Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §2.3.1-2.3.7

王政復古を目論む若き貴族たちの陰謀

64 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

タルクィニウス家による戦争の脅威に備える中、ローマの若者たちが王政の放縦な生活を懐かしみ、法による平等への不満から、財産返還のためにやってきた使節の陰謀に荷担していく。

§2.3.1cum haud cuiquam in dubio esset bellum ab Tarquiniis inminere, id quidem spe omnium serius fuit;
タルクィニウス家による戦争が差し迫っていることは誰の目にも疑いなかったが、それは実に、皆の予想よりも遅れて起こった。
ceterum, id quod non timebant, per dolum ac proditionem prope libertas amissa est.
しかし、彼らが恐れていなかったことだが、欺瞞と裏切りによって、自由は危うく失われるところであった。
erant in Romana iuventute adulescentes aliquot,
ローマの若者たちの中に、何人かの青年たちがいた。
§2.3.2nec ii tenui loco orti, quorum in regno libido solutior fuerat, aequales sodalesque adulescentium Tarquiniorum, adsueti more regio vivere.
しかも彼らは身分の低い家柄の出身ではなく、王政期においてその欲望がより放縦であった者たちであり、タルクィニウス家の若者たちの同世代の仲間であって、王侯のようなやり方で生きることに慣れていた。
§2.3.3eam tum aequato iure omnium licentiam quaerentes libertatem aliorum in suam vertisse servitutem inter se conquerebantur: regem hominem esse, a quo inpetres, ubi ius, ubi iniuria opus sit;
すべての人の権利が平等にされたために、その[かつての]放縦さを恋しく思い、他者にとっての自由が自分たちにとっては奴隷状態に変わってしまったと、彼らは互いに不満を漏らし合っていた。 [彼らは言った。 ]王とは人間であり、法が必要なときであれ不法が必要なときであれ、彼からは願いを聞き入れてもらうことができる。
esse gratiae locum, esse beneficio, et irasci et ignoscere posse, inter amicum atque inimicum discrimen nosse;
好意の余地があり、恩恵の余地があり、怒ることも許すこともでき、友と敵の区別を知っている。
§2.3.4leges rem surdam, inexorabilem esse, salubriorem melioremque inopi quam potenti, nihil laxamenti nec veniae habere, si modum excesseris;
これに対して法律とは、耳を貸さず、懇願を聞き入れないものであり、有力者よりも貧しい者にとってより有益で好ましいものである。 もし限度を超えてしまえば、何の緩和も容赦も与えてはくれない。
periculosum esse in tot humanis erroribus sola innocentia vivere.
これほど多くの人間の過ちがある中で、ただ無実だけを頼りに生きることは危険である、と。
§2.3.5ita iam sua sponte aegris animis legati ab regibus superveniunt sine mentione reditus bona tantum repetentes.
このように、それ自体すでに不満を抱いている心境のところへ、王たちからの使節が到着する。 彼らは王政復古には言及せず、ただ財産の返還だけを求めた。
eorum verba postquam in senatu audita sunt, per aliquot dies ea consultatio tenuit, ne non reddita belli causa, reddita belli materia et adiumentum essent.
彼らの言葉が元老院で聞き届けられた後、数日間にわたって討議が長引いた。 [財産を]返還しなければ戦争の口実を与え、返還すれば戦争の物資と援助を与えることになるのではないか、と懸念されたからである。
§2.3.6interim legati alia moliri, aperte bona repetentes clam recuperandi regni consilia struere et tamquam ad id, quod agi videbatur, ambientes nobilium adulescentium animos pertemptant.
その間、使節たちは別のことを企てていた。 表向きは財産を要求しながら、裏では王権を回復するための計画を巡らし、あたかも交渉中の事柄のために動いているかのように装いながら、貴族の若者たちの心を打診した。
§2.3.7a quibus placide oratio accepta est, iis litteras ab Tarquiniis reddunt et de accipiendis clam nocte in urbem regibus conloquuntur.
若者たちによってその提案が好意的に受け入れられると、使節たちは彼らにタルクィニウス家からの書簡を渡し、夜間に密かに王たちを市内に受け入れることについて話し合った。

語釈・文法注

  1. §2.3.3libertatem aliorum in suam vertisse servitutem — vertisse は完了能動不定詞で、ここでは自動詞的(中動態的)に用いられ、「他者にとっての自由が自分たちにとっての奴隷状態へ転じた」という意味を表す。間接話法の対格不定詞構文として conquerebantur に係っている。
  2. §2.3.5ne non reddita belli causa, reddita belli materia et adiumentum essent — non reddita(返還されないこと)および reddita(返還されること)は、名詞 bona を修飾する完了受動分詞であるが、行為そのものを名詞的に表す(いわゆる Ab urbe condita 構文)。ne 節は名詞 consultatio(討議)に伴う懸念(「〜となるのではないかという懸念」)を説明している。
  3. §2.3.6legati alia moliri — moliri は歴史的不定詞(historical infinitive)で、主格の主語 legati を伴い、過去の進行中・開始中の生き生きとした動作を描写している(未完了過去と同等)。後続の struere も同様の歴史的不定詞である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §2.3.1-2.3.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:2.3.1-2.3.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。