§10.16.1comitiis perfectis veteres consules iussi bellum in Samnio gerere prorogato in sex menses imperio.
民会が終了すると、前執政官たちは命令権(インペリウム)を6か月延長され、サムニウムで戦争を継続するよう命じられた。
§10.16.2itaque insequenti quoque anno, L. Volumnio Ap. Claudio consulibus, P. Decius, qui consul in Samnio relictus a collega fuerat, proconsul idem populari non destitit agros, donec Samnitium exercitum nusquam se proelio committentem postremo expulit finibus.
こうして翌年、ルキウス・ウォルムニウスとアッピウス・クラウディウスが執政官のときにも、同僚によってサムニウムに留め置かれていた前執政官プブリウス・デキウスは、プロコンスル(前執政官)として同様に、どこでも戦闘に加わろうとしないサムニウム人の軍勢を最終的に領土から追い出すまで、その耕作地を略奪し続けた。
§10.16.3Etruriam pulsi petierunt et, quod legationibus nequiquam saepe temptaverant, id se tanto agmine armatorum mixtis terrore precibus acturos efficacius rati, postulaverunt principum Etruriae concilium.
追い出された彼らはエトルリアを目指し、かつて使節派遣によって何度も試みては無駄に終わっていたことを、これほど大勢の武装兵の隊列を伴い、恐怖を交えた懇願によって、より効果的に遂行できると考え、エトルリアの首長たちの会議の招集を要求した。
§10.16.4quo coacto, per quot annos pro libertate dimicent cum Reomanis, exponunt:
この会議が招集されると、彼らは自分たちがローマ人と自由のために何年もの間戦っているかを説明した。
§10.16.5omnia expertos esse, si suismet ipsorum viribus tolerare tantam molem belli possent; temptasse etiam haud magni momenti finitimarum gentium auxilia.
彼らは、自分たち自身の力でこれほど巨大な戦争の重圧に耐えられるかどうか、あらゆる手段を試み、また、たいして重要ではない隣接諸民族の支援すらも試みた、と述べた。
petisse pacem a populo Romano, cum bellum tolerare non possent; rebellasse, quod pax servientibus gravior quam liberis bellum esset.
戦争に耐えられなくなったときにはローマ国民に和平を求めたが、隷属する者にとっての平和は自由な者にとっての戦争よりも過酷であったため、再び戦争に踏み切ったのだ、と。
§10.16.6unam sibi spem reliquam in Etruscis restare; scire gentem Italiae opulentissimam armis, viris, pecunia esse;
自分たちには唯一エトルリア人という希望が残されている。
habere accolas Gallos, inter ferrum et arma natos, feroces cum suopte ingenio tum adversus Romanum populun, quem captum a se auroque redemptum, haud vana iactantes, memorent;
彼らはエトルリア人が武器、兵員、資金においてイタリアで最も裕福な民族であることを知っており、また彼らの隣人には、鉄と武器の中で生まれ、その天性によっても、また自分たちがかつて捕らえて黄金で身代金を払わせた(と虚言ではなく誇らしげに語る)ローマ国民に対しても、凶暴なガリア人がいることを知っている。
§10.16.7nihil abesse, si sit animus Etruscis, qui Porsinnae quondam maioribusque eorum fuerit, quin Romanos omni agro cis Tiberim pulsos dimicare pro salute sua, non de intolerando Italiae regno cogant.
もしエトルリア人に、かつてポルシンナや彼らの先祖が持っていたような気概があるならば、テヴェレ川の手前の全領土から追い出されたローマ人に、イタリアに対する容認しがたい支配についてではなく、自らの生存をかけて戦うよう強いる(ことしか残されていない)。
Samnitem illis exercitum paratum, §10.16.8instructum armis stipendio venisse;
サムニウム人の軍勢は彼らのために準備を整えており、武装と給料を備えてやって来たのである。
confestim secuturos, vel si ad ipsam Romanam urbem oppugnandam ducant.
彼らは、たとえローマ市そのものを攻撃するために率いられるとしても、即座に従うだろう。