§23.22.1cum cetera, quae continuis cladibus fortuna minuerat, quantum consiliis humanis adsequi poterant, patres explessent, §23.22.2tandem se quoque et solitudinem curiae paucitatemque convenientium ad publicum consilium respexerunt.
元老院議員(父たち)は、相次ぐ大惨事によって運命が減じた他のすべての事柄を、人間の思慮で達成しうる限りにおいて補い終えたとき、ついに彼ら自身をも、また議事堂の寂寥と、公の評議に集まる者たちの少なさを顧みた。
§23.22.3neque enim post L. Aemilium et C. Flaminium censores senatus lectus fuerat, cum tantum senatorum adversae pugnae, ad hoc sui quemque casus per quinquennium absumpsissent.
というのも、ルキウス・アエミリウスとガイウス・フラミニウスの両ケンソルの後、元老院の選定は行われていなかったし、その一方で敗戦が、さらには5年の間に各自に降りかかった不慮の事故が、これほど多くの元老院議員を奪い去っていたからである。
§23.22.4cum de ea re M. Aemilius praetor, dictatore post Casilinum amissum profecto tandem ad exercitum, exposcentibus cunctis rettulisset, tum Sp. Carvilius, cum longa oratione non patrum solum inopiam sed paucitatem etiam civium, ex quibus in patres legerentur,
カシリヌムを失った後に独裁官がようやく軍に向けて出発したので、全員の要求に応じて法務官マルクス・アエミリウスがその件について元老院に報告を行ったとき、スプリウス・カルウィリウスは長大な演説によって、議員(父たち)の不足だけでなく、そこから議員へと選ばれるべき市民の少なさをも嘆いた。
§23.22.5conquestus esset, explendi senatus causa et iungendi artius Latini nominis cum populo Romano magnopere se suadere dixit, ut ex singulis populis Latinorum binis senatoribus, quibus patres Romani censuissent, civitas daretur atque ei in demortuorum locum in senatum legerentur.
そして、元老院を補充し、ラティウム同盟をローマ人民とより緊密に結合させるために、彼は強く勧めるとして、ラティウム人の個々の民から、ローマの議員たちがふさわしいと認めた2名ずつの元老院議員に市民権が与えられ、彼らが物故者の代わりに元老院に選定されるようにすべきだと述べた。
§23.22.6eam sententiam haud aequioribus animis quam ipsorum quondam postulatum Latinorum patres audierunt;
この意見を、議員たちは、かつてのラティウム人自身の要求に対するのと劣らず不快な気持ちで聞いた。
§23.22.7et cum fremitus indignantium tota curia esset, et praecipue T. Manlius esse etiam nunc eius stirpis virum diceret, ex qua quondam in Capitolio consul minatus esset, quem Latinum in curia vidisset, eum sua manu se inter fecturum,
そして、議事堂全体で憤慨する者たちのざわめきが起こり、特にティトゥス・マンリウスが、かつてカピトリウムにおいて、自分が議事堂で見かけたラティウム人を誰であれ自らの手で殺害すると脅した執政官の系統の男が今なお生きていると言った。
§23.22.8Q. Fabius Maximus numquam rei ullius alieniore tempore mentionem factam in senatu dicit, quam inter tam suspensos sociorum animos incertamque fidem id iactum, quod insuper sollicitaret eos.
クィントゥス・ファビウス・マクシムスは、同盟者たちの心がこれほど動揺し、その忠誠が不確かに浮かんでいるときに、彼らをさらに不安にさせるような事柄が口にされたことほど、いかなる事柄についても、これほど不適切な時期に元老院で言及がなされたことはないと述べた。
§23.22.9eam unius hominis temerariam vocem silentio omnium extinguendam esse et, si quid umquam arcani sanctive ad silendum in curia fuerit, id omnium maxime tegendum, occulendum, obliviscendum, pro indicto habendum esse.
その一人の男の無謀な発言は、全員の沈黙によって消し去られるべきであり、また、もし議事堂において沈黙を守るべき秘密や神聖なものがかつて存在したとすれば、これを何よりも秘匿し、隠蔽し、忘れ去り、言われなかったものとみなすべきである、と述べた。
§23.22.10ita eius rei oppressa mentio est.
このようにして、その件についての言及は抑え込まれた。
dictatorem, qui censor ante fuisset vetustissimusque ex iis, qui viverent, censoriis esset, creari placuit, qui senatum legeret, accirique C. Terentium consulem ad dictatorem dicendum iusserunt.
元老院の選定を行うために、かつてケンソルを務めたことがあり、存命中のケンソル経験者の中で最長老である者を独裁官に任命することが決定され、独裁官を指名するために執政官ガイウス・テレンティウスを召喚することを命じた。
§23.22.11qui ex Apulia relicto ibi praesidio cum magnis itineribus Romam redisset, nocte proxima, ut mos erat, M. Fabium Buteonem ex senatus consulto sine magistro equitum dictatorem in sex menses dixit.
彼は、アプリアに守備隊を残した後に強行軍でローマに戻ると、次の夜、慣例に従って、元老院決議に基づき、騎兵長官を伴わない形でマルクス・ファビウス・ブテオを6ヶ月間の任期で独裁官に指名した。