§21.34.1Perventum inde ad frequentem cultoribus alium, ut inter montanos, populum.
そこから、山岳民族の間にしては、住民の多い別の部族のところへ到着した。
ibi non bello aperto sed suis artibus, fraude et insidiis, est prope circumventus.
そこでハンニバルは、公然たる戦争によってではなく、彼ら独特の技術である欺瞞と待ち伏せによって、あやうく包囲されかけた。
§21.34.2magno natu principes castellorum oratores ad Poenum veniunt, alienis malis, utili exemplo, doctos memorantes amicitiam malle quam vim experiri Poenorum;
砦の指導者である高齢の者たちが、使節としてカルタゴ人のもとにやって来て、自分たちは他人の不幸という有益な先例から教訓を得たので、カルタゴ人の武力を経験するよりも、その友情を望むのだと述べた。
§21.34.3itaque oboedienter imperata facturos; commeatum itinerisque duces et ad fidem promissorum obsides acciperet.
したがって、命令には従順に従うつもりであり、食糧や道案内、指示された約束の保証としての人質を受け取ってほしい、とのことだった。
§21.34.4Hannibal nec temere credendum nec aspernandos ratus, ne repudiati aperte hostes fierent, benigne cum respondisset, obsidibus, quos dabant, acceptis et commeatu, quem in viam ipsi detulerant, usus, nequaquam ut inter pacatos composito agmine duces eorum sequitur.
ハンニバルは、軽率に信じるべきではないが、公然と拒絶して敵に回すべきでもないと考え、丁重に返答した。 そして彼らが差し出した人質を受け取り、道へわざわざ運んできてくれた食糧を利用したが、決して平和な国を進むときのような行軍体制ではなく、隊列を厳重に整えて彼らの案内人に従った。
§21.34.5primum agmen elephanti et equites erant;
先頭の列は象と騎兵であった。
§21.34.6ipse post cum robore peditum circumspectans sollicitusque ad omnia incedebat.
彼自身は、歩兵の精鋭とともに後方から、周囲を警戒し、あらゆることに神経を尖らせながら進んだ。
ubi in angustiorem viam et parte altera subiectam iugo insuper inminenti ventum est, undique ex insidiis barbari a fronte ab tergo coorti comminus eminus petunt, saxa ingentia in agmen devolvunt.
より狭く、片側が頭上からそびえ立つ山嶺に支配されている道に入ると、四方八方の待ち伏せから、前方からも後方からも異民族たちが立ち上がり、接近戦や遠距離から襲いかかり、巨大な岩を行軍列に転がり落としてきた。
§21.34.7maxima ab tergo vis hominum urgebat.
背後からは、最大の大群が押し寄せていた。
in eos versa peditum acies haud dubium fecit, quin, nisi firmata extrema agminis fuissent, ingens in eo saltu accipienda clades fuerit.
それらの敵に向けて反転した歩兵の戦列は、もし行軍の最後尾が補強されていなかったなら、その谷間において大敗北を被ったであろうことは疑いないものとした。
§21.34.8tunc quoque ad extremum periculi ac prope perniciem ventum est.
そのときもまた、極度の危険、そしてあやうく破滅という事態に至った。
nam dum cunctatur Hannibal demittere agmen in angustias, quia non, ut ipse equitibus praesidio erat, ita peditibus quicquam ab tergo auxilii reliqui erat,
というのも、ハンニバルは行軍列を狭い通路に進入させるのをためらっていたからである。 なぜなら、彼自身が先頭の騎兵の盾となっていたのとは異なり、歩兵の後方にはいかなる支援も残されていなかったからである。
§21.34.9occursantes per obliqua montani interrupto medio agmine viam insedere, noxque una Hannibali sine equitibus atque inpedimentis acta est.
山岳民族たちは斜面から横合いに襲いかかり、行軍列の中ほどを分断して道路を占拠した。 そしてハンニバルは、騎兵も荷物もないまま、ある一晩を過ごすことになった。