§10.13.1eodem anno Carseolos colonia in agrum Aequiculorum deducta.
같은 해에 카르세올리 식민지가 에퀴쿨리인의 영토로 옮겨졌다.
Fulvius consul de Samnitibus triumphavit.
집정관 풀비우스는 삼니움인들에 대해 개선식을 거행했다.
§10.13.2cum comitia consularia instarent, fama exorta Etruscos Samnitesque ingentes conscribere exercitus:
집정관 선거가 임박했을 때, 에트루리아인들과 삼니움인들이 거대한 군대를 소집하고 있다는 소문이 일었다.
§10.13.3palam omnibus conciliis vexari principes Etruscorum, quod non Gallos quacumque condicione traxerint ad bellum; increpari magistratus Samnitium, quod exercitum adversus Lucanum hostem conparatum obiecerint Romanis; §10.13.4itaque suis sociorumque viribus consurgere hostes ad bellum, et haudquaquam pari defungendum esse certamine.
모든 집회에서 에트루리아의 지도자들이 어떤 조건으로든 갈리아인들을 전쟁으로 끌어들이지 않았다는 이유로 공개적으로 비난받고 있으며, 삼니움의 정무관들은 루카니아인 적을 상대로 준비된 군대를 로마인들에게 맞닥뜨리게 했다는 이유로 문책받고 있다는 것, 그리하여 적들이 자신들과 동맹국들의 힘으로 전쟁을 향해 일어서고 있으며, 결코 대등하지 않은 싸움을 치러내야만 한다는 소문이었다.
hic terror, §10.13.5cum inlustres viri consulatum peterent, omnes in Q. Fabium Maximum primo non petentem, deinde, ut inclinata studia vidit, etiam recusantem convertit:
이 공포는, 저명한 인물들이 집정관 직을 구하고 있을 때, 모든 사람의 관심을 퀸투스 파비우스 막시무스에게로 돌려놓았는데, 그는 처음에는 이를 구하지 않았고, 그 다음에는 사람들의 열의가 쏠리는 것을 보고 거절하기까지 했다.
§10.13.6quid se iam senem ac perfunctum laboribus laborumque praemiis sollicitarent? nec corporis nec animi vigorem remanere eundem, et fortunam ipsam vereri, ne cui deorum nimia iam in se et constantior, quam velint humanae res, videatur.
왜 이제 노인이 되어 고역과 그 고역의 보상을 모두 완수한 자신을 괴롭히느냐는 것이었다. 육체의 활력도 정신의 활력도 예전과 같지 않으며, 운명 자체가 어떤 신에게 자신에 대한 지나친 호의가 인간의 사정이 바라는 것보다 더 지속적인 것처럼 보이지 않을까 두렵다고 했다.
§10.13.7et se gloriae seniorum subcrevisse et ad suam gloriam consurgentes alios laetum aspicere; nec honores magnos fortissimis viris Romae nec honoribus deesse fortes viros.
자신은 연장자들의 영광 아래서 자라났고, 자신의 영광을 향해 일어서는 다른 이들을 기쁘게 바라보고 있으며, 로마에서 가장 용감한 이들에게 큰 명예가 부족하지도 않고 명예에 맞는 용감한 이들이 부족하지도 않다고 했다.
§10.13.8acuebat hac moderatione tam iusta studia;
그는 이러한 겸양을 통해 그토록 정당한 열의를 더욱 자극했다.
quae verecundia legum restinguenda ratus, legem recitari iussit, qua intra decem annos eundem consulem refici non liceret.
그는 이 열의를 법에 대한 존중으로 가라앉혀야 한다고 생각하여, 10년 이내에 동일한 사람이 다시 집정관으로 선출되는 것을 허용하지 않는 법을 낭독하라고 명령했다.
§10.13.9vix prae strepitu audita lex est, tribunique plebis nihil id inpedimenti futurum aiebant:
소음 때문에 법은 거의 들리지 않았고, 호민관들은 그것이 아무런 장애가 되지 않을 것이라고 말했다.
§10.13.10se ad populum laturos, uti legibus solveretur.
자신들이 법의 적용으로부터 그를 면제하도록 민중에게 제안하겠다는 것이었다.
et ille quidem in recusando perstabat, quid ergo attineret leges ferri rogitans, quibus per eosdem, qui tulissent, fraus fieret.
그럼에도 그는 거절을 고수하며, 법을 제정한 바로 그 사람들에 의해 법이 기만당한다면 법이 제정되는 것이 도대체 무슨 의미가 있느냐고 거듭 물었다.
iam regi leges, non — regere.
이제 법은 지배당하고 있는 것이지 지배하고 있는 것이 아니라고 했다.
§10.13.11populus nihilo minus suffragia inibat et, ut quaeque intro vocata erat centuria, consulem haud dubie Fabium dicebat.
민중은 그럼에도 불구하고 투표에 들어갔고, 각 백인조가 안으로 호출될 때마다 의심의 여지 없이 파비우스를 집정관으로 지명했다.
§10.13.12tum demum consensu civitatis victus “dei adprobent” inquit, “quod agitis acturique estis, Quirites.
그제야 마침내 국가의 합의에 굴복하여 그는 말했다. "퀴리테스여, 그대들이 하고 있고 장차 하고자 하는 일을 신들이 승인하시기를 바랍니다.
ceterum, quoniam in me, quod vos vultis, facturi estis, in collega sit meae apud vos gratiae locus:
다만, 그대들이 원하는 바를 저에게 행하려 하시는 이상, 동료를 정함에 있어 저의 청이 그대들 사이에 자리 잡을 수 있게 해 주십시오.
§10.13.13P. Decium, expertum mihi concordi collegio virum, dignum vobis, dignum parente suo, quaeso mecum consulem faciatis. ” iusta suffragatio visa.
저와 조화로운 동료 관계를 통해 검증된 인물이자 그대들에게도, 그의 아버지에게도 걸맞은 푸블리우스 데키우스를 저와 함께 집정관으로 삼아 주시기를 간청합니다." 이 청원은 정당한 것으로 여겨졌다.
omnes, quae supererant, centuriae Q. Fabium, P. Decium consules dixere.
남은 모든 백인조들이 퀸투스 파비우스와 푸블리우스 데키우스를 집정관으로 지명했다.
§10.13.14eo anno plerisque dies dicta ab aedilibus, quia plus quam quod lege finitum erat agri possiderent;
그해에 많은 이들이 법으로 제한된 것보다 더 많은 토지를 점유했다는 이유로 안찰관들에 의해 기소되었다.
nec quisquam ferme est purgatus, vinculumque ingens immodicae cupiditati iniectum est.
그리고 거의 아무도 무죄 방면되지 않았고, 과도한 탐욕에 커다란 족쇄가 채워졌다.