§2.1.204divitiaeque peregrinae, quibus oblitus actor
そして異国の富。
§2.1.205cum stetit in scaena, concurrit dextera laevae.
それにまみれた役者が舞台に立つと、右手が左手に打ち鳴らされます。
§2.1.206dixit adhuc aliquid?
nil sane.
「彼は何かまだ語りましたか?
quid placet ergo?
」「本当に何も。 」「では、何が気に入られているのですか?
§2.1.207lana Tarentino violas imitata veneno.
」「タレントゥムの染料でスミレ色を模した羊毛です。
§2.1.208ac ne forte putes me, quae facere ipse recusem, §2.1.209cum recte tractent alii, laudare maligne, §2.1.210ille per extentum funem mihi posse videtur
」また、他人が正しく扱っているときに、私が自分ではやるのを拒むようなジャンルを、私が意地悪く褒めているのだとあなたが万一にも思わないようにするために言えば、あの詩人は、私には、張り渡された綱の上を歩くことができるように思えるのです。
§2.1.211ire poeta, meum qui pectus inaniter angit, §2.1.212irritat, mulcet, falsis terroribus implet, §2.1.213ut magus, et modo me Thebis, modo ponit Athenis.
私の胸を虚しく苦しめ、苛立たせ、宥め、偽りの恐怖で満たし、魔術師のように、ある時は私をテーバイに、ある時はアテナイに置くあの詩人こそは。
§2.1.214Verum age et his, qui se lectori credere malunt §2.1.215quam spectatoris fastidia ferre superbi,
しかし、さあ、観客の傲慢な嫌悪に耐えるよりも、読者に身を委ねることを望む人々にも、短い配慮を向けてください。
§2.1.216curam redde brevem, si munus Apolline dignum §2.1.217vis complere libris et vatibus addere calcar, §2.1.218ut studio maiore petant Helicona virentem.
もしあなたが、アポロンにふさわしい贈り物を書物で満たし、詩人たちに拍車をかけたいと望むなら、彼らがより大きな熱意をもって、緑豊かなヘリコン山を目指すように。
§2.1.219Multa quidem nobis facimus mala saepe poetae §2.1.220(ut vineta egomet caedam mea), cum tibi librum §2.1.221sollicito damus aut fesso;
確かに私たち詩人は、しばしば自分自身で多くの害悪を招いています(私自身が自分のブドウの木を切り倒すようなものですが)、私たちがあなたに、あなたが思い悩んでいる時や疲れている時に書物を差し出す時。
cum laedimur, unum §2.1.222si quis amicorum est ausus reprehendere versum;
あるいは、誰か友人がただ一つの詩行を批判する勇気を持っただけで、私たちが傷つく時。
§2.1.223cum loca iam recitata revolvimus irrevocati;
求められてもいないのに、すでに朗読した箇所を私たちが繰り返す時。
私たちの苦労や、細い糸で紡ぎ出された繊細な詩が、理解されないと嘆く時。
§2.1.226cum speramus eo rem venturam ut, simul atque §2.1.227carmina rescieris nos fingere, commodus ultro §2.1.228arcessas et egere vetes et scribere cogas.
私たちが詩を作っているとあなたが知るや否や、あなたが都合よく自ら私たちを招き寄せ、貧困を禁じ、書くことを強いる段階にまで事態が至るだろうと期待する時。
§2.1.229sed tamen est operae pretium cognoscere, qualis §2.1.230aedituos habeat belli spectata domique §2.1.231Virtus, indigno non committenda poetae.
しかしながら、不適格な詩人に委ねられるべきではない、戦争においても平和においても実証された優れた徳が、どのような神殿の番人を擁しているかを知ることは価値のあることです。
§2.1.232gratus Alexandro regi magno fuit ille §2.1.233Choerilus, incultis qui versibus et male natis §2.1.234rettulit acceptos, regale nomisma, Philippos;
あのコイリロスは、不格好で不出来な詩行によって、王の金貨フィリッポスを受け取ったことで、偉大なるアレクサンドロス王に気に入られていました。
§2.1.235sed veluti tractata notam labemque remittunt §2.1.236atramenta, fere scriptores carmine foedo §2.1.237splendida facta linunt, idem rex ille, poema
しかし、触れられたインクが汚れやシミを残すように、たいてい執筆者たちは見苦しい詩によって見事な偉業を汚してしまうものです。
§2.1.238qui tam ridiculum tam care prodigus emit, §2.1.239edicto vetuit, ne quis se praeter Apellen §2.1.240pingeret, aut alius Lysippo duceret aera §2.1.241fortis Alexandri voltum simulantia.
