Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §22.33.1-22.33.12

多方面への外交と選挙瑕疵による間王制への移行

627 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマにおけるカルタゴの密偵の処罰や外交使節の派遣、神殿の建設発注といった多忙な国政が描かれる。また、執政官選挙のための独裁官指名に手続き上の瑕疵が生じ、国政は間王政へと移行する。

§22.33.1per eosdem dies speculator Carthaginiensis, qui per biennium fefellerat, Romae deprensus praecisisque manibus dimissus,
この同じ日々、二年にわたって欺き続けていたカルタゴの密偵がローマで捕らえられ、両手を切り落とされて釈放された。
§22.33.2et servi quinque et viginti in crucem acti, quod in campo Martio coniurassent;
そして、カンプス・マルティウスで陰謀を企てたとして二十五人の奴隷が十字架にかけられた。
indici data libertas et aeris gravis viginti milia.
密告者には自由と、二万アスの重銅貨が与えられた。
legati §22.33.3et ad Philippum Macedonum regem missi ad deposcendum Demetrium Pharium, qui bello victus ad eum fugisset,
使節たちが、またマケドニアの王フィリッポスのもとへと派遣され、戦争に敗れて彼のもとへ逃げ込んでいたファロスのデメトリオスの引き渡しを要求した。
§22.33.4et alii in Ligures ad expostulandum, quod Poenum opibus auxiliisque suis iuvissent, simul ad visendum ex propinquo, quae in Bois atque Insubribus gererentur.
そして別の使節たちが、カルタゴ人を自分たちの資力と援助でもって助けたことに抗議するため、同時にボイイ人とインスブレス人の間で行われていることを間近から視察するためにリグリア人のもとへと派遣された。
§22.33.5ad Pinnem quoque regem in Illyrios legati missi ad stipendium, cuius dies exierat, poscendum aut, si diem proferri vellet, ad obsides accipiendos.
イリュリア人の王ピンネスのもとへも、支払期限の過ぎた貢納金の支払いを要求するため、あるいは、期限の延長を望むのであれば人質を受け取るために、使節たちが派遣された。
§22.33.6adeo, etsi bellum ingens in cervicibus erat, nullius usquam terrarum rei cura Romanos, ne longinquae quidem, effugiebat.
このように、巨大な戦争が首元に突きつけられていたにもかかわらず、世界のいかなる場所の、いかに遠方の事柄への配慮も、ローマ人から逃れることはなかった。
§22.33.7in religionem etiam venit, aedem Concordiae, quam per seditionem militarem biennio ante L. Manlius praetor in Gallia vovisset, locatam ad id tempus non esse.
また宗教上の問題として、二年前に法務官ルキウス・マンリウスがガリアでの軍隊の反乱の際に誓約した「調和の神殿」が、その時まで建設発注されていなかったことが浮上した。
§22.33.8itaque duumviri ad eam rem creati a M. Aemilio praetore urbano C. Pupius et K. Quinctius Flamininus aedem in arce faciendam locaverunt.
そのため、都市法務官マルクス・アエミリウスによってこの目的のために選出された二人官ガイウス・プピウスとカエソ・クィンクティウス・フラミニヌスが、砦に神殿を建設する契約を結んだ。
§22.33.9ab eodem praetore ex senatus consulto litterae ad consules missae, ut, si iis videretur, alter eorum ad consules creandos Romam veniret;
同じ法務官から、元老院の決議に基づき、執政官たちに書簡が送られた。
se in eam diem, quam iussissent, comitia edicturum.
それにより、もし彼らがよければ、次期執政官たちを選出するために彼らのうちの一人がローマに来るべきであること、そして法務官自身は彼らが命じたその日に民会を公示する予定であることが伝えられた。
§22.33.10ad haec a consulibus rescriptum sine detrimento rei publicae abscedi non posse ab hoste; itaque per interregem comitia habenda esse potius, quam consul alter a bello avocaretur.
これに対して執政官たちからは、国家に損失を与えることなしには敵から離れることはできないこと、したがって、どちらかの執政官が戦争から呼び戻されるよりは、むしろ間王によって民会が開催されるべきである、と返答があった。
§22.33.11patribus rectius visum est dictatorem a consule dici comitiorum habendorum causa.
元老院議員たちには、民会を開催するために執政官によって独裁官が指名される方が、より適切であると思われた。
dictus L. Veturius Philo M. Pomponium Mathonem magistrum equitum dixit.
ルキウス・ウェトゥリウス・ピロが指名され、彼はマルクス・ポンポニウス・マトを騎兵長官に指名した。
§22.33.12iis vitio creatis iussisque die quarto decimo se magistratu abdicare, res ad interregnum rediit.
彼らは瑕疵を伴って選出されたため、十四日目に政務官職を辞するよう命じられ、事態は間王政へと戻った。

語釈・文法注

  1. 22.33.1fefellerat — 動詞 fallere(欺く、気づかれない)の過去完了形。直接目的語は示されておらず、「(自らの正体を)見破られずにいた」「欺き続けていた」という絶対的な意味で用いられている。
  2. 22.33.3legati... missi — §22.33.2 の末尾の主語 legati(使節たち)と、§22.33.3 の動詞 missi [sunt](派遣された)が連動しており、後続の ad deposcendum(要求するために)などの目的を示す対格の動形容詞構文を導く。
  3. 22.33.7in religionem etiam venit — 「〜が宗教的義務(良心の呵責)となった」という非人称的な表現。対格不定詞句 aedem... locatam ad id tempus non esse がその主語となっている。locare は公共事業などの「建設請負契約を結ぶ(発注する)」を意味する。
  4. 22.33.12vitio creatis — 「瑕疵(鳥占いなどの手続き上の誤り)を伴って選出された」という、分詞を用いた絶対的奪格。vitio は様態の奪格で、宗教的・法的な手続きの不備(vitium)があったことを示す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §22.33.1-22.33.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:22.33.1-22.33.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。