§2.32.1timor inde patres incessit, ne, si dimissus exercitus foret, rursus coetus occulti coniurationesque fierent.
その後、元老院議員たちに恐れが襲った。 軍隊が解散されたならば、再び秘密の集会や陰謀が企てられるのではないか、と。
itaque, quamquam per dictatorem dilectus habitus esset, tamen, quoniam in consulum verba iurassent, sacramento teneri militem rati, per causam renovati ab Aequis belli educi ex urbe legiones iussere.
それゆえ、徴兵は独裁官を通じて行われたものの、兵士たちは執政官の言葉に対して忠誠を誓っていたため、依然として軍事宣誓に拘束されていると判断し、アイクイ族が戦争を再開したという口実を設けて、軍団を市から外へと連れ出すように命じた。
quo facto maturata est seditio.
この行いによって、反乱は早められた。
§2.32.2et primo agitatum dicitur de consulum caede, ut solverentur sacramento;
そして最初は、軍事宣誓から解放されるために執政官を殺害することについて議論されたと言われている。
doctos deinde nullam scelere religionem exsolvi, Sicinio quodam auctore iniussu consulum in Sacrum montem secessisse — trans Anienem amnem est, tria ab urbe milia passuum;
しかしその後、犯罪によってはいかなる宗教的誓いも解除されないことを教えられ、シキニウスというある者の先導によって、執政官の命令なしに聖山へと退去した。 ――この山はアニオ川の向こうにあり、市から3マイルのところにある。
§2.32.3ea frequentior fama est quam, cuius Piso auctor est, in Aventinum secessionem factam esse —;
―― この噂の方が、ピソが提唱している、アウェンティヌスの丘への退去が行われたという説よりも、より一般的である。
§2.32.4ibi sine ullo duce vallo fossaque communitis castris quieti, rem nullam nisi necessariam ad victum sumendo, per aliquot dies neque lacessiti neque lacessentes sese tenuere.
―― そこ(聖山)で彼らは、いかなる指導者もなしに、土塁と濠で陣営を固めて静かに、生命維持に必要不可欠なもの以外は何も摂取せず、数日の間、攻撃されることも攻撃することもなく、自らを保った。
§2.32.5Pavor ingens in urbe, metuque mutuo suspensa erant omnia.
市内には巨大な恐怖が広がり、お互いの恐れによってすべての事態が宙吊りになっていた。
timere relicta ab suis plebes violentiam patrum; timere patres residem in urbe plebem, incerti, manere eam an abire mallent.
市に残された平民たちは、元老院議員たちの暴力を恐れ、元老院議員たちは市に留まっている平民たちを恐れ、彼女たちが留まりたいのか去りたいのか確信が持てずにいた。
§2.32.6quamdiu autem tranquillam, quae secesserit, multitudinem fore?
「しかし、退去した群衆は、いったいいつまで平穏でいるだろうか。
§2.32.7quid futurum deinde, si quod externum interim bellum existat? nullam profecto nisi in concordia civium spem reliquam ducere;
その間に何らかの対外戦争が突発したならば、その後に何が起こるだろうか。 市民の和合以外には、確かにいかなる希望も残されていないと考えるべきだ。
§2.32.8eam per aequa, per iniqua reconciliandam civitati esse.
その和合は、道理に適う方法であれ適わない方法であれ、国家に取り戻されねばならない。
placuit igitur oratorem ad plebem mitti Menenium Agrippam, facundum virum et, quod inde oriundus erat, plebi carum.
」それゆえ、平民のもとへ使者としてメネニウス・アグリッパを送ることが決定された。 彼は雄弁な人物であり、平民の出身であったため、彼らに愛されていた。
is intromissus in castra prisco illo dicendi et horrido modo nihil aliud quam hoc narrasse fertur:
彼は陣営に迎え入れられると、あの古風で荒削りな話術によって、ただ次のことだけを語ったと伝えられている。
§2.32.9tempore, quo in homine non, ut nunc, omnia in unum consentientia, sed singulis membris suum cuique consilium, suus sermo fuerit, indignatas reliquas partes sua cura, suo labore ac ministerio ventri omnia quaeri, ventrem in medio quietum nihil aliud quam datis voluptatibus frui;
「人体において、現在のようにすべての部位が一つに調和していたわけではなく、それぞれの肢体が個別の考えを持ち、個別の言葉を持っていた時代に、残りの諸部分が、自分たちの配慮と労働と奉仕によって、すべてのものが胃袋のために獲得されているのに、胃袋は中央で安息しながら、与えられた快楽を楽しんでいるだけであることに憤慨した。
§2.32.10conspirasse inde, ne manus ad os cibum ferrent, nec os acciperet datum, nec dentes conficerent.
それゆえ彼らは、手は口に食物を運ばず、口は与えられたものを受け取らず、歯はそれを噛み砕かないようにしようと共謀した。
hac ira dum ventrem fame domare vellent, ipsa una membra totumque corpus ad extremam tabem venisse.
この怒りによって、彼らが胃袋を飢えで制圧しようとした間に、肢体自体も、また身体全体も、極度の衰弱に至ってしまった。
§2.32.11inde apparuisse ventris quoque haud segne ministerium esse, nec magis aliquam alere eum, reddentem in omnis corporis partes hunc, quo vivimus vigemusque, divisum pariter in venas, maturum confecto cibo sanguinem.
そこから、胃袋の奉仕もまた決して怠惰なものではなく、自らが養われる以上に他を養っていること、すなわち食物が消化されて生じる、私たちがそれによって生き、活力を得ている、血管へと等しく分配される成熟した血を、身体のすべての部分へと送り届けているのだということが明らかになった。
conparando hinc, §2.32.12quam intestina corporis seditio similis esset irae plebis in patres, flexisse mentes hominum.
」これを踏まえて、身体の内部の反乱が、平民の元老院議員たちに対する怒りにいかに似ているかを比較することによって、彼は人々の心を変えさせた。