あの同じ王は、あれほど滑稽な詩をあれほど高価に気前よく買い取りましたが、勅令によって、アペレス以外の誰も自分を描いてはならない、あるいはリシッポス以外の誰も、勇猛なアレクサンドロスの顔を模した青銅像を造ってはならないと禁じました。
quod si §2.1.242iudicium subtile videndis artibus illud §2.1.243ad libros et ad haec Musarum dona vocares, §2.1.244Boeotum in crasso iurares aere natum.
しかし、もし視覚芸術に対してあれほど洗練されていたあの判断力を、書物やこれ上ムーサたちの贈り物に向けるようあなたが求めるなら、彼は濃い空気の中で生まれたボイオティア人であると、あなたは誓うことでしょう。
§2.1.245At neque dedecorant tua de se iudicia atque §2.1.246munera, quae multa dantis cum laude tulerunt §2.1.247dilecti tibi Vergilius Variusque poetae,
しかし、あなたに愛された詩人ウェルギリウスとワリウスは、贈り主の多大な賛辞を伴って彼らが受け取った、あなた自身の彼らに対する判断や贈り物に恥じない働きをしています。
§2.1.248nec magis expressi voltus per aenea signa, §2.1.249quam per vatis opus mores animique virorum
そして、青銅の像を通じて顔が表現される以上に、詩人の作品を通じて優れた人々の品性や精神が現れるのです。
§2.1.250clarorum apparent, nec sermones ego mallem §2.1.251repentis per humum quam res componere gestas, §2.1.252terrarumque situs et flumina dicere, et arces §2.1.253montibus impositas et barbara regna, tuisque §2.1.254auspiciis totum confecta duclla per orbem, §2.1.255claustraque custodem pacis cohibentia Ianum, §2.1.256et formidatam Parthis te principe Romam, §2.1.257si quantum cuperem possem quoque;
そして私自身も、地を這うような対話よりも、偉大な偉業を書き記し、大地の配置や大河を語り、山々に置かれた砦や、異民族の王国を語り、あなたの庇護のもとで全世界で終結した戦争を、そして平和の守護者であるヤヌスを閉じ込める関門を、そしてあなたを元首としてパルティア人から恐れられるローマを語りたいと望むでしょう、もし私が望むのと同じだけ、それを行う力もあるならば。
sed neque parvum §2.1.258carmen maiestas recipit tua, nec meus audet §2.1.259rem temptare pudor quam vires ferre recusent.
しかし、あなたの偉大さはささやかな詩を受け入れず、私の羞恥心は、自分の力量が耐えかねるような試みに挑む勇気を持ちません。
§2.1.260sedulitas autem stulte quem diligit urget, §2.1.261praecipue cum se numeris commendat et arte;
しかし、愚かな熱心さは、自分が愛する者を困らせるものです、特にそれが韻律と技術によって自己を推薦する時には。
§2.1.262discit enim citius meminitque libentius illud §2.1.263quod quis deridet, quam quod probat et veneratur.
なぜなら、人は、賞賛し敬うものよりも、誰かが嘲笑するものを、より早く学び、より快く記憶するものだからです。
§2.1.264nil moror officium quod me gravat, ac neque ficto
私は、自分を煩わせるような親切には全く関心を持ちません。
また、蝋人形で私の顔が悪意を持って歪んで表現されることも、不格好に作られた詩行によって私が美化されることも望みません。
§2.1.267ne rubeam pingui donatus munere, et una §2.1.268cum scriptore meo, capsa porrectus operta, §2.1.269deferar in vicum vendentem tus et odores et piper §2.1.270et quidquid chartis amicitur ineptis.
不細工な贈り物を贈られて私が赤面し、私を書いてくれた作家とともに、蓋の閉まった箱に入れられて引き延ばされ、お香や香料、胡椒、そして取るに足らない紙に包まれるあらゆるものが売られている街路へと運ばれていかないように。