Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §2.21.1-2.21.7

年代記の異同と元国王タルクィニウスの死

82 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

レギッルス湖の戦いの年代に関する著述家たちの不一致と年代記の混乱に触れつつ、元国王タルクィニウスの死とその報せがローマの階級関係に与えた変化、および新しいトリブスの創設や神殿奉献について述べる。

§2.21.1triennio deinde nec certa pax nec bellum fuit.
その後3年間は、確かな平和も戦争もなかった。
consules Q. Cloelius et T. Larcius, inde A. Sempronius et M. Minucius.
執政官はクィントゥス・クロエリウスとティトゥス・ラルキウス、次いでアウルス・センプロニウスとマルクス・ミヌキウスであった。
his consulibus aedis Saturno dedicata, Saturnalia institutus festus dies.
これら執政官の年にサトゥルヌス神殿が奉献され、サトゥルナリアの祝日が制定された。
§2.21.2A. deinde Postumius et T. Verginius consules facti.
次いで、アウルス・ポストゥミウスとティトゥス・ウェルギニウスが執政官となった。
§2.21.3hoc demum anno ad Regillum lacum pugnatum apud quosdam invenio: A. Postumium, quia collega dubiae fidei fuerit, se consulatu abdicasse; dictatorem inde factum.
ついにこの年にレギッルス湖畔の戦いが行われたと、何人かの著述家のもとに私は見出す。 すなわち、アウルス・ポストゥミウスは同僚の忠誠が疑わしかったために執政官を辞任し、その後独裁官に任命されたというのである。
§2.21.4tanti errores inplicant temporum rationem aliter apud alios ordinatis magistratibus, ut nec qui consules secundum quos, nec quid quoque anno actum sit, in tanta vetustate non rerum modo sed etiam auctorum digerere possis.
別の著者たちにおいて政務官の順序が異なって配置されているため、年代の計算には非常に大きな混乱が絡み合っており、事柄だけでなく著者たちがあまりに古いため、誰の次に誰が執政官であったのかも、それぞれの年に何が行われたのかも整理できないほどである。
Ap. Claudius deinde et P. Servilius consules facti.
次いで、アッピウス・クラウディウスとプブリウス・セルウィリウスが執政官となった。
§2.21.5insignis hic annus est nuntio Tarquinii mortis.
この年は、タルクィニウスの死の報せによって顕著なものとなった。
mortuus Cumis, quo se post fractas opes Latinorum ad Aristodemum tyrannum contulerat.
彼はクマイで死亡した。 ラティウム人の勢力が挫かれた後、彼はその地の僭主アリストデモスのもとへ身を寄せていたのである。
eo nuntio erecti patres, erecta plebes.
その報せによって、元老院議員(貴族)たちも、平民たちも高揚した。
§2.21.6sed patribus nimis luxuriosa ea fuit laetitia;
しかし、元老院議員(貴族)たちにとって、その喜びはあまりに放縦なものとなった。
plebi, cui ad eam diem summa ope inservitum erat, iniuriae a primoribus fieri coepere.
その日まで最大の配慮をもって尽くされてきた平民に対しては、有力者たちによる不当な扱いが始まり出した。
§2.21.7eodem anno Signia colonia, quam rex Tarquinius deduxerat, suppleto numero colonorum iterum deducta est.
同じ年、かつてタルクィニウス王が創設した植民市シグニアは、入植者の数を補われて再び創設された。
Romae tribus una et uiginti factae.
ローマでは部族が二十一となった。
aedes Mercuri dedicata est idibus Maiis.
メルクリウス神殿が5月のイドゥスに奉献された。

語釈・文法注

  1. §2.21.3A. Postumium, quia collega dubiae fidei fuerit, se consulatu abdicasse; dictatorem inde factum. — 動詞 invenio の目的語となる対格不定詞構文(A. Postumium ... abdicasse)。後半の dictatorem inde factum は [eum] dictatorem inde factum [esse] と不定詞受動態(または形容詞的用法)を補って解釈する。
  2. §2.21.4aliter apud alios ordinatis magistratibus — 独立奪格構文。magistratibus が名詞、ordinatis が完了分詞。aliter apud alios(別の著者たちにおいては異なった形で)が分詞を修飾し、主節の年代記の混乱(tanti errores)の理由を表している。
  3. §2.21.6plebi, cui ad eam diem summa ope inservitum erat — 関係節内の動詞 inservitum erat は、与格を支配する自動詞 inservire(~に仕える、~の機嫌を取る)の非人称受動態。したがって、先行詞 plebi を受ける関係代名詞 cui も与格となっている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §2.21.1-2.21.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:2.21.1-2.21.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。