Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §22.46.1-22.46.9

ハンニバルの布陣と各部隊の兵装

640 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ハンニバルが川を渡って自軍を配置する。各部隊の特異な兵装や、陣形配置における太陽と風の有利な影響が詳細に記述される。

§22.46.1Hannibal luce prima Baliaribus levique alia armatura praemissa transgressus flumen,
ハンニバルは夜明けに、バレアレス兵とその他の軽装兵を先に行かせてから川を渡り、渡らせた順に、それぞれを戦列に配置していった。
§22.46.2ut quosque traduxerat, ita in acie locabat, Gallos Hispanosque equites prope ripam laevo in cornu adversus Romanum equitatum;
すなわち、ガリア人とヒスパニア人の騎兵を川岸近くの左翼に、ローマの騎兵に対峙させて配置した。
§22.46.3dextrum cornu Numidis equitibus datum, media acie peditibus firmata, ita ut Afrorum utraque cornua essent, interponerentur his medii Galli atque Hispani.
右翼はヌミディア人の騎兵に与えられ、中央の戦列は歩兵によって固められたが、それは中央の歩兵陣の両端がアフリカ人兵となり、その中間にガリア人とヒスパニア人が挟まれるような形であった。
§22.46.4Afros Romanam crederes aciem: ita armati erant armis et ad Trebiam, ceterum magna ex parte ad Trasumennum captis.
アフリカ人たちを見れば、ローマの戦列だと思うだろう。 彼らは、トレビアで、そして何よりも大部分はトラシメヌスで奪われた武器で武装していたからである。
§22.46.5Gallis Hispanisque scuta eiusdem formae fere erant, dispares ac dissimiles gladii, Gallis praelongi ac sine mucronibus, Hispano, punctim magis quam caesim adsueto petere hostem, brevitate habiles et cum mucronibus.
ガリア人とヒスパニア人には、ほぼ同じ形状の盾があったが、剣は異なり、似ていなかった。 ガリア人には非常に長く、剣先の尖っていない剣があり、斬るよりも突くことによって敵を襲うことに慣れていたヒスパニア人には、短くて扱いやすく、剣先の尖った剣があった。
ante alios habitus gentium harum cum magnitudine corporum tum specie terribilis erat: Galli super umbilicum erant nudi;
これら二つの民族の姿は、他と比べても、身体の大きさにおいても外見においても恐るべきものであった。 ガリア人は臍から上が裸であった。
§22.46.6Hispani linteis praetextis purpura tunicis candore miro fulgentibus constiterant.
ヒスパニア人たちは、驚くほどの白さで輝き、紫の縁取りのあるリンネルのチュニックを着て配置についていた。
numerus omnium peditum, qui tum stetere in acie, milium fuit quadraginta, decem equitum.
そのとき戦列に立っていた歩兵全員の数は4万であり、騎兵は1万であった。
§22.46.7duces cornibus praeerant sinistro Hasdrubal, dextro Maharbal; mediam aciem Hannibal ipse cum fratre Magone tenuit.
将軍たちが両翼を指揮した。 左翼はハスドルバルが、右翼はマハルバルが指揮し、中央の戦列はハンニバル自身が弟マゴとともに保持した。
§22.46.8sol, seu de industria ita locatis seu quod forte ita stetere, peropportune utrique parti obliquus erat, Romanis in meridiem, Poenis in septentrionem versis;
太陽は、意図的にそのように配置されたためか、あるいは偶然そのように立ったためか、双方にとって非常に都合よく斜めから差し込んでいた。 ローマ人は南を、カルタゴ人は北を向いていたからである。
§22.46.9ventus — Volturnum regionis incolae vocant — adversus Romanis coortus multo pulvere in ipsa ora volvendo prospectum ademit.
その地方の住民がウォルトゥルヌスと呼ぶ風が、ローマ人に対して向かい風となって吹き荒れ、多くの塵を彼らの顔そのものへと吹き付けることによって、視界を奪った。

語釈・文法注

  1. §22.46.3Afrorum utraque cornua — 「アフリカ人の両翼」を意味するが、これは軍全体の「両翼」(cornua)ではなく、中央歩兵陣(media acie)の両端(左右の側面)を指している。この ut 節全体の構造は、中央にガリア・ヒスパニア兵を挟み、その左右両端をアフリカ兵が固めるという配置を説明している。
  2. §22.46.4crederes — 接続法未完了過去2人称単数。ここでは一般人を指す不特定単数(「人は〜と思っただろう」)であり、過去における潜在(potential subjunctive)を表している。
  3. §22.46.8locatis — 名詞が省略された独立奪格(absolute ablative)。省略されているのは copiis(軍勢)や militibus(兵士たち)など。de industria(意図的に)という副詞句を伴い、太陽に対して自軍が有利になるように配置された可能性を示している。
  4. §22.46.9adversus Romanis — adversus は形容詞であり、与格 Romanis を従えている。「ローマ人に対して敵対的な(向かい風の)」という意味。副詞や前置詞としての用法ではなく、形容詞として ventus を修飾している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §22.46.1-22.46.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:22.46.1-22.46.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。