§2.44.1et hic annus tribunum auctorem legis agrariae habuit.
そして、この年も農地法の提案者である護民官を抱えることとなった。
Tib. Pontificius fuit.
ティベリウス・ポンティフィキウスがそれであった。
is eandem viam, velut processisset Sp. Licinio, ingressus dilectum paulisper inpediit.
彼は、スプリウス・リキニウスにとって事がうまく運んだかのように、同じ道を歩み始めて、しばらくの間徴兵を妨げた。
§2.44.2perturbatis iterum patribus Ap. Claudius victam tribuniciam potestatem dicere priore anno, in praesentia re, exemplo in perpetuum, quando inventum sit suis ipsam viribus dissolvi.
貴族たちが再び動揺する中、アッピウス・クラウディウスは、護民官の権力は前年に、当面は事実において、将来に向けては前例によって打ち破られたのだと主張した。 というのも、それがそれ自体の力によって自壊することが見出されたからである。
§2.44.3neque enim umquam defuturum, qui et ex collega victoriam sibi et gratiam melioris partis bono publico velit quaesitam;
なぜなら、同僚に対する勝利と、より優れた党派からの感謝を、国家の利益のために自分自身に求めようとする者が欠けることは決してないからである。
et plures, si pluribus opus sit, tribunos ad auxilium consulum paratos fore, et unum vel adversus omnes satis esse.
そして、もしより多くが必要であれば、より多くの護民官が執政官の援助のために用意されるであろうし、全員に対抗するにしても一人で十分である、と。
darent modo et consules et primores patrum operam, §2.44.4ut, si minus omnes, aliquos tamen ex tribunis rei publicae ac senatui conciliarent.
執政官たちも貴族の重鎮たちも、ただ努力を払うべきである、もし全員とはいかなくとも、護民官のうちの幾人かを国家と元老院に懐柔するように、と。
§2.44.5praeceptis Appii moniti patres et universi comiter ac benigne tribunos appellare, et consulares, ut cuique eorum privatim aliquid iuris adversus singulos erat, partim gratia partim auctoritate obtinuere, ut tribuniciae potestatis vires salubres vellent rei publicae esse;
アッピウスの勧告に促されて、貴族たちは全員で親切かつ好意的に護民官たちに語りかけ、また執政官経験者たちは、彼ら各人が個々の護民官に対して私的に何らかの影響力を持っていたので、一部は好意によって、一部は権威によって、護民官の権力の力が国家にとって有益なものであることを彼らが望むようにさせた。
§2.44.6novemque tribunorum adversus unum moratorem publici commodi auxilio dilectum consules habent.
そして執政官たちは、公共の利益の妨害者である一人の護民官に対して、九人の護民官の援助を得て徴兵を実施した。
§2.44.7inde ad Veiens bellum profecti, quo undique ex Etruria auxilia convenerant, non tam Veientium gratia concitata, quam quod in spem ventum erat discordia intestina dissolvi rem Romanam posse.
そこから彼らはウェイイとの戦争へと出発した。 そこにはエトルリアの至る所から援軍が集まっていたが、それはウェイイ族への好意から呼び起こされたというよりは、内和の不和によってローマの国家が瓦解し得るという希望が生じたためであった。
§2.44.8principesque in omnium Etruriae populorum conciliis fremebant aeternas opes esse Romanas, nisi inter semet ipsi seditionibus saeviant.
(エトルリアの)指導者たちは、すべてのエトルリア民族の集会において、自分たち自身の間で反乱によって狂い合わない限り、ローマの力は永遠であると騒ぎ立てていた。
id unum venenum, eam labem civitatibus opulentis repertam, ut magna imperia mortalia essent.
それこそが、富裕な国家に対して見出された唯一の毒であり、大帝国を滅ぶべきものとする破滅なのだ、と。
§2.44.9diu sustentatum id malum partim patrum consiliis partim patientia plebis, iam ad extrema venisse.
この災いは、一部は貴族の策謀によって、一部は平民の忍耐によって長く持ちこたえられてきたが、今や極限に達した。
duas civitates ex una factas, suos cuique parti magistratus, suas leges esse.
一つの国家から二つの国家が作られ、それぞれの党派に独自の政務官がおり、独自の法律があるのだ、と。
§2.44.10primum in dilectibus saevire solitos, eosdem in bello tamen paruisse ducibus.
最初は彼らは徴兵において荒れ狂うのが常であったが、それでも戦争においては指導者たちに従った。
qualicumque urbis statu manente disciplina militari sisti potuisse;
都市の状態がいかようであれ、軍事規律が維持されている限りは持ちこたえることができた。
iam non parendi magistratibus morem in castra quoque Romanum militem sequi.
しかし今や、政務官に従わないという慣行が、ローマの兵士に従って陣営にまで及んでいる。
§2.44.11proximo bello in ipsa acie, in ipso certamine consensu exercitus traditam ultro victoriam victis Aequis, signa deserta, imperatorem in acie relictum, iniussu in castra reditum.
前回の戦争においては陣形のただ中で、戦闘のただ中で、軍隊の合意によって、敗者であったアエクィ族に勝利が自発的に譲り渡され、軍旗は見捨てられ、司令官は戦場に取り残され、命令なしに陣営への退却が行われた。
profecto, si instetur, suo milite vinci Romam posse.
確実に、もし圧力をかけるならば、ローマは自らの兵士によって打ち負かされ得る。
nihil aliud opus esse quam indici ostendique bellum;
戦争が宣告され、示されさえすれば、他に何も必要はない。
§2.44.12cetera sua sponte fata et deos gesturos.
残りのことは、運命と神々が自発的に成し遂げるであろう、と。
hae spes Etruscos armaverant multis in vicem casibus victos victoresque.
これらの希望が、互いに多くの転変を経て、時には敗者、時には勝者となってきたエトルリア人たちを武装させたのであった。