§22.7.1haec est nobilis ad Trasumennum pugna atque inter paucas memorata populi Romani clades.
これはトラシメヌス湖畔の有名な戦いであり、ローマ人民の数少ない未曾有の敗北の一つとして数えられるものである。
quindecim milia Romanorum in acie caesa;
一万五千のローマ兵が戦列において討たれた。
§22.7.2decem. milia sparsa fuga per omnem Etruriam diversis itineribus urbem petiere;
一万の兵は敗走して散り散りになり、様々な経路でエトルリア全土を抜けて都を目指した。
§22.7.3duo milia quingenti hostium in acie, multi postea ex vulneribus periere.
敵兵は二千五百名が戦列で、また多くがその後に傷によって死亡した。
multiplex caedes utrimque facta traditur ab aliis;
他の歴史家たちによれば、両軍ともにこれの数倍の死者が出たと伝えられている。
§22.7.4ego, praeterquam quod nihil auctum ex vano velim, quo nimis inclinant ferme scribentium animi, Fabium, aequalem temporibus huiusce belli, potissimum auctorem habui.
私自身は、歴史叙述家たちの心が過度に傾きがちであるような、虚偽に基づいて何ものも誇張されることを望まないということに加えて、この戦争の時代と同時代人であったファビウスを、最も信頼できる情報源とした。
§22.7.5Hannibal captivorum qui Latii nominis essent sine pretio dimissis, Romanis in vincula datis, segregata ex hostium coacervatorum cumulis corpora suorum cum sepeliri iussisset, Flamini quoque corpus funeris causa magna cum cura inquisitum non invenit.
ハンニバルは、ラティウムの名に属する捕虜たちを身代金なしで解放し、ローマ人たちを鎖に繋いだ上で、積み重なった敵の死体の山から自分の兵の死体をえり分けて埋葬するように命じたとき、フラミニウスの遺体をも埋葬のために細心の注意を払って捜索させたが、見つけることはできなかった。
§22.7.6Romae ad primum nuntium cladis eius cum ingenti terrore ac tumultu concursus in forum populi est factus.
ローマでは、その敗北の最初の報せに接して、巨大な恐怖と騒乱を伴って、フォーラムへの人々の殺到が起こった。
§22.7.7matronae vagae per vias quae repens clades adlata quaeve fortuna exercitus esset, obvios percunctantur.
既婚女性たちは道をさまよい、いかなる突発的な敗北がもたらされたのか、あるいは軍の運命がどうであるのかを行き交う人々に問い尋ねていた。
et cum frequentis contionis modo turba in comitium et curiam versa magistratus vocaret, tandem haud multo ante solis occasum M. Pomponius praetor §22.7.8“pugna” inquit “magna victi sumus.
そして、ぎっしり詰まった民会のように、コミティウムや元老院議事堂に顔を向けた群衆が政務官たちを呼び出していたとき、ついに、日没の少し前に、法務官マルクス・ポンポニウスが、「我々は、大いなる戦いにおいて敗北した」と言った。
” et quamquam nihil certius ex eo auditum est, tamen alius ab alio impleti rumoribus domos referunt consulem cum magna parte copiarum caesum,
そして彼からはそれ以上確かなことは何も聞かれなかったが、それでも、人々は互いに噂で満たされ、執政官が軍勢の大部分とともに殺害されたこと、生き残った者はわずかであり、彼らは敗走してエトルリアのいたるところに散り散りになっているか、あるいは敵に捕らえられたということを家に持ち帰った。
§22.7.9superesse paucos aut fuga passim per Etruriam sparsos aut captos ab hoste. §22.7.10quot casus exercitus uicti ruerant, tot in curas abstracti animi eorum erant, quorum propinqui sub C. Flaminio consule neruerant, ignorantium, quae cuiusque suorum fortuna esset;
敗北した軍が被った災難の数だけ、彼らの心はそれだけ多くの不安に引き裂かれていた。 彼らは執政官ガイウス・フラミニウスのもとでその親族が従軍していた人々であり、自分の身内のそれぞれの運命がどうであるかを知らなかったのである。
nec quisquam satis certum habet, quid aut speret aut timeat.
また、誰一人として何を望み、何を恐れるべきかについて確信を持てずにいた。
§22.7.11postero ac deinceps aliquot diebus ad portas maior prope mulierum quam virorum multitudo stetit aut suorum aliquem aut nuntios de iis opperiens, circumfundebanturque obviis sciscitantes neque avelli, utique ab notis, priusquam ordine omnia inquisissent, poterant.
翌日およびそれに続く数日間、諸門の近くには、男性よりも女性の方が多いと思われるほど多数の群衆が立ち、自分の身内の誰か、あるいは彼らに関する消息を待っていた。 そして行き交う人々に群がって問い尋ね、すべてを順序立てて聞き出すまでは、とりわけ知人からは、決して引き離されることができなかった。
§22.7.12inde varios vultus digredientium ab nuntiis cerneres, ut cuique laeta aut tristia nuntiabantur, gratulantisque aut consolantis redeuntibus domos circumfusos.
そこでは、各自に喜ばしいことや悲しいことが告げられるにつれて、使者のもとから立ち去る人々の様々な表情を目にすることができたであろう。 そして、祝福する人々や慰める人々が、家路につく人々に群がっているのが見られた。
feminarum praecipue et gaudia insignia erant et luctus.
特に女性たちの喜びと悲しみは際立っていた。
§22.7.13unam in ipsa porta sospiti filio repente oblatam in complexu eius expirasse ferunt;
ある女性は、まさに門のところで、無事な息子と突然対面し、彼を抱きしめたまま息を引き取ったと伝えられている。
alteram, cui mors fili falso nuntiata erat, maestam sedentem domi ad primum conspectum redeuntis gaudio nimio exanimatam.
息子の死を誤って知らされ、家で悲しみに暮れて座っていた別の女性は、帰還した息子の姿を最初に目にした瞬間、過度の喜びのために息絶えたと伝えられている。
§22.7.14senatum praetores per dies aliquot ab orto usque ad occidentem solem in curia retinent consultantes, quonam duce aut quibus copiis resisti victoribus Poenis posset.
法務官たちは数日間にわたり、日の出から日没まで、元老院を議事堂にとどめ置き、いかなる将軍、あるいはいかなる軍勢によって、勝利したカルタゴ軍に抵抗しうるかを協議した。