§10.12.1Brevis consultatio senatus fuit: ad unum omnes iungendum foedus cum Lucanis resque repetendas ab Samnitibus censent.
元老院の協議は短いものであった。 一人に至るまで全員が、ルカニア人たちと同盟を結び、賠償を請求すべきことを、サムニウム人たちから決議した。
§10.12.2benigne responsum Lucanis ictumque foedus;
ルカニア人たちには好意的な返答がなされ、同盟が結ばれた。
fetiales missi, qui Samnitem decedere agro sociorum ac deducere exercitum finibus Lucanis iuberent, quibus obviam missi ab Samnitibus, qui denuntiarent, si quod adissent in Samnio concilium, haud inviolatos abituros.
サムニウム人に同盟者の土地から退去し、ルカニア人の領土から軍隊を撤退させるよう命じるために、宣戦告任官たちが派遣された。 彼らに対し、サムニウム人から使者たちが立ち向かうように派遣され、もしローマの使者たちがサムニウムのいかなる集会にも立ち入るなら、無傷では立ち去れないであろうと警告した。
§10.12.3haec postquam audita sunt Romae, bellum Samnitibus et patres censuerunt et populus iussit.
これらのことがローマで聞かれた後、サムニウム人に対する戦争を、元老院議員たちも決議し、民衆も命じた。
consules inter se provincias partiti sunt: Scipioni Etruria, Fulvio Samnites obvenerunt, diversique ad suum quisque bellum proficiscuntur.
執政官たちは互いの間で任務地を分配した。 スキピオにはエトルリアが、フルウィウスにはサムニウム人が割り当てられ、それぞれが自らの戦争へと別々に出発した。
Scipioni segne bellum
スキピオには、緩慢な戦争が、そして前年の従軍に似た戦争が待ち受けていた。
§10.12.4et simile prioris anni militiae expectanti hostes ad Volaterras instructo agmine occurrerunt.
彼が敵を待ち受けているところへ、ウォラテッラエの近くで、戦列を整えた敵が立ち向かってきた。
§10.12.5pugnatum maiore parte diei magna utrimque caede;
一日の大部分において、双方に大きな損害を出しながら戦われた。
nox incertis, qua data victoria esset, intervenit.
どちらに勝利が与えられたのかが不確かなまま、夜が割って入った。
lux insequens victorem victumque ostendit;
翌日の光が勝者と敗者を明らかにした。
nam Etrusci silentio noctis castra reliquerunt.
なぜなら、エトルリア人たちは夜の静寂に乗じて陣営を立ち去ったからである。
§10.12.6Romanus egressus in aciem ubi profectione hostium concessam victoriam vide*, progressus ad castra vacuis cum plurima praeda — nam et stativa et trepide deserta fuerant — potitur.
ローマ軍は戦列へと進み、敵の撤退によって勝利が譲られたことを見て、前進し、空になった陣営を、非常に多くの戦利品とともに獲得した。 なぜなら、そこは常設の陣営であり、慌てて放棄されていたからである。
§10.12.7inde in Faliscum agrum copiis reductis cum inpedimenta Faleriis cum modico praesidio reliquisset, expedito agmine ad depopulandos hostium fines incedit.
その後、軍勢をファリスク地方へと退かせ、輜重をファレリイに中規模の守備隊とともに残したうえで、軽装の隊列で敵の領土を略奪するために進軍した。
§10.12.8omnia ferro ignique vastantur; praedae undique actae.
あらゆるものが鉄と火によって荒らされ、獲物があちこちから駆り集められた。
nec solum modo vastum hosti relictum sed castellis etiam vicisque inlatus ignis;
敵には荒地が残されただけでなく、砦や村々にも火が放たれた。
urbibus oppugnandis temperatum, in quas timor Etruscos conpulerat.
恐怖がエトルリア人たちを追い込んでいた都市への攻撃は控えられた。
§10.12.9Cn. Fulvi consulis clara pugna in Samnio ad Bovianum haudquaquam ambiguae victoriae fuit.
執政官グナエウス・フルウィウスの、ボウィアヌムの近くのサムニウムでの名高い戦いは、決して疑わしくない明白な勝利のものであった。
Bovianum inde adgressus nec ita multo post Aufidenam vi cepit.
その後、彼はボウィアヌムを攻撃し、それからそれほど経たないうちに、アウフィデナを武力で占領した。