Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §21.11.1-21.11.13

元老院の使節拒絶とサグントゥム攻城戦の再開

542 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ハンノの演説後、元老院はハンニバル支持でまとまり、ローマ使節への拒絶の回答を送る。一方、ハンニバルはサグントゥムへの攻撃を再開して城壁を一部突破するが、途中で反乱の兆候を示した他部族を鎮圧するために一時転進する。

§21.11.1cum Hanno perorasset, nemini omnium certare oratione cum eo necesse fuit: adeo prope omnis senatus Hannibalis erat;
ハンノが演説を終えたとき、すべての人のうち誰一人として彼と弁論で争う必要はなかった。 それほどまでに元老院のほぼ全体がハンニバルの味方であった。
infestiusque locutum arguebant Hannonem quam Flaccum Valerium legatum Romanum.
彼らは、ハンノがローマの使節ウァレリウス・フラックスよりも敵意をむき出しにして語ったと非難した。
§21.11.2responsum inde legatis Romanis est, bellum ortum ab Saguntinis, non ab Hannibale esse;
その後、ローマの使節たちに、「戦争はサグントゥム人によって引き起こされたのであり、ハンニバルによるのではない。
populum Romanum iniuste facere, si Saguntinos vetustissimae Carthaginiensium societati praeponat.
ローマ国民は、もしサグントゥム人をカルタゴ人のきわめて古い同盟関係よりも優先させるならば、不義を働いていることになる」という返答がなされた。
dum Romani tempus terunt legationibus mittendis, §21.11.3Hannibal, quia fessum militem proeliis operibusque habebat, paucorum iis dierum quietem dedit stationibus ad custodiam vinearum aliorumque operum dispositis.
ローマ人が使節を派遣することで時間を浪費している間に、ハンニバルは、兵士たちが戦闘と攻城作業によって疲弊していたため、攻城盾やその他の構築物を守るために歩哨を配置した上で、数日間の休息を彼らに与えた。
interim animos eorum nunc ira in hostis stimulando, nunc spe praemiorum accendit;
その間、彼はある時は敵への怒りを掻き立て、ある時は褒賞の望みによって、兵士たちの心を燃え立たせた。
§21.11.4ut vero pro contione praedam captae urbis edixit militum fore, adeo accensi omnes sunt, ut, si extemplo signum datum esset, nulla vi resisti videretur posse.
そして彼が兵士たちの集会で、占領された都市の戦利品は兵士たちのものになると布告すると、皆が非常に燃え立ったため、もし直ちに戦闘の合図が与えられていたならば、いかなる力をもってしても抵抗できないように思われたほどであった。
§21.11.5Saguntini ut a proeliis quietem habuerant nec lacessentes nec lacessiti per aliquot dies, ita non nocte, non die umquam cessaverant ab opere, ut novum murum ab ea parte, qua patefactum oppidum ruinis erat, reficerent.
サグントゥム人は、数日の間、戦闘からの休息を得て、攻撃することも攻撃されることもなかったものの、他方で、廃墟によって町がさらされていたあの部分に新しい壁を再建するために、夜も昼も作業を休むことは決してなかった。
§21.11.6inde oppugnatio eos aliquanto atrocior quam ante adorta est, nec, qua primum aut potissimum parte ferrent opem, cum omnia variis clamoribus streperent, satis scire poterant.
その後、以前よりもはるかに激しい攻撃が彼らを襲った。 あらゆる場所が様々な叫び声で騒がしかったため、彼らは、どこに最初にもしくは最も優先して助けをもたらすべきか、十分に判断することができなかった。
§21.11.7ipse Hannibal, qua turris mobilis omnia munimenta urbis superans altitudine agebatur, hortator aderat.
ハンニバル自身は、都市のすべての防御壁の高さを上回る移動式の攻城塔が動かされている場所に、鼓舞する者として立ち会っていた。
quae cum admota catapultis ballistisque per omnia tabulata dispositis muros defensoribus nudasset, §21.11.8tum Hannibal occasionem ratus quingentos ferme Afros cum dolabris ad subruendum ab imo murum mittit.
この塔が近づけられ、すべての階に配置されたカタパルトやバリスタによって壁から防衛者を一掃したとき、ハンニバルは好機と考え、つるはしを持った約500人のアフリカ兵を、壁を根元から崩すために派遣した。
nec erat difficile opus, quod caementa non calce durata erant, sed interlita luto structurae antiquo genere.
石材は漆喰で固められていたのではなく、古代の建築様式に従って粘土を間に塗られていたため、それは難しい作業ではなかった。
§21.11.9itaque latius, quam qua caederetur, ruebat, perque patentia ruinis agmina armatorum in urbem vadebant.
それゆえ、壁は崩されている箇所よりも広く崩れ落ち、崩壊によって開かれた隙間を通って、武装した兵士の隊列が町へと進んでいった。
§21.11.10locum quoque editum capiunt, collatisque eo catapultis ballistisque, ut castellum in ipsa urbe velut arcem imminentem haberent, muro circumdant;
彼らはまた高地を占領し、町そのものの中に、見下ろす砦のような要塞を持つために、そこにカタパルトやバリスタを集めて壁で囲んだ。
et Saguntini murum interiorem ab nondum capta parte urbis ducunt.
一方、サグントゥム人は、町のまだ占領されていない側から内壁を築いた。
§21.11.11utrimque summa vi et muniunt et pugnant;
両軍とも全力を尽くして要塞を築き、また戦った。
sed interiora tuendo minorem in dies urbem Saguntini faciunt.
しかしサグントゥム人は、より内側を防衛することによって、日ごとに都市を狭くしていった。
§21.11.12simul crescit inopia omnium longa obsidione et minuitur expectatio externae opis, cum tam procul Romani, unica spes, circa omnia hostium essent.
同時に、長引く包囲によってあらゆるものの不足が増大し、外部からの援助の期待は減少していった。 唯一の希望であるローマ人があまりにも遠くにあり、周囲のすべてが敵に囲まれていたからである。
§21.11.13paulisper tamen adfectos animos recreavit repentina profectio Hannibalis in Oretanos Carpetanosque, qui duo populi dilectus acerbitate consternati retentis conquisitoribus metum defectionis cum praebuissent, oppressi celeritate Hannibalis omiserunt mota arma.
しかし、オレタニ人とカルペタニ人のもとへのハンニバルの突然の出発が、落胆したサグントゥム人の心をしばらくの間元気づけた。 これら二つの部族は、徴兵の過酷さに動揺して徴兵官たちを拘束し、反乱の恐れを抱かせたものの、ハンニバルの迅速さに圧倒されて、起こした武器を収めたのであった。

