Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §23.10.1-23.10.13

デキウス・マギウスの逮捕とエジプトへの亡命

666 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

カプアに入ったハンニバルは元老院を招集し、ローマへの忠誠を主張したデキウス・マギウスの身柄引き渡しを要求する。捕らえられたマギウスはカルタゴへ送られる途中で嵐に遭遇し、最終的にエジプトに逃れてプトレマイオス王の庇護を受ける。

§23.10.1postero die senatus frequens datus Hannibali.
翌日、多くの議員が集まった元老院の会議がハンニバルに与えられた。
ubi prima eius oratio perblanda ac benigna fuit, qua gratias egit Campanis, quod amicitiam suam Romanae societati praeposuissent,
そこでの彼の最初の演説はきわめて穏やかで親切なものであり、彼はカンパニア人たちが自分たちとの友情をローマとの同盟よりも優先してくれたことに感謝を述べた。
§23.10.2et inter cetera magnifica promissa pollicitus brevi caput Italiae omni Capuam fore iuraque inde cum ceteris populis Romanum etiam petiturum.
そして、その他の数々の輝かしい約束の中で、間もなくカプアが全イタリアの首都となり、そこから、他の諸国民とともにローマ人さえもが法を求めるようになるだろうと約束した。
§23.10.3unum esse exsortem Punicae amicitiae foederisque secum facti, quem neque esse Campanum neque dici debere, Magium Decium; postulare, ut sibi dedatur ac se praesente de eo referatur senatusque consultum fiat.
カルタゴとの友情、および自身と結ばれた同盟から除外されている者が一人いる、それはカンパニア人であってはならず、そう呼ばれるべきでもない男、デキウス・マギウスである、と彼は述べ、彼を自分に引き渡すこと、そして自分の立ち会いのもとで彼について諮問がなされ、元老院決議が下されることを要求した。
§23.10.4omnes in eam sententiam ierunt, quamquam magnae parti et vir indignus esse ea calamitate et haud parvo initio minui videbatur ius libertatis.
全員がこの意見に賛同したが、多くの者にとっては、その人物がそのような災難に遭うにはふさわしくないと思われ、また、決して小さくない端緒によって自由の権利が損なわれるように思われた。
§23.10.5egressus curia in templo magistratuum consedit conprehendique Decium Magium atque ante pedes destitutum causam dicere iussit.
元老院の議場を出ると、ハンニバルは政務官たちの神殿に席を占め、デキウス・マギウスを逮捕し、自分の足元に立たせて弁明を行うよう命じた。
§23.10.6qui cum manente ferocia animi negaret lege foederis id cogi posse, tum iniectae catenae, ducique ante lictorem in castra est iussus.
マギウスは不屈の闘志を保ったまま、同盟の法によってそのようなことを強要される筋合いはないと主張したが、そのとき彼には鎖がかけられ、リクトルに先導されて陣営へと連行されるよう命じられた。
§23.10.7quoad capite aperto est ductus contionabundus incessit ad circumfusam undique multitudinem vociferans: “habetis libertatem, Campani, quam petistis;
彼は頭を覆われずに連行されている間、あたりに群がる群衆に向かって、まるで演説をするかのように進み、大声で叫んだ。 「カンパニア人よ、お前たちが求めた自由がこれだ。
foro medio, luce clara, videntibus vobis nulli Campanorum secundus vinctus ad mortem rapior.
広場の真ん中で、真っ昼間に、お前たちが見ている前で、カンパニア人の誰にも劣らないこの私が、縛られて死へと引きずられていくのだ。
§23.10.8quid violentius capta Capua fieret? ite obviam Hannibali, exornate urbem diemque adventus eius consecrate, ut hunc triumphum de cive vestro spectetis.
カプアが武力で占領されたとしても、これ以上暴力的な何がなされるというのか。 ハンニバルを迎えに行き、街を飾り立て、彼の到着した日を神聖な日として祝うがよい、お前たちの市民を血祭りにあげたこの凱旋式を眺めるために!
§23.10.9haec vociferante cum moveri volgus videretur, obvolutum caput est, ociusque rapi extra portam iussus.
」彼がこのように大声で叫び、民衆が心を動かされているように見えたため、彼の頭は覆われ、より迅速に城門の外へ引きずり出されるよう命じられた。
§23.10.10ita in castra perducitur;
こうして彼は陣営へと連行され、直ちに船に乗せられてカルタゴへと送られた。
extemploque inpositus in navem et Carthaginem missus, ne motu aliquo Capuae ex indignitate rei orto senatum quoque paeniteret dediti principis et, legatione missa ad repetendum eum, aut negando rem, quam primam peterent, offendendi sibi novi socii, aut tribuendo habendus Capuae esset seditionis ac turbarum auctor.
これは、この件の理不尽さからカプアで何らかの暴動が起こり、元老院までもが首謀者を引き渡したことを後悔して、彼の返還を求めて使節を派遣した場合に、彼らが最初に要求した事柄を拒絶して新しい同盟者を怒らせるか、あるいはそれを認めることで、カプアにおける反乱や騒乱の元凶をカプアに留め置くことになるのを防ぐためであった。
§23.10.11navem Cyrenas detulit tempestas, quae tum in dicione regum erant.
嵐が船をキュレネへと運んだが、そこは当時王たちの支配下にあった。
ibi cum Magius ad statuam Ptolomaei regis confugisset, deportatus a custodibus Alexandream ad Ptolomaeum, §23.10.12cum eum docuisset contra ius foederis vinctum se ab Hannibale esse, vinclis liberatur, permissumque, ut rediret, seu Romam seu Capuam mallet.
そこでマギウスがプトレマイオス王の像に逃げ込んだため、番兵たちによってアレクサンドリアのプトレマイオスのもとへと連行され、自分が同盟の法に反してハンニバルによって縛られたのだということを王に説明すると、彼は鎖から解放され、ローマとカプアのうち望む方へ戻ることを許された。
nec Magius Capuam sibi tutam dicere §23.10.13et Romam eo tempore, quo inter Romanos Campanosque bellum sit, transfugae magis quam hospitis fore domicilium;
しかし、マギウスはカプアは自分にとって安全ではないと言い、また、ローマとカンパニア人の間で戦争が行われているこの時期にローマにいることは、客としてというよりは、むしろ亡命者の住処となるだろうと述べた。
nusquam malle quam in regno eius vivere, quem vindicem atque auctorem habeat libertatis.
そして、自分の自由の守護者であり、もたらし手であると認めるその王の領土の中をおいて、ほかのどこにも住むことを望まないとした。

