§10.13.1eodem anno Carseolos colonia in agrum Aequiculorum deducta.
同年、カルセオリの植民市がアエクィクリ人の領土へと送り出された。
Fulvius consul de Samnitibus triumphavit.
執政官フルウィウスはサムニウム人に対して凱旋式を挙行した。
§10.13.2cum comitia consularia instarent, fama exorta Etruscos Samnitesque ingentes conscribere exercitus:
執政官選挙が近づいたとき、エトルリア人とサムニウム人が莫大な軍勢を徴募しているという噂が生じた。
§10.13.3palam omnibus conciliis vexari principes Etruscorum, quod non Gallos quacumque condicione traxerint ad bellum; increpari magistratus Samnitium, quod exercitum adversus Lucanum hostem conparatum obiecerint Romanis; §10.13.4itaque suis sociorumque viribus consurgere hostes ad bellum, et haudquaquam pari defungendum esse certamine.
あらゆる集会において公然と、エトルリアの指導者たちが、どのような条件であってもガリア人を戦争へと引き入れなかったという理由で非難されており、サムニウムの政務官たちが、ルカニアの敵に対して準備された軍勢をローマ人に差し向けたという理由で叱責されていること、それゆえ敵は自らと同盟者の力をもって戦争へと立ち上がりつつあり、決して対等ではない戦いをやり遂げなければならないこと[が、その噂の内容であった]。
hic terror, §10.13.5cum inlustres viri consulatum peterent, omnes in Q. Fabium Maximum primo non petentem, deinde, ut inclinata studia vidit, etiam recusantem convertit:
この恐怖が、著名な人物たちが執政官職を求めていたときに、すべての人々の目を、最初は[立候補を]求めておらず、次いで熱意が傾くのを見て辞退さえしていたクィントゥス・ファビウス・マクシムスへと向けさせた。
§10.13.6quid se iam senem ac perfunctum laboribus laborumque praemiis sollicitarent? nec corporis nec animi vigorem remanere eundem, et fortunam ipsam vereri, ne cui deorum nimia iam in se et constantior, quam velint humanae res, videatur.
[彼は言った。 ]なぜ人々は、すでに老人であり、苦労と苦労の報いを果たし終えた自分を煩わせるのか。 肉体の活力も精神の活力も同じままでいることはなく、幸運そのものが、神々の誰かにとって自分への[幸運が]あまりにも過剰であり、人間の営みが望むよりも不変であるように見えてしまわないかと恐れている。
§10.13.7et se gloriae seniorum subcrevisse et ad suam gloriam consurgentes alios laetum aspicere;
また、自分は年長者たちの栄光の下で育ってきたし、自身の栄光へと立ち上がっていく他の者たちを喜んで見つめている。
nec honores magnos fortissimis viris Romae nec honoribus deesse fortes viros.
ローマにおいて最も勇敢な男たちに大いなる名誉が欠けているわけでもなく、名誉に対して勇敢な男たちが不足しているわけでもない。
§10.13.8acuebat hac moderatione tam iusta studia;
彼はこの中庸によって、この上なく正当な熱意を掻き立てていた。
quae verecundia legum restinguenda ratus, legem recitari iussit, qua intra decem annos eundem consulem refici non liceret.
この熱意を法への敬意によって和らげるべきだと考え、彼は、十年の間に同じ者が再び執政官に選ばれることを許さないという法律を朗読させるよう命じた。
§10.13.9vix prae strepitu audita lex est, tribunique plebis nihil id inpedimenti futurum aiebant:
騒音のために法はほとんど聞こえず、護民官たちはそれが何の障害にもならないだろうと言った。
§10.13.10se ad populum laturos, uti legibus solveretur.
彼らは、彼が法の適用から免除されるように人民に提案するつもりである、と。
et ille quidem in recusando perstabat, quid ergo attineret leges ferri rogitans, quibus per eosdem, qui tulissent, fraus fieret.
それでも彼は拒否し続け、法を提案したまさにその人々によって法が骨抜きにされるのであれば、法が制定されることに一体何の意味があるのか、と繰り返し問いかけた。
iam regi leges, non — regere.
いまや法は支配されており、支配してはいないのだ、と。
§10.13.11populus nihilo minus suffragia inibat et, ut quaeque intro vocata erat centuria, consulem haud dubie Fabium dicebat.
民衆はそれにもかかわらず投票を始め、各百人隊が呼び入れられるごとに、疑いなくファビウスを執政官に指名した。
§10.13.12tum demum consensu civitatis victus “dei adprobent” inquit, “quod agitis acturique estis, Quirites.
そのときついに市民の合意に屈して、彼は言った。 「クィリテスよ、汝らが今行っていること、そして行おうとしていることを神々が承認してくださるように。
ceterum, quoniam in me, quod vos vultis, facturi estis, in collega sit meae apud vos gratiae locus:
しかしながら、汝らが望むことを私に対して行おうとしている以上、汝らの間における私の好意の余地が、同僚において認められますように。
§10.13.13P. Decium, expertum mihi concordi collegio virum, dignum vobis, dignum parente suo, quaeso mecum consulem faciatis.
私にとって調和のとれた同僚関係において実証された男であり、汝らにふさわしく、彼の父にふさわしいプブリウス・デキウスを、私とともに執政官にしてくださるよう、切に願う。
” iusta suffragatio visa.
」この投票は正当なものと見なされた。
omnes, quae supererant, centuriae Q. Fabium, P. Decium consules dixere.
残っていたすべての百人隊が、クィントゥス・ファビウスとプブリウス・デキウスを執政官に指名した。
§10.13.14eo anno plerisque dies dicta ab aedilibus, quia plus quam quod lege finitum erat agri possiderent;
その年、多くの人々が、法によって制限されていた以上の土地を所有しているという理由で、按察官たちから裁判期日を宣告された。
nec quisquam ferme est purgatus, vinculumque ingens immodicae cupiditati iniectum est.
そしてほとんど誰も無罪とはならず、過度な欲望に対して強力な足枷がはめられた。