Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §10.1.1-10.1.9

植民市の建設とアイクィ人の再反乱の鎮圧

485 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ゲヌキウスとコルネリウスの執政官期に、ソラとアルバへの植民市建設、およびウンブリアでの洞窟を巡る小規模な戦闘が語られる。翌年、アイクィ人が再び蜂起するが独裁官ユニウスによって鎮圧され、彼はサルス神殿を奉献する。

§10.1.1L. Genucio Ser. Cornelio consulibus ab externis ferme bellis otium fuit.
ルキウス・ゲヌキウスとセルウィウス・コルネリウスが執政官のとき、対外的な戦争からはほぼ平和であった。
Soram atque Albam coloniae deductae.
ソラとアルバに植民市が建設された。
Albam in Aequos sex milia colonorum scripta.
アルバにはアイクィ人の土地に六千人の入植者が登録された。
Sora agri Volsci fuerat, sed possederant Samnites;
ソラはウォルスキ人の領土であったが、サムニウム人が占領していた。
§10.1.2eo quattuor milia hominum missa.
そこへ四千人の人々が送られた。
§10.1.3eodem anno Arpinatibus Trebulanisque civitas data.
同じ年に、アルピヌムの住民とトレブラの住民に市民権が与えられた。
Frusinates tertia parte agri damnati, quod Hernicos ab eis sollicitatos conpertum, capitaque coniurationis eius quaestione ab consulibus ex senatus consulto habita virgis caesi ac securi percussi.
フルスィノの住民は、ヘルニキ人を彼らが煽動したことが判明したため、土地の三分の一を没収される判決を下され、その陰謀の首謀者たちは、元老院決議に基づいて執政官たちによって行われた審問の後、鞭打たれた上で斧で斬首された。
§10.1.4tamen ne prorsus inbellem agerent annum, parva expeditio in Umbria facta est, quod nuntiabatur ex spelunca quadam excursiones armatorum in agros fieri.
しかし、完全に戦争のない年を送ることのないように、ウンブリアで小規模な遠征が行われた。 それは、ある洞窟から武装した者たちが耕作地へと略奪に出撃しているという報告があったためである。
§10.1.5in eam speluncam penetratum cum signis est, et ex loco obscuro multa vulnera accepta maximeque lapidum ictu, donec altero specus eius ore — nam pervius erat — invento utraeque fauces congestis lignis accensae.
その洞窟に軍旗を伴って侵入が行われたが、暗闇の場所から、特に石の打撃によって多くの傷を負わされた。 ついに、その洞窟のもう一つの口が――それは通り抜け可能であったのだが――発見され、積み上げられた薪によって両方の入り口に火がつけられた。
§10.1.6ita intus fumo ac vapore ad duo milia armatorum, ruentia novissime in ipsas flammas, dum evadere tendunt, absumpta.
こうして内部で煙と熱気により、およそ二千人の武装した人々が、最後には逃れようと試みる中で炎そのものに飛び込みながら、絶命した。
§10.1.7M. Livio Dentre iM. Aemilio consulibus redintegratum Aequicum bellum.
マルクス・リウィウス・デンスとマルクス・アエミリウスが執政官のとき、アイクィ人との戦争が再燃した。
coloniam aegre patientes velut arcem suis finibus inpositam summa vi expugnare adorti ab ipsis colonis pelluntur.
彼らは自分たちの領土に課された砦のような植民市を不満に思い、総力を挙げてそれを襲撃しようと試みたが、入植者たち自身によって撃退された。
§10.1.8ceterum tantum Romae terrorem fecere, quia vix credibile erat tam adfectis rebus solos per se Aequos ad bellum coortos, ut tumultus eius causa dictator diceretur C. Iunius Bubulcus.
しかし、彼らはローマに多大な恐怖をもたらした。 なぜなら、あれほど国力が衰退していたアイクィ人が単独で戦争を起こしたということは、ほとんど信じがたいことであったためであり、その結果、その騒乱のためにガイウス・ユニウス・ブブルクスが独裁官に指名されるほどであった。
§10.1.9is cum M. Titinio magistro equitum profectus primo congressu Aequos subegit ac, die octavo triumphans in urbem cum redisset, aedem Salutis, quam consul voverat, censor locaverat, dictator dedicavit.
彼は騎兵長官マルクス・ティティニウスとともに出発し、最初の交戦でアイクィ人を服従させ、八日目に凱旋式を挙行して市に帰還すると、かつて執政官のときに誓い、監察官のときに請負契約を結び、独裁官としてサルス(救済)の神殿を奉献した。

語釈・文法注

  1. 10.1.3damnati — 動詞 `damnare` は、刑罰や没収される内容を奪格(ここでは `tertia parte agri`「土地の3分の1」)で表し、「〜の刑に処す」という意味になる。
  2. 10.1.5penetratum ... est — 自動詞 `penetrare` の非人称受動態。ラテン語では行為者を特定せずに行為そのものを表すために自動詞の受動第3人称単数形が用いられる。
  3. 10.1.6ruentia — 現在分詞 `ruentia` は中性複数形であり、意味上の主語である `armatorum`(男性)ではなく、文法上の主語の核である `milia`(中性複数)に文法的に一致している。
  4. 10.1.8tam adfectis rebus — 譲歩あるいは状況を表す奪格絶対(または状況の奪格)。「彼らの状況(国力・情勢)がそれほど衰退していたにもかかわらず」を意味する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §10.1.1-10.1.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:10.1.1-10.1.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。