§1.48.1huic orationi Servius cum intervenisset trepido nuntio excitatus, extemplo a vestibulo curiae magna voce “quid hoc” inquit, “Tarquini, rei est? qua tu audacia me vivo vocare ausus es patres aut in sede considere mea?”
この演説にセルウィウスが、不穏な急報によって揺り起こされて介入した。 彼は直ちに議事堂の玄関から大声で言った。 「タルクィニウスよ、これは何の沙汰か。 いかなる不届きさから、私が生きているうちから元老院議員たちを召集し、あるいは私の座に腰掛ける気になったのか。
§1.48.2cum ille ferociter ad haec, se patris sui tenere sedem, multo quam servum potiorem filium regis regni heredem, satis illum diu per licentiam eludentem insultasse dominis, clamor ab utriusque fautoribus oritur, et concursus populi fiebat in curiam apparebatque regnaturum, qui vicisset.
」これに対してタルクィニウスが傲慢にも、自分は父の座を保持しているのだ、奴隷よりはるかにふさわしい王の息子であり王位の継承者である、彼は十分に長い間、勝手気ままに主人たちを愚弄し侮辱してきたのだと答えると、両者の支持者から叫び声が沸き起こり、人々が議事堂へと殺到し、勝った者が王位に就くことが明らかになった。
§1.48.3tum Tarquinius necessitate iam etiam ipsa cogente ultima audere, multo et aetate et viribus validior, medium arripit Servium elatumque e curia in inferiorem partem per gradus deicit;
その時、タルクィニウスは、今や必要性そのものに迫られて極端な行動を敢行し、年齢でも体力でもはるかに勝っていたため、セルウィウスの胴体をひっつかみ、議事堂の外へと持ち上げて、階段の下へと投げ落とした。
§1.48.4inde ad cogendum senatum in curiam redit.
そこから、元老院を力ずくで招集するために、彼は議事堂へと戻った。
fit fuga regis apparitorum atque comitum; ipse prope exanguis, cum sine regio comitatu domum se reciperet, ab iis, qui missi ab Tarquinio fugientem consecuti erant, interficitur.
王の護衛や同行者たちは逃げ出し、セルウィウス自身は瀕死の状態で、王としての供回りも連れずに家へと戻る途中、タルクィニウスから送られて逃げる彼を追跡した者たちによって殺害された。
§1.48.5creditur, quia non abhorret a cetero scelere, admonitu Tulliae id factum.
彼女の他の犯罪と矛盾しないことから、これはトゥッリアの差し金によるものと信じられている。
carpento certe, id quod satis constat, in forum invecta nec reverita coetum virorum evocavit virum e curia regemque prima appellavit.
確かに、十分に知られているように、彼女は二輪馬車でフォルムへと乗り入れ、男たちの集まりを憚ることもなく、夫を議事堂から呼び出して、最初に彼を王と呼んだ。
§1.48.6a quo facessere iussa ex tanto tumultu cum se domum reciperet pervenissetque ad summum Cyprium vicum, ubi Dianium nuper fuit, flectenti carpentum dextra in Urbium clivum, ut in collem Esquiliarum eveheretur, restitit pavidus atque inhibuit frenos is, qui iumenta agebat, iacentemque dominae Servium trucidatum ostendit.
夫からそこを立ち去るよう命じられ、この大騒動から家へと戻り、最近までディアナの神殿があったキプリウス通りの上端に達したとき、エスクィリアエの丘へと登るためにウルビウスの坂へと右に馬車を曲げようとしていた御者が、怯えて立ち止まり、手綱を引いて、惨殺されて横たわるセルウィウスの遺体を女主人に指し示した。
§1.48.7foedum inhumanumque inde traditur scelus, monumentoque locus est.
そこから、忌まわしく非人道的な犯罪が伝えられており、その場所はその記念となっている。
Sceleratum vicum vocant, quo amens agitantibus furiis sororis ac viri Tullia per patris corpus carpentum egisse fertur partemque sanguinis ac caedis paternae cruento vehiculo, contaminata ipsa respersaque, tulisse ad penates suos virique sui, quibus iratis malo regni principio similes prope diem exitus sequerentur.
人々はそこを「犯罪通り」と呼んでいる。 そこでは、姉妹と夫の復讐の女神たちに煽られて狂気となったトゥッリアが、父の屍を越えて馬車を走らせたと言われており、父の血と惨殺の痕跡の一部を、血塗られた馬車で、自らも汚れ、返り血を浴びながら、自分と夫の守護神たちのもとへと持ち帰った。 これら怒れる神々のために、王国の不吉な始まりに似たような最期が近いうちに続くことになる。
Servius Tullius regnavit annos quattuor §1.48.8et quadraginta ita, ut bono etiam moderatoque succedenti regi difficilis aemulatio esset.
セルウィウス・トゥッリウスは44年間統治したが、それは、後に続く優れた穏健な王にとっても、競うことが困難なほどのものであった。
ceterum id quoque ad gloriam accessit, quod cum illo simul iusta ac legitima regna occiderunt.
さらに、彼とともに正当かつ合法的な王政が滅び去ったということも、彼の栄光に付け加えられた。
§1.48.9id ipsum tam mite ac tam moderatum imperium tamen, quia unius esset, deponere eum in animo habuisse quidam auctores sunt, ni scelus intestinum liberandae patriae consilia agitanti intervenisset.
それ自体はこれほど温和で穏健な支配であったにもかかわらず、それが一人の支配であったため、彼はそれを退位する意向であったと一部の著述家は伝えている。 もし、祖国を解放する計画を練っていた彼に、身内の犯罪が介入しなかったならば。