語釈・文法注

  1. §21.11.1Hannibalis erat — Hannibalis は所有・所属を表す属格(形容詞的属格)で、「ハンニバルの側であった」「ハンニバルの味方であった」を意味する。
  2. §21.11.1infestiusque locutum arguebant Hannonem quam Flaccum Valerium legatum Romanum — 動詞 arguebant(〜を非難した、主張した)に支配される対格不定詞句。Hannonem が対格主語、省略された esse を伴う locutum [esse] が完了不定詞。対格の Flaccum Valerium は quam の後で比較の対象として Hannonem と同格的に並置されている。
  3. §21.11.4nulla vi resisti videretur posse — resisti は自動詞 resisto(与格支配)の非人称受動不定詞。非人称受動構文のため主語はなく、「いかなる力によっても抵抗されることはできないように思われた」(=いかなる力も抵抗できないように思われた)という意味になる。
  4. §21.11.7defensoribus — 動詞 nudo(〜を奪う、〜を裸にする)が「対格(muros)+奪格(defensoribus)」の構文を取り、「壁から防衛者を奪い去る、一ソウする」を意味する分離の奪格。
  5. §21.11.13qui duo populi ... cum praebuissent ... omiserunt — qui duo populi は連結関係代名詞 qui を含む主節の主語。cum praebuissent は「〜をもたらしたものの」という譲歩ないし状況の接続法節。主節の主動詞は完了形の omiserunt で、分詞 oppressi は主語にかかる形容詞的修飾語。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §21.11.1-21.11.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:21.11.1-21.11.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。