Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §1.57.1-1.57.11

妻たちの貞淑比べとルクレティアへの欲望

58 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アルデア包囲戦中に王族の若者たちの間で妻の貞淑さをめぐる議論が起こり、コッラティアを訪れた彼らはルクレティアの類稀なる貞淑さを目撃するが、これがセクストゥス・タルクィニウスの邪悪な欲望に火をつけることになる。

§1.57.1Ardeam Rutuli habebant, gens ut in ea regione atque in ea aetate divitiis praepollens.
ルトゥリ族は、その地域およびその時代としては富において極めて秀でた部族であり、アルデアを領有していた。
eaque ipsa causa belli fruit, quod rex Romanus cum ipse ditari, exhaustus magnificentia publicorum operum, tum praeda delenire popularium animos studebat,
そしてこれ自体が戦争の原因であった。 なぜならローマの王は、自ら富むこと(公共事業の壮麗さによって財政が枯渇していたため)と、戦利品によって平民たちの心を和らげることの双方に努めていたからである。
§1.57.2praeter aliam superbiam regno infestos etiam, quod se in fabrorum ministeriis ac servili tam diu habitos opere ab rege indignabantur.
平民たちは、王の他の傲慢さに加えて、自分たちが職人の下働きや奴隷的な労働にあまりにも長い間、王によって留め置かれていることに憤慨しており、王政に対して敵意を抱いていたからである。
§1.57.3temptata res est, si primo impetu capi Ardea posset.
最初の強襲でアルデアを奪取できるかどうかの試みがなされた。
ubi id parum processit, obsidione munitionibusque coepti premi hostes.
それがほとんど進捗しなかったとき、包囲と防御工事によって敵を圧迫し始めた。
§1.57.4in his stativis, ut fit longo magis quam acri bello, satis liberi commeatus erant, primoribus tamen magis quam militibus;
この常設陣地においては、激しいというよりは長期にわたる戦争においてよくあることだが、十分に自由な往来が認められていた。 ただし、兵士たちよりもむしろ有力者たちにおいてであった。
§1.57.5regii quidem iuvenes interdum otium conviviis comisationibusque inter se terebant.
王族の若者たちは、しばしば宴会や酒宴によって、互いの間に暇な時間を潰していた。
forte potantibus his apud Sex. §1.57.6Tarquinium, ubi et Collatinus cenabat Tarquinius, Egerii filius, incidit de uxoribus mentio;
たまたま彼らがセクストゥス・タルクィニウスのもとで飲んでいるとき、そこにはエゲリウスの息子、コッラティヌス・タルクィニウスも食事をしていたが、妻たちについての話題が持ち上がった。
suam quisque laudare miris modis.
各人が自分の妻を驚くほど褒めそやした。
§1.57.7inde certamine accenso Collatinus negat verbis opus esse, paucis id quidem horis posse sciri, quantum ceteris praestet Lucretia sua.
そこから論争が熱を帯びると、コッラティヌスは言葉は必要ないと言い、自らのルクレティアが他の者たちにどれほど勝っているかは、わずか数時間で知ることができる、と言った。
“quin, si vigor iuventae inest, conscendimus equos invisimusque praesentes nostrarum ingenia? id cuique spectatissimum sit, quod necopinato viri adventu occurrerit oculis.
「さあ、もし若さの活力が宿っているのなら、馬にまたがって、直接、我々の妻たちの気性を確かめに行こうではないか。 夫が予期せず到着したときに目に飛び込んでくるものこそが、各人にとって最も確かな証拠となるのだ。
§1.57.8incaluerant vino;
」彼らはワインで熱くなっていた。
“age sane!” omnes;
「よし、行こう!
citatis equis avolant Romam.
」と全員が叫び、馬を急がせてローマへと急行した。
quo cum primis se intendentibus tenebris pervenissent, pergunt inde Collatiam,
最初の闇が広がり始める頃にそこへ到着すると、そこから彼らはコッラティアへと向かった。
§1.57.9ubi Lucretiam haudquaquam ut regias nurus, quas in convivio luxuque cum aequalibus viderant tempus terentes, sed nocte sera deditam lanae inter lucubrantes ancillas in medio aedium sedentem inveniunt.
そこで彼らはルクレティアを見つけたが、彼女は、同世代の者たちと宴会や贅沢の中で時間を潰しているのを彼らが見ていた王家の嫁たちのようにでは決してなく、夜更けに、毛織物の仕事に専念し、夜遅くまで灯火のもとで働く女奴隷たちの間で、家の中央に座っていた。
muliebris certaminis laus penes Lucretiam fuit.
女性の競い合いの栄誉は、ルクレティアの手に帰した。
§1.57.10adveniens vir Tarquiniique excepti benigne;
到着した夫とタルクィニウス家の人々は親切に迎えられた。
victor maritus comiter invitat regios iuvenes.
勝者となった夫は、王の若者たちを親切に招待した。
ibi Sex. Tarquinium mala libido Lucretiae per vim stuprandae capit;
そこでセクストゥス・タルクィニウスを、力ずくでルクレティアを陵辱しようという邪悪な情欲が捉えた。
§1.57.11cum forma tum spectata castitas incitat.
彼女の美しさだけでなく、目の当たりにした貞淑さが彼を駆り立てた。
et tum quidem ab nocturno iuvenali ludo in castra redeunt.
そしてその時は、彼らは夜の若々しい遊びから陣地へと帰還した。

語釈・文法注

  1. 1.57.1ut in ea regione atque in ea aetate — 接続詞 ut はここでは「〜の割には」「〜としては」(制限の ut)の意味で用いられており、後続の divitiis praepollens(富において極めて秀でた)の程度を、当時のその地域の文脈において限定している。
  2. 1.57.2regno infestos — 形容詞 infestos(対格複数男性形)は、前文(1.57.1)の studebat の目的語である popularium animos(平民たちの心)を修飾している。平民たち自身が王政(regno、与格)に対して敵意を抱いていたことを表す。
  3. 1.57.6suam quisque laudare — 動詞 laudare は歴史的不定詞(historical infinitive)であり、主節の未完了過去(laudabat)の代わりに用いられて活き活きとした描写を行う。主語は単数の quisque である。
  4. 1.57.7quin... conscendimus — 疑問小辞 quin(なぜ〜しないのか)に直説法現在形(1人称複数)が続くことで、強い勧誘や提案(「〜しようではないか」)を表す慣用的な表現。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §1.57.1-1.57.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:1.57.1-1.57.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。