語釈・文法注

  1. 23.10.2pollicitus — 完了分詞 `pollicitus`(`polliceor`「約束する」)は、ここでは助動詞 `est` が省略された接続用法(すなわち `pollicitus est`)として、独立した主節の動詞のように機能している。
  2. 23.10.3unum esse exsortem — 動詞 `dixit`(彼は言った)が省略されており、これに続く間接話法の対格不定詞句。
  3. 23.10.10ne motu aliquo Capuae ex indignitate rei orto senatum quoque paeniteret dediti principis — 非人称動詞 `paeniteret` は、後悔する主体を対格(`senatum`)、後悔の対象を属格(`dediti principis`)で取る。`motu...orto` は「暴動が起こったことによって」という独立奪格。
  4. 23.10.10aut negando rem, quam primam peterent, offendendi sibi novi socii, aut tribuendo habendus Capuae esset seditionis ac turbarum auctor — この箇所は `ne` 節の中に入れ子にされた条件的な帰結を示す。`offendendi [essent] ... socii` と `habendus esset ... auctor` は、動形容詞(ジェルンディヴ)を用いた当為・可能性の表現。`sibi` は「ハンニバルにとって」という与格(行為者の与格、または利害の与格)。
  5. 23.10.13Romam ... transfugae magis quam hospitis fore domicilium — 対格不定詞句。`Romam` は不定詞 `fore`(`futurum esse`)の意味上の主語(対格)。`domicilium` が主格補語で、これに属格の `transfugae magis quam hospitis` が係っている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §23.10.1-23.10.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:23.10.1-23.10.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。