Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §9.516-9.592

营垒攻防战与阿斯卡尼乌斯的首杀

第 88 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

特洛伊人与拉丁人在城墙处展开惨烈攻防,图尔努斯纵火焚毁巨塔,导致逃生的赫勒诺尔与利库斯相继悲惨战死。在双方将士纷纷倒下的混乱战局中,阿斯卡尼乌斯首次在战场上引弓击杀敌将。

§9.516immanem Teucri molem volvuntque ruuntque, §9.517quae stravit Rutulos late armorumque resolvit §9.518tegmina.
特洛伊人推滚下巨大的石块,它将鲁图利人成片扫倒,并击碎了他们武具的防护。
Nec curant caeco contendere Marte §9.519amplius audaces Rutuli, sed pellere vallo §9.520missilibus certant.
大胆的鲁图利人不再愿意在看不见的黑暗战斗中继续争斗,而是力图用投射武器从围墙上把他们赶走。
§9.521Parte alia horrendus visu quassabat Etruscam §9.522pinum et fumiferos infert Mezentius ignis; §9.523at Messapus equum domitor, Neptunia proles, §9.524rescindit vallum et scalas in moenia poscit.
在另一个地方,令人望而生畏的梅曾提乌斯正挥舞着他的伊特鲁里亚松木,投掷喷烟的烈火;而驯马者梅萨普斯,涅普顿的子嗣,拆毁了工事,并索要登墙的梯子。
§9.525Vos, o Calliope, precor, adspirate canenti, §9.526quas ibi tum ferro strages, quae funera Turnus §9.527ediderit, quem quisque virum demiserit Orco; §9.528et mecum ingentis oras evolvite belli,
卡利俄佩啊,我祈求你们,为我的歌唱赐予灵感,告诉我在那里,图尔努斯用利剑造成了怎样的屠杀,带来了怎样的死亡,每个战士将哪个人送入了奥尔库斯;请与我一同展开这场大战的宏伟画卷。
§9.530Turris erat vasto suspectu et pontibus altis, §9.531opportuna loco, summis quam viribus omnes §9.532expugnare Itali summaