Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §23.20.1-23.20.10

プラエネステ兵への報奨とペテリアの自力抗戦の決意

676 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

カシリヌムは守備隊を置かれた上でカンパニア人に返還され、功績のあったプラエネステの兵士には報酬が与えられたが彼らはローマ市民権への変更を辞退した。一方、ペテリアはローマに援軍を求めたものの拒絶され、自力での抗戦を決定する。

§23.20.1Casilinum oppidum redditum Campanis est, firmatur septingentorum militum de exercitu Hannibalis praesidio, ne, ubi Poenus inde abscessisset, Romani oppugnarent.
カシリヌムの町はカンパニア人に返還され、カルタゴ人がそこから去ったときにローマ軍が攻撃しないようにと、ハンニバルの軍勢からの700名の兵士の守備隊によって補強された。
§23.20.2Praenestinis militibus senatus Romanus duplex stipendium et quinquennii militiae uacationem decrevit;
ローマの元老院は、プラエネステの兵士たちに対して、2倍の俸給と5年間の兵役免除を議決した。
civitate cum donarentur ob virtutem, non mutaverunt.
彼らはその勇敢さゆえにローマ市民権を授けられようとしたが、彼らは(自らの市民権を)変更しなかった。
§23.20.3Perusinorum casus obscurior fama est, quia nec ipsorum monumento ullo est inlustratus nec decreto Romanorum.
ペルージアの人々の運命については、彼ら自身のいかなる記念碑によっても、またローマ人の決議によっても明らかにされていないため、その噂はより不確かである。
§23.20.4eodem tempore Petelinos qui uni ex Bruttiis manserant in amicitia Romana, non Carthaginienses modo, qui regionem obtinebant, sed Bruttii quoque ceteri ob separata ab se consilia oppugnabant.
同じ時期に、ブルッティウム人の中で唯一ローマとの友好関係を維持していたペテリアの人々を、その地域を領有していたカルタゴ人だけでなく、他のブルッティウム人もまた、彼らが自分たちから離反した方針をとったという理由で攻撃していた。
§23.20.5quibus cum obsistere malis nequirent Petelini, legatos Romam ad praesidium petendum miserunt.
ペテリアの人々がこれらの災難に対抗することができなかったため、彼らは救援を求めるために使節をローマに派遣した。
quorum preces lacrimaeque in questus enim flebiles, cum sibimet ipsi consulere iussi sunt, sese in vestibulo curiae profuderunt — ingentem misericordiam patribus ac populo moverunt.
彼らの懇願と涙は、――というのも、自分たち自身で何とかするようにと命じられたとき、彼らは元老院議事堂の入り口の間に身を投げ出して、泣きながら哀訴したのであるが――父老と民衆に多大な同情を呼び起こした。
§23.20.6consultique iterum a M. Aemilio praetore patres circumspectis omnibus imperii viribus fateri coacti, nihil iam longinquis sociis in se praesidii esse, redire domum fideque ad ultimum expleta consulere sibimet ipsos in reliquum pro praesenti fortuna iusserunt.
プラエトルのマルクス・アエミリウスによって再び諮問された父老たちは、帝国のすべての軍事力を考慮した上で、もはや遠方の同盟国にとって、自分たちの側にはいかなる救援の力もないということを告白せざるを得ず、彼らに対して、帰国し、最後の極限まで信義を尽くしたのだから、以後は現在の境遇に応じて、自分たち自身で身の振り方を決めるようにと命じた。
§23.20.7haec postquam renuntiata legatio Petelinis est, tantus repente maeror pavorque senatum eorum cepit, ut pars profugiendi, qua quisque posset,
この使節団の報告がペテリアの人々に伝えられると、あまりにも大きな悲しみと恐怖が突然彼らの元老院を襲ったため、ある一派は、各自が逃げられるところへ逃亡し、そして都市を放棄すべきだと主張し、別の一派は、古い同盟国から見捨てられた以上、他のブルッティウム人に加わり、彼らを通じてハンニバルに降伏すべきだと主張するほどであった。
§23.20.8ac deserendae urbis auctores essent, pars, quando deserti a veteribus sociis essent, adiungendi se ceteris Bruttiis ac per eos dedendi Hannibali. §23.20.9vicit tamen ea pars quae nihil raptim nec temere agendum consulendumque de integro censuit.
しかし、急いで、あるいは無謀に行動すべきではなく、改めて熟議すべきであると考える一派が勝利を収めた。
§23.20.10relata postero die per minorem trepidationem re tenuerunt optimates, ut convectis omnibus ex agris urbem ac muros firmarent.
翌日、恐怖がやや和らぐ中で、この問題が再び諮られたとき、貴族たちが意見を通し、耕地からあらゆるものを運び入れた上で、都市と城壁を補強することにした。

語釈・文法注

  1. §23.20.2civitate cum donarentur ob virtutem, non mutaverunt — 「市民権を変更する(自国の市民権を捨ててローマ市民権を受け入れる)」を意味する慣用表現 civitate mutare に基づく表現。彼らはローマ市民権を授与されようとした(donarentur:接続法未完了過去、譲歩または時の cum 節)が、これを受諾してプラエネステ市民権を失う(変更する)ことを拒否したという史実を指す。
  2. §23.20.5quorum preces lacrimaeque in questus enim flebiles, cum sibimet ipsi consulere iussi sunt, sese in vestibulo curiae profuderunt — 構文上の主語は preces lacrimaeque(懇願と涙)であるが、動詞句 sese profuderunt(自らを投げ出した、なだれ込んだ)の論理的な主語は関係代名詞属格 quorum が指す「使節たち(legatos)」である。感情の擬人化と使節自身の行動が混ざり合った、一種の構文上の破格(anacoluthon)が見られる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §23.20.1-23.20.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:23.20.1-23.20.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。