§10.12.1Brevis consultatio senatus fuit: ad unum omnes iungendum foedus cum Lucanis resque repetendas ab Samnitibus censent.
원로원의 논의는 짧았다. 한 사람도 빠짐없이 모두가 루카니아인들과 동맹을 맺고 사죄를 요구할 것을 삼니움인들로부터 의결했다.
§10.12.2benigne responsum Lucanis ictumque foedus;
루카니아인들에게는 호의적인 답변이 주어지고 동맹이 맺어졌다.
fetiales missi, qui Samnitem decedere agro sociorum ac deducere exercitum finibus Lucanis iuberent, quibus obviam missi ab Samnitibus, qui denuntiarent, si quod adissent in Samnio concilium, haud inviolatos abituros.
삼니움인들이 동맹국의 영토에서 물러나고 루카니아인의 영토에서 군대를 철수하도록 명령하기 위해 선전관들이 파견되었다. 그들에 맞서 삼니움인들로부터 사절들이 파견되어, 만약 로마인들이 삼니움의 어떤 집회에라도 들어선다면 결코 무사히 떠나지 못할 것이라고 경고했다.
§10.12.3haec postquam audita sunt Romae, bellum Samnitibus et patres censuerunt et populus iussit.
이 일이 로마에 전해진 후, 원로원 의원들도 결의하고 민중도 삼니움인들과의 전쟁을 명령했다.
consules inter se provincias partiti sunt: Scipioni Etruria, Fulvio Samnites obvenerunt, diversique ad suum quisque bellum proficiscuntur.
집정관들은 자신들 사이에 속주를 나누었다. 스키피오에게는 에트루리아가, 풀비우스에게는 삼니움인들이 배정되었고, 각자 자신의 전쟁을 향해 서로 다른 길로 출발했다.
Scipioni segne bellum §10.12.4et simile prioris anni militiae expectanti hostes ad Volaterras instructo agmine occurrerunt.
스키피오에게는 완만하고 이전 해의 군사 활동과 유사한 전쟁이 예상되었는데, 그가 기다리고 있는 동안 적들이 볼라테라 근처에서 대열을 정비하고 그를 맞닥뜨렸다.
§10.12.5pugnatum maiore parte diei magna utrimque caede;
하루의 대부분 동안 양측에 큰 희생을 내며 전투가 치러졌다.
nox incertis, qua data victoria esset, intervenit.
누구에게 승리가 주어졌는지 불확실한 가운데 밤이 끼어들었다.
lux insequens victorem victumque ostendit;
이튿날의 아침 해가 승자와 패자를 보여주었다.
nam Etrusci silentio noctis castra reliquerunt.
에트루리아인들이 밤의 고요함 속에 진영을 떠났기 때문이다.
§10.12.6Romanus egressus in aciem ubi profectione hostium concessam victoriam vide*, progressus ad castra vacuis cum plurima praeda — nam et stativa et trepide deserta fuerant — potitur.
로마군은 대열로 나아가 적의 철수로 승리가 양보된 것을 보고, 전진하여 텅 빈 진영을 매우 많은 전리품과 함께 손에 넣었다. 그곳은 상설 진영이었고 당황하여 버려진 곳이었기 때문이다.
§10.12.7inde in Faliscum agrum copiis reductis cum inpedimenta Faleriis cum modico praesidio reliquisset, expedito agmine ad depopulandos hostium fines incedit.
그 후 군대를 팔리스키 영토로 퇴각시키고, 자재를 팔레리이에 적당한 수비대와 함께 남겨둔 채, 가벼운 행장으로 적의 영토를 황폐화하기 위해 진군했다.
§10.12.8omnia ferro ignique vastantur; praedae undique actae.
모든 것이 철과 불로 황폐해졌고, 전리품이 사방에서 몰려왔다.
nec solum modo vastum hosti relictum sed castellis etiam vicisque inlatus ignis;
적에게 황무지만이 남겨졌을 뿐만 아니라 보루와 마을들에도 불이 질러졌다.
urbibus oppugnandis temperatum, in quas timor Etruscos conpulerat.
공포가 에트루리아인들을 몰아넣었던 도시들을 공격하는 것은 자제되었다.
§10.12.9Cn. Fulvi consulis clara pugna in Samnio ad Bovianum haudquaquam ambiguae victoriae fuit.
집정관 그네우스 풀비우스의 보비아눔 근처 삼니움에서의 유명한 전투는 결코 의심할 여지 없는 확실한 승리였다.
Bovianum inde adgressus nec ita multo post Aufidenam vi cepit.
그 후 그는 보비아눔을 공격하고 그리 오래지 않아 아우피데나를 무력으로 점령했다.