§22.6.1tris ferme horas pugnatum est, et ubique atrociter;
戦闘は約三時間続き、いたるところで激しいものであった。
circa consulem tamen acrior infestiorque pugna est.
しかし、執政官の周囲ではとりわけ激しく、容赦ない戦闘が繰り広げられた。
§22.6.2eum et robora virorum sequebantur et ipse, quacumque in parte premi ac laborare senserat suos, inpigre ferebat opem;
彼の後には精強な兵士たちが従っており、彼自身も、自分の兵たちがどの場所であれ圧迫され、苦戦しているのを察知すると、迅速に救援に駆けつけた。
§22.6.3insignemque armis et hostes summa vi petebant et tuebantur cives, donec Insuber eques — Ducario nomen erat — facie quoque noscitans consulem “En” inquit “hic est,” popularibus suis “qui legiones nostras cecidit agrosque et urbem est depopulatus! iam ego hanc victimam manibus peremptorum foede civium dabo.
武具によって目立っている彼を、敵は全精力を傾けて狙い、市民(ローマ兵)は必死に守っていた。 ついにインスブリア族の騎兵――名はドゥカリウスといった――が、顔立ちによっても執政官を見極め、「見よ、ここにいるぞ」と同胞たちに言った。 「我々のレギオを皆殺しにし、我々の田野と都市を荒廃させた男は! 今こそ私は、この生贄を、無残に殺害された同胞たちの霊に捧げよう。
” subditisque calcaribus equo per confertissimam hostium turbam impetum facit, obtruncatoque prius armigero, qui se infesto venienti obviam obiecerat, consulem lancea transfixit;
」そして馬に拍車を当てて、極めて密集した敵の群衆を突き抜けて突撃し、襲いかかってくる彼を遮ろうと身を投げ出した武具持ちをまず斬り殺した上で、執政官を槍で貫いた。
spoliare cupientem triarii obiectis scutis arcuere.
その武具を剥ぎ取ろうと欲する彼を、トリアリイたちが盾を突き出して阻んだ。
§22.6.4magnae partis fuga inde primum coepit;
そこから、まず大部分の逃走が始まった。
et iam nec lacus nec montes pavori obstabant: per omnia arta praeruptaque velut caeci evadunt, armaque et viri super alios alii praecipitantur.
そして今や、湖も山々も恐怖の障害とはならなかった。 あらゆる狭い場所や切り立った崖を、彼らはまるで盲人のように逃げ惑い、武器も人間も、互いの上に重なり合うようにして真っ逆さまに落ちていった。
§22.6.5pars magna, ubi locus fugae deest, per prima vada paludis in aquam progressi, quoad capitibus umerisque extare possunt, sese inmergunt.
大部分は、逃れる場所がないため、沼地の最初の浅瀬を通って水の中へと進み、頭と肩が水上に出ていることができる限り、身を水に沈めた。
fuere quos inconsultus pavor nando etiam capessere fugam inpulerit,
分別を欠いた恐怖に駆られ、泳ぐことによってさえ逃走を試みようとした者たちもいた。
§22.6.6quae ubi inmensa ac sine spe erat, aut deficientibus animis hauriebantur gurgitibus aut nequiquam fessi vada retro aegerrime repetebant atque ibi ab ingressis aquam hostium equitibus passim trucidabantur.
しかし、その試みが果てしなく、希望のないものであるとき、彼らは気力が尽きて深みに飲み込まれるか、あるいは無駄に疲弊して、這う這うの体で浅瀬へと引き返し、そこで、水に入ってきた敵の騎兵たちによって、いたるところで虐殺された。
§22.6.7sex milia ferme primi agminis per adversos hostis eruptione inpigre facta, ignari omnium, quae post se agerentur,
前衛の約六千名は、対面する敵を突き抜けて迅速に突撃を敢行し、自分の背後で行われているすべてのことを知らないまま、峠から脱出した。
§22.6.8e saltu evasere, et cum in tumulo quodam constitissent, clamorem modo ac sonum armorum audientes, quae fortuna pugnae estet, neque scire nec perspicere prae caligine poterant.
そして、ある丘の上にとどまったとき、叫び声と武器の音だけを聞きながら、戦闘の形勢がどのようであるかを、霧のために知ることも見極めることもできなかった。
§22.6.9inclinata denique re cum incalescente sole dispulsa nebula diem, tum liquida iam luce montes campique perditas res stratamque ostendere foede Romanam aciem.
ついに形勢が傾いたとき、太陽が暖かくなるにつれて霧が散らされて昼の光が戻り、そのとき今や澄み切った光の中で、山々と平野が、破滅的な状況と無残に打ち倒されたローマ軍の戦列を明らかにした。
§22.6.10itaque, ne in conspectos procul inmitteretur eques, sublatis raptim signis quam citatissimo poterant agmine sese abripuerunt.
それゆえ、遠くから見つかって騎兵を放たれないように、彼らは急いで軍旗を掲げ、できる限り最も速い行軍速度で逃げ去った。
§22.6.11postero die, cum super cetera extrema fames etiam instaret, fidem dante Maharbale, qui cum omnibus equestribus copiis nocte consecutus erat, si arma tradidissent, abire cum singulis vestimentis passurum, sese dediderunt;
翌日、他の極限状態に加えて激しい飢えさえも差し迫っていたとき、夜の間にすべての騎兵部隊を率いて追いついていたマハルバルが、もし武器を引き渡すならば、着の身着のまま去ることを許すだろうという約束を与えたので、彼らは降伏した。
§22.6.12quae Punica religione servata fides ab Hannibale est, atque in vincula omnes coniecti.
この約束は、ハンニバルによって「カルタゴ的信義」をもって守られ(=裏切られ)、全員が牢に投げ込まれた。