§23.27.1postquam neque elicere Poenum ad certamen obversati castris poterant neque castrorum oppugnatio facilis erat, §23.27.2urbem Ascuam, quo finis hostium ingrediens Hasdrubal frumentum commeatusque alios convexerat, vi capiunt omnique circa agro potiuntur;
그들이 진영 앞에 대치하고 있으면서도 카르타고인을 전투로 유인해 낼 수 없었고 진영을 공격하는 것도 쉽지 않았기 때문에, 그들은 적의 영토로 진입하던 하스드루발이 곡물과 다른 보급품을 모아 두었던 아스쿠아 시를 무력으로 함락하고 주변의 모든 영토를 차지했다.
nec iam aut in agmine aut in castris ullo imperio contineri.
그리고 이제 행군 중에나 진영 내에서나 더 이상 그 어떤 통제에도 따르지 않았다.
§23.27.3quam ubi neglegentiam ex re ut fit, bene gesta oriri senserat Hasdrubal, cohortatus milites, ut palatos sine signis hostes adgrederentur, degressus colle pergit ire acie instructa ad castra.
이러한 해이함이 늘 그렇듯이 전황이 유리하게 전개된 데서 비롯되었음을 하스드루발이 알아차렸을 때, 그는 군사들을 격려하여 대열을 이탈하고 군기도 없는 적들을 공격하게 하고는, 언덕에서 내려와 대열을 정비한 채 적의 진영을 향해 나아가기 시작했다.
§23.27.4quem ut adesse tumultuose nuntii refugientes ex speculis stationibusque attulere, ad arma conclamatum est.
망루와 초소에서 도망쳐 돌아온 전령들이 그가 가까이 와 있음을 다급하게 알리자, 무기를 잡으라는 외침이 울려 퍼졌다.
§23.27.5ut quisque arma ceperat, sine imperio, sine signo, incompositi, inordinati in proelium ruunt.
각자 무기를 잡는 대로 명령도 없고 군기도 없이, 대열과 질서를 잃은 채 전투 속으로 돌진했다.
iam primi conseruerant manus, cum alii catervatim currerent, alii nondum e castris exissent.
이미 선두의 무리들은 백병전을 벌이고 있었으나, 어떤 이들은 무리를 지어 달리고 있었고, 다른 이들은 아직 진영에서 나오지도 못한 상태였다.
§23.27.6tamen primo ipsa audacia terruere hostem; deinde rari in confertos inlati, cum paucitas parum tuta esset, respicere alii alios et undique pulsi coire in orbem,
그럼에도 처음에는 그 대담함 자체로 적을 위협했으나, 그 후 밀집한 적군에 대항해 흩어져 부딪치게 되자, 적은 머릿수로는 안전을 보장할 수 없었기에 서로를 돌아보게 되었고, 사방에서 격퇴당하여 원진을 형성했다.
§23.27.7et dum corpora corporibus applicant armaque armis iungunt, in artum conpulsi, cum vix movendis armis satis spatii esset, corona hostium cincti ad multum diei caeduntur;
그리고 몸과 몸을 밀착시키고 무기와 무기를 맞대면서 좁은 공간으로 내몰려, 무기를 움직일 공간조차 거의 없는 상태에서 적의 포위망에 둘러싸인 채 하루의 대부분 동안 학살당했다.
exigua pars eruptione facta silvas ac montis petit.
극히 일부만이 돌파구를 열고 숲과 산으로 달아났다.
§23.27.8parique terrore et castra sunt deserta et universa gens postero die in deditionem venit.
동일한 공포 속에서 진영도 버려졌고, 이튿날 부족 전체가 항복했다.
nec diu in pacto mansit;
그러나 그들은 약조를 오래 지키지 않았다.
§23.27.9nam subinde ab Carthagine allatum est, ut Hasdrubal primo quoque tempore in Italiam exercitum duceret, quae volgata res per Hispaniam omnium ferme animos ad Romanos avertit.
왜냐하면 곧이어 카르타고로부터 하스드루발이 가급적 조속히 이탈리아로 군대를 이끌고 오라는 소식이 전해졌기 때문인데, 이 사실이 히스파니아 전역에 퍼지자 거의 모든 이들의 마음이 로마인들에게로 돌아섰다.
§23.27.10itaque Hasdrubal extemplo litteras Carthaginem mittit indicans, quanto fama profectionis suae damno fuisset;
이에 하스드루발은 즉시 카르타고에 편지를 보내어 자신의 출발 소문이 얼마나 큰 피해를 주었는지를 설명했다.
si vero inde pergeret, priusquam Hiberum transiret, Romanorum Hispaniam fore:
만일 실제로 그가 그곳을 떠난다면, 에브루스 강을 건너기도 전에 히스파니아는 로마인들의 손에 들어갈 것이었다.
§23.27.11nam praeterquam quod nec praesidium nec ducem haberet, quem relinqueret pro se, eos imperatores esse Romanos, quibus vix aequis viribus resisti posset;
왜냐하면 대리인으로 남겨둘 수 있는 수비대도 장군도 없다는 사실 외에도, 그 로마 장군들은 대등한 군세로도 거의 대항할 수 없는 자들이기 때문이었다.
§23.27.12itaque si ulla Hispaniae cura esset, successorem sibi cum valido exercitu mitterent; cui ut omnia prospere evenirent, non tamen otiosam provinciam fore.
그러므로 히스파니아에 대한 조금의 염려라도 있다면 강력한 군대와 함께 자신을 대신할 후임자를 보내야 하며, 그 후임자에게 모든 일이 순조롭게 풀린다 하더라도, 그럼에도 그 속주는 결코 평온한 곳이 되지 못할 것이라고 전했다.