§21.58.1haud longi inde temporis, dum intolerabilia frigora erant, quies militi data est;
その後、耐え難い寒さが続いている間、ほんの短い期間だけ兵士たちに休息が与えられた。
§21.58.2et ad prima ac dubia signa veris profectus ex hibernis in Etruriam ducit, eam quoque gentem, sicut Gallos Liguresque, aut vi aut voluntate adiuncturus.
そして、春の最初の、まだ定かでない兆候が現れると、彼は冬営地から出発してエトルリアへと軍を率いた。 ガリア人やリグリア人と同様に、その民族をも、武力によってか、あるいは志願によって、味方に引き入れるつもりであった。
§21.58.3transeuntem Appenninum adeo atrox adorta tempestas est, ut Alpium prope foeditatem superaverit.
彼がアペニン山脈を越えているとき、非常に激しい嵐が襲ったため、アルプスのあの過酷さにほぼ勝るほどであった。
vento mixtus imber cum ferretur in ipsa ora, primo, quia aut arma omittenda erant aut contra enitentes vertice intorti adfligebantur, constitere;
風と混ざり合った激しい雨が顔そのものに吹き付けられたとき、最初、彼らは立ち止まった。 武器を捨てるべきであるか、あるいは逆風に抗して進もうと努める人々が、突風の渦に巻き込まれて地面に叩きつけられたからである。
§21.58.4dein, cum iam spiritum includeret nec reciprocare animam sineret, aversi a vento parumper consedere.
その後、風がすでに息を詰まらせ、呼吸をすることさえ許さなくなると、彼らは風から顔を背けてしばらくの間座り込んだ。
§21.58.5tum vero ingenti sono caelum strepere et inter horrendos fragores micare ignes;
そのときまさに、巨大な音とともに天が轟き、恐ろしい破裂音の間で稲妻がひらめいた。
capti auribus et oculis metu omnes torpere.
耳も目も塞がれ、全員が恐怖で身をすくめていた。
§21.58.6tandem effuso imbre, cum eo magis accensa vis venti esset, ipso illo, quo deprensi erant, loco castra ponere necessarium visum est.
ついに激しい雨が降り注ぎ、それによっていっそう風の勢いが増したとき、彼らが嵐に襲われたまさにその場所に陣営を張ることが必要であると思われた。
§21.58.7id vero laboris velut de integro initium fuit: nam nec explicare quicquam nec statuere poterant nec, quod statutum esset, manebat omnia perscindente vento et rapiente.
しかし、それは苦難のいわば新たな始まりであった。 というのも、風がすべてを引き裂き、奪い去っていったため、彼らは何一つ広げることも、立てることもできず、たとえ立てられたものがあっても、それはとどまっていなかったからである。
§21.58.8et mox aqua levata vento cum super gelida montium iuga concreta esset, tantum nivosae grandinis deiecit, ut omnibus omissis procumberent homines tegminibus suis magis obruti quam tecti;
そして間もなく、風によって巻き上げられた水が、山の凍てつく尾根の上で凍りついたとき、非常に多くの雪混じりの雹が降ったため、人々はすべてのものを放り出し、自分たちの覆いによって保護されるというよりはむしろ押しつぶされるようにして、うつ伏せに倒れ込んだ。
tantaque vis frigoris insecuta est, §21.58.9ut ex illa miserabili hominum iumentorumque strage cum se quisque attollere ac levare vellet, diu nequiret, quia torpentibus rigore nervis vix flectere artus poterant.
そして、非常に激しい寒さがその後に続いたため、人間や家畜のあの哀れな倒れ伏した群れの中から、各自が立ち上がり、身を起こそうとしても、長い間それができなかった。 寒さによって筋肉が麻痺し、四肢を曲げることすらほとんどできなかったからである。
§21.58.10deinde, ut tandem agitando sese movere ac recipere animos et raris locis ignis fieri est coeptus, ad alienam opem quisque inops tendere.
その後、ようやく身体を動かすことによって動き出し、気力を取り戻し、ところどころで火が起こされ始めると、力なき各自が他人の助けを求めて手を伸ばした。
§21.58.11biduum eo loco velut obsessi mansere.
彼らはその場所に、あたかも包囲されたかのように二日間とどまった。
multi homines, multa iumenta, elephanti quoque ex iis, qui proelio ad Trebiam facto superfuerant, septem absumpti.
多くの人間、多くの家畜、そしてトレビアの戦いの後に生き残っていたゾウのうち七頭が命を落とした。