§1.48.1huic orationi Servius cum intervenisset trepido nuntio excitatus, extemplo a vestibulo curiae magna voce “quid hoc” inquit, “Tarquini, rei est? qua tu audacia me vivo vocare ausus es patres aut in sede considere mea?” §1.48.2cum ille ferociter ad haec, se patris sui tenere sedem, multo quam servum potiorem filium regis regni heredem, satis illum diu per licentiam eludentem insultasse dominis, clamor ab utriusque fautoribus oritur, et concursus populi fiebat in curiam apparebatque regnaturum, qui vicisset.
이 연설에 세르위우스가 다급한 전갈을 받고 깨어나 개입했다. 그는 즉시 원로원 회의장 현관에서 큰 목소리로 말했다. “타르퀴니우스여, 이것이 무슨 짓이냐? 내가 살아있는데 무슨 대담함으로 원로원 의원들을 소집하고 내 자리에 앉아 있는 것이냐?” 그가 이에 대해 사납게, 자신은 아버지의 자리를 차지하고 있으며, 왕의 아들이 노예보다 훨씬 더 합당한 왕위 계승자이고, 그가 오랫동안 제멋대로 주인들을 우롱하고 모욕해 왔다고 대답하자, 양측의 지지자들로부터 비명 소리가 터져 나왔고, 사람들이 회의장으로 몰려들었으며, 승리하는 자가 지배자가 될 것임이 분명해졌다.
§1.48.3tum Tarquinius necessitate iam etiam ipsa cogente ultima audere, multo et aetate et viribus validior, medium arripit Servium elatumque e curia in inferiorem partem per gradus deicit;
그때 타르퀴니우스는 상황 자체의 압박 속에서 극단적인 행동을 감행하기로 하고, 나이로나 힘으로나 훨씬 더 강했기에, 세르위우스의 허리를 붙잡아 회의장 밖으로 끌어내어 계단 아래로 던져 버렸다.
§1.48.4inde ad cogendum senatum in curiam redit.
그러고 나서 원로원을 소집하기 위해 회의장으로 돌아갔다.
fit fuga regis apparitorum atque comitum;
왕의 시종들과 동행자들의 도망이 일어났다.
ipse prope exanguis, cum sine regio comitatu domum se reciperet, ab iis, qui missi ab Tarquinio fugientem consecuti erant, interficitur.
세르위우스 자신은 거의 빈사 상태에서 왕의 호위도 없이 집으로 돌아가던 중, 타르퀴니우스가 보낸 추격자들에게 붙잡혀 살해당했다.
§1.48.5creditur, quia non abhorret a cetero scelere, admonitu Tulliae id factum.
그녀의 다른 죄행들과 어긋나지 않기에, 이 일은 툴리아의 권고로 이루어진 것이라 믿어진다.
carpento certe, id quod satis constat, in forum invecta nec reverita coetum virorum evocavit virum e curia regemque prima appellavit.
확실히, 널리 알려진 사실이듯이, 그녀는 마차를 타고 광장으로 난입해 남성들의 모임을 개의치 않고 회의장에서 남편을 불러내어 가장 먼저 그를 왕이라 불렀다.
§1.48.6a quo facessere iussa ex tanto tumultu cum se domum reciperet pervenissetque ad summum Cyprium vicum, ubi Dianium nuper fuit, flectenti carpentum dextra in Urbium clivum, ut in collem Esquiliarum eveheretur, restitit pavidus atque inhibuit frenos is, qui iumenta agebat, iacentemque dominae Servium trucidatum ostendit.
남편의 명령을 받아 그 대소동 속에서 집으로 돌아가던 중, 최근까지 디아나 신전이 있었던 키프리우스 거리의 막다른 상단에 이르렀을 때, 에스퀼리아에 언덕으로 오르기 위해 우르비우스 비탈길로 마차를 우회전시키려던 마부가 겁에 질려 멈춰 서서 고삐를 잡았고, 여주인에게 참살되어 쓰러져 있는 세르위우스를 가리켰다.
§1.48.7foedum inhumanumque inde traditur scelus, monumentoque locus est.
거기서 끔찍하고 비인도적인 범죄가 전해져 오며, 그 장소는 기념지가 되었다.
Sceleratum vicum vocant, quo amens agitantibus furiis sororis ac viri Tullia per patris corpus carpentum egisse fertur partemque sanguinis ac caedis paternae cruento vehiculo, contaminata ipsa respersaque, tulisse ad penates suos virique sui, quibus iratis malo regni principio similes prope diem exitus sequerentur.
사람들은 그곳을 ‘범죄 거리’라 부르는데, 자매와 남편의 복수의 여신들에 쫓겨 미쳐버린 툴리아가 그곳에서 아버지의 시신 위로 마차를 몰았다고 전해지며, 아버지의 피와 살해의 흔적 일부를 피 묻은 마차에 싣고 스스로도 더럽혀지고 피를 뒤집어쓴 채 자신과 남편의 수호신들에게 가져갔다고 한다. 이 화난 수호신들 때문에 왕국의 불길한 시작과 유사한 최후가 머지않아 뒤따르게 되었다.
Servius Tullius regnavit annos quattuor §1.48.8et quadraginta ita, ut bono etiam moderatoque succedenti regi difficilis aemulatio esset.
세르위우스 툴리우스는 44년 동안 통치했으나, 훌륭하고 온건한 후계 왕이라 할지라도 그를 능가하기는 어려울 정도였다.
ceterum id quoque ad gloriam accessit, quod cum illo simul iusta ac legitima regna occiderunt.
게다가 그와 함께 정의롭고 합법적인 왕정이 종식되었다는 사실 또한 그의 영광을 더했다.
§1.48.9id ipsum tam mite ac tam moderatum imperium tamen, quia unius esset, deponere eum in animo habuisse quidam auctores sunt, ni scelus intestinum liberandae patriae consilia agitanti intervenisset.
비록 그것이 1인 지배였기 때문이기는 하지만, 이처럼 온건하고 절도 있는 지배권조차 그가 내려놓을 생각이었다고 일부 저술가들은 전한다. 조국의 해방 계획을 구상하던 그에게 집안의 죄악이 개입하지 않았더라면 말이다.