§2.22.1cum Volscorum gente Latino bello neque pax neque bellum fuerat;
ウォルスキー族とは、ラティウム戦争中、平和でも戦争でもない状態であった。
nam et Volsci conparaverant auxilia, quae mitterent Latinis, ni maturatum ab dictatore Romano esset, et maturavit Romanus, ne proelio uno cum Latino Volscoque contenderet.
なぜなら、ウォルスキー側も、もしローマの独裁官が迅速に行動していなければラティウム人に送るつもりで補助軍を準備していたからであり、ローマ側は、ラティウム人とウォルスキー人の両方と一回の戦いで戦うことのないよう、迅速に行動したのである。
§2.22.2hac ira consules in Volscum agrum legiones duxere.
この怒りから、執政官たちはウォルスキーの領土に軍団を率いた。
Volscos consilii poenam non metuentes necopinata res perculit;
計画に対する罰を恐れていなかったウォルスキー人を、この予期せぬ事態が打った。
armorum inmemores obsides dant trecentos principum a Cora atque Pometia liberos: ita sine certamine inde abductae legiones.
彼らは戦いを顧みず、コラおよびポメティアの有力者の子ら300人を人質として差し出した。 こうして、戦闘なしにそこから軍団は撤退した。
§2.22.3nec ita multo post Volscis levatis metu suum rediit ingenium;
それからそれほど経たないうちに、ウォルスキー人たちは恐怖から解放され、本来の性質に戻った。
rursus occultum parant bellum Hernicis in societatem armorum adsumptis.
彼らはヘルニキ人を軍事同盟に引き入れて、再び秘密裏に戦争を準備する。
§2.22.4legatos quoque ad sollicitandum Latium passim dimittunt;
彼らはまた、ラティウムをそそのかすために至る所へ使節を派遣した。
sed recens ad Regillum lacum accepta cladis Latinos ira odioque eius, quicumque arma suaderet, ne ab legatis quidem violandis abstinuit: conprehensos Volscos Romam duxere.
しかし、レギッルス湖畔で最近被った敗北の痛手は、ラティウム人を、戦争を勧めるいかなる者に対する怒りと憎しみで満たし、彼らを使節への危害からさえ思いとどまらせなかった。 彼らは捕らえたウォルスキー人をローマへと連行した。
ibi traditi consulibus, indicatumque est Volscos Hernicosque parare bellum Romanis.
そこで彼らは執政官たちに引き渡され、ウォルスキー人とヘルニキ人がローマ人に対して戦争を準備していることが告げられた。
§2.22.5relata re ad senatum adeo fuit gratum patribus, ut et captivorum sex milia Latinis remitterent et de foedere, quod prope in perpetuum negatum fuerat, rem ad novos magistratus reicerent.
この件が元老院に報告されると、議員たちにとって非常に喜ばしいことであったため、ラティウム人に6000人の捕虜を返還し、ほぼ永久に拒絶されていた同盟条約について、その決定を新政務官たちに委ねるほどであった。
enimvero tum Latini gaudere facto;
実にその時、ラティウム人はこの措置を大いに喜んだ。
§2.22.6pacis auctores in ingenti gloria esse.
平和の推進者たちは多大なる名誉を博した。
coronam auream Iovi donum in Capitolium mittunt.
彼らはカピトリウムへ、ユピテルへの贈り物として黄金の冠を送った。
cum legatis donoque, qui captivorum remissi ad suos fuerant, magna circumfusa multitudo venit.
使節と贈り物とともに、身内の元へと返された捕虜たちの巨大な群れが、周囲を取り囲みながらやって来た。
§2.22.7pergunt domos eorum, apud quem quisque servierant;
彼らは、それぞれが仕えていた主人の家々へと向かう。
gratias agunt liberaliter habiti cultique in calamitate sua;
自分たちの不幸な状況において寛大に扱われ、世話されたことに対して感謝の意を表した。
inde hospitia iungunt.
そして、そこから客連を結んだ。
numquam alias ante publice privatimque Latinum nomen Romano imperio coniunctius fuit.
公私ともに、ラティウムという名がこれほどローマの支配と緊密に結びついたことは、かつて他になかった。