Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §21.15.1-21.15.6

サグントゥムの戦利品と包囲期間をめぐる年代考証

546 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

サグントゥム陥落後に得られた戦利品について述べた後、包囲期間とイタリア到着の時期に関する年代記述の矛盾を検証し、執政官の任期との整合性を論じる。

§21.15.1captum oppidum est cum ingenti praeda.
町は莫大な戦利品とともに占領された。
quamquam pleraque ab dominis de industria corrupta erant, et in caedibus vix ullum discrimen aetatis ira fecerat, et captivi militum praeda fuerant, §21.15.2tamen et ex pretio rerum venditarum aliquantum pecuniae redactum esse constat et multam pretiosam supellectilem vestemque missam Carthaginem.
多くのものは持ち主によって意図的に破壊されており、また虐殺において怒りは年齢の区別をほとんどせず、捕虜は兵士たちの戦利品となっていたけれども、それでもなお、売却された品の代金からかなりの額の金銭が回収されたこと、そして多くの価値ある調度品や衣類がカルタゴに送られたことは明らかである。
§21.15.3octavo mense quam coeptum oppugnari, captum Saguntum quidam scripsere; inde Carthaginem Novam in hiberna Hannibalem concessisse; quinto deinde mense, quam ab Carthagine profectus sit, in Italiam pervenisse.
ある人々は、包囲が開始されてから8か月目にサグントゥムが占領されたこと、その後ハンニバルが冬営のために新カルタゴへと退却したこと、そして彼がカルタゴを出発してから5か月目にイタリアに到着したことを書いている。
§21.15.4quae si ita sunt fieri non potuit, ut P. Cornelius Ti.
もしこれらがその通りであるならば、プブリウス・コルネリウスとティベリウス・センプロニウスが執政官であったということはあり得なかった。
Sempronius consules fuerint, ad quos et principio oppugnationis legati Saguntini missi sint et qui in suo magistratu cum Hannibale, alter ad Ticinum amnem, ambo aliquanto post ad Trebiam, pugnaverint.
彼らのもとには包囲の開始時にもサグントゥムの使節が派遣されており、また彼らは自らの任期中にハンニバルと、一方はティキヌス川で、両者はそのしばらく後にトレビア川で戦ったのである。
§21.15.5aut omnia breviora aliquanto fuere aut Saguntum principio anni, quo P. Cornelius Ti. Sempronius consules fuerunt, non coeptum oppugnari est, sed captum.
(これらの出来事の)すべてがかなり短い期間であったか、あるいはサグントゥムは、プブリウス・コルネリウスとティベリウス・センプロニウスが執政官であった年の初めに包囲が開始されたのではなく、占領されたのである。
§21.15.6nam excessisse pugna ad Trebiam in annum Cn.
なぜなら、トレビアでの戦いがグナエウス・セルウィリウスとガイウス・フラミニウスの年にずれ込んだということはあり得ないからである。
Servili et C. Flamini non potest, quia C. Flaminius Arimini consulatum iniit, creatus a Ti. Sempronio consule, qui post pugnam ad Trebiam ad creandos consules Romam cum venisset, comitiis perfectis ad exercitum in hiberna rediit.
なぜなら、ガイウス・フラミニウスは、トレビアでの戦いの後に執政官を選出するためにローマに来て、民会を完了した後に冬営地にある軍隊へと戻った執政官ティベリウス・センプロニウスによって選出され、アリミヌムで執政官職に就任したからである。

語釈・文法注

  1. 21.15.3octavo mense quam — 「~してから8か月目に」の意。`quam` は `postquam` のように従属節を導き、時間の間隔を表す名詞(ここでは `octavo mense`)の後ろで時間的関係を表現する。
  2. 21.15.4fieri non potuit, ut — 非人称表現 `fieri potest ut`(~ということが起こり得る)の過去否定形。`ut` 節は主語節(名詞節)として機能し、接続法(ここでは完了 `fuerint`)を伴う。
  3. 21.15.4ad quos ... et qui ... — 先行詞 `P. Cornelius Ti. Sempronius` に対する二つの関係節が、接続詞 `et... et...`(~も~も)によって結ばれている。前半の `ad quos` は前置詞付きの関係代名詞、後半の `qui` は主格の関係代名詞であり、異なる格関係が並列されている。
  4. 21.15.6creatus — 「(執政官として)選出された」の意。ローマの憲政において、現職の執政官が民会(comitia)を主宰して次期執政官の選挙を行い、当選者を公式に宣言・指名(creare)する手続きを指す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §21.15.1-21.15.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:21.15.1-21.15.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。