§9.516immanem Teucri molem volvuntque ruuntque, §9.517quae stravit Rutulos late armorumque resolvit §9.518tegmina.
トロイア人たちは巨大な塊を転がし、落とし、それはルトゥリ人たちを広く薙ぎ倒し、彼らの武具の防護を打ち砕いた。
Nec curant caeco contendere Marte §9.519amplius audaces Rutuli, sed pellere vallo §9.520missilibus certant.
大胆なルトゥリ人たちは、もはや目に見えぬ暗闇の戦闘で戦い続けることを望まず、むしろ防壁から投射兵器で駆逐しようと競う。
別の場所では、見るも恐ろしいメゼンティウスが、エトルリアの松明を揺らし、煙を吐く火を投げ込む。
§9.523at Messapus equum domitor, Neptunia proles, §9.524rescindit vallum et scalas in moenia poscit.
一方、馬を馴らす者にしてネプトゥーヌスの子たるメッサープスは、防壁を切り崩し、城壁への梯子を要求する。
§9.525Vos, o Calliope, precor, adspirate canenti, §9.526quas ibi tum ferro strages, quae funera Turnus §9.527ediderit, quem quisque virum demiserit Orco;
あなた方、オ、カリオペーよ、歌う私に息吹を与え給え、祈る、そこで当時、トゥルヌスが剣によっていかなる虐殺を、いかなる死をもたらしたか、誰がどの男をオルクスへと送り落としたかを。
§9.528et mecum ingentis oras evolvite belli,
そして私とともに、戦争の広大な境界を紐解いてくれ。
§9.530Turris erat vasto suspectu et pontibus altis,
見上げる高さが巨大で、高い連絡橋を備えた、一つの塔があった。
好都合な場所にあり、それを、持てるすべての力で、すべてのイタリア人たちが攻略し、持てる富の最大限の力で覆そうと競い合っていた。
これに対しトロイア人たちは石で守り、くり抜かれた窓から、密集して武器を投げつけていた。
まず最初に、トゥルヌスが燃え盛る松明を投げつけ、側面に火を付着させた。
§9.537corripuit tabulas et postibus haesit adesis.
その火は風によって大きく広がり、板材を捉え、焼け焦げた柱に張り付いた。
内部の者たちは混乱して慌てふためき、虚しく災いからの逃亡を望んだ。
Dum se glomerant retroque residunt
彼らが一箇所に固まり、後ろへと退いていく間に、外の災いのない部分へと。
§9.540in partem, quae peste caret, tum pondere turris §9.541procubuit subito et caelum tonat omne fragore.
その時、重みによって塔が突如として倒壊し、天全体がその轟音で鳴り響いた。
§9.542Semineces ad terram, immani mole secuta,
死にかけた者たちが、巨大な塊が後に続いて、地面へと落ちてくる。
自分たちの武器で突き刺され、胸を頑丈な木材で貫かれて。
Vix unus Helenor §9.545et Lycus elapsi.
かろうじて一人ヘレノールとリュクスが逃れた。
Quorum primaevus Helenor, §9.546Maeonio regi quem serva Licymnia furtim §9.547sustulerat vetitisque ad Troiam miserat armis,
彼らのうち、若い方のヘレノールは、マイオニアの王のために、奴隷のリキュムニアが密かに育て、禁じられた武具を持たせてトロイアへと送り出していた者だった。
§9.548ense levis nudo parmaque inglorius alba;
彼はむき出しの剣だけで身軽であり、紋章のない盾を持ち、名声もなかった。
§9.549isque ubi se Turni media inter milia vidit, §9.550hinc acies atque hinc acies adstare Latinas:
彼がトゥルヌスの何千もの兵士たちのただ中に自分がいるのを見たとき、こちら側にもあちら側にもラティウムの戦列が立ちふさがっているのを。
§9.551ut fera, quae densa venantum saepta corona §9.552contra tela furit seseque haud nescia morti §9.553inicit et saltu supra venabula fertur, §9.554haud aliter iuvenis medios moriturus in hostis §9.555inruit et, qua tela videt densissima, tendit.
まるで野獣が、猟師たちの密な円陣に囲まれて、武器に対して猛り狂い、自ら死を覚悟して身を投げ、跳躍して猟槍の上に飛びかかるように、それと全く同様に、その若者は死を覚悟して敵のただ中へと突入し、武器が最も密集して見える場所へと突き進んだ。
§9.556At pedibus longe melior Lycus inter et hostis §9.557inter et arma fuga muros tenet altaque certat §9.558prendere tecta manu sociumque attingere dextras.
一方、走るのが遥かに得意なリュクスは、敵のただ中と武器のただ中を逃れ、城壁にたどり着き、高い屋根を手で掴み、仲間たちの右手に届こうと努めていた。
§9.559Quem Turnus, pariter cursu teloque secutus, §9.560increpat his victor:
Nostrasne evadere, demens, §9.561sperasti te posse manus?
Simul adripit ipsum §9.562pendentem et magna muri cum parte revellit.
彼をトゥルヌスは、同じように走りと武器をもって追撃し、勝利者としてこう叫んで彼を罵った。 「我々の手から逃れられると、愚か者よ、お前は望んだのか? 」同時に、彼は城壁にぶら下がっている彼自身をひったくり、城壁の大きな一部分とともに引き剥がした。
§9.563Qualis ubi aut leporem aut candenti corpore cycnum §9.564sustulit alta petens pedibus Iovis armiger uncis §9.565quaesitum aut matri multis balatibus agnum §9.566Martius a stabulis rapuit lupus.
まるで、ウサギか白い体を持つ白鳥を、ユピテルの武器を運ぶ者が、曲がった爪で掴み、高みを目指して舞い上がる時のようであり、あるいは、多くの鳴き声で母親が探している子羊を、マールスの狼が羊小屋から奪い去る時のようである。
Undique clamor
いたるところで叫び声が沸き起こる。
彼らは襲いかかり、堀を埋めて進み、他の者たちは燃え盛る松明を屋根の頂へと投げつける。
§9.569Ilioneus saxo atque ingenti fragmine montis §9.570Lucetium portae subeuntem ignisque ferentem,
イリオネウスは、石、すなわち山の巨大な破片によって、門に近づき、火を運んでいたルケティウスを打ち倒した。
§9.571Emathiona Liger, Corynaeum sternit Asilas,
リゲルがエマティオーンを、アシラスがコリュナエウスを打ち倒す。
§9.572hic iaculo bonus, hic longe fallente sagitta,
一方は投げ槍に優れ、他方は遠くから不意を突く矢に優れていた。
§9.573Ortygium Caeneus, victorem Caenea Turnus, §9.574Turnus Ityn Cloniumque, Dioxippum Promolumque §9.575et Sagarim et summis stantem pro turribus Idan,
カイネウスがオルテュギオスを、その勝利したカイネウスをトゥルヌスが、トゥルヌスがイテュスとクロニオス、ディオクシッポスとプロモロス、サガリス、そして高い塔の前に立っていたイダスを。
§9.576Privernum Capys.
カピュスがプリウェルヌスを。
Hunc primo levis hasta Themillae
この男には、最初にテミッラスの軽い槍がかすめていた。
ergo alis adlapsa sagitta §9.579et laevo infixa est lateri manus abditaque intus §9.580spiramenta animae letali volnere rupit.
それゆえに、羽のついた矢が滑るように飛んできて、左の脇腹に、彼の(添えられた)手もろとも突き刺さり、内深くに隠され、命の呼吸を致命的な傷によって引き裂いた。
§9.581Stabat in egregiis Arcentis filius armis,
アルケンスの息子が、見事な武具をまとって立っていた。
§9.582pictus acu chlamydem et ferrugine clarus Hibera, §9.583insignis facie, genitor quem miserat Arcens, §9.584eductum Matris luco Symaethia circum
マントには刺繍が施され、イベリアの深紅色に輝き、美しい容姿で、父アルケンスが彼を送り出したのであった、シュマイトス川の周りの、母の聖なる森で育てられた彼を。
§9.585flumina, pinguis ubi et placabilis ara Palici:
そこには、豊かで、宥めやすいパリキ神の祭壇がある。
§9.586stridentem fundam positis Mezentius hastis §9.587ipse ter adducta circum caput egit habena §9.588et media adversi liquefacto tempora plumbo §9.589diffidit ac multa porrectum extendit harena.
メゼンティウスは、槍を脇に置き、うなる投石器の紐を自ら三度引き寄せて頭の周りで振り回し、向かい合う敵の額の真ん中を、溶けた鉛で切り裂き、砂の上に広く横たえさせた。
その時、初めて、戦争において素早い矢をつがえたと言されている、それまでは逃げ去る野獣を脅かすことだけに慣れていたアスカニオスが。
§9.592Ascanius fortemque manu fudisse Numanum,
そして、勇敢なヌマヌスを自らの手で倒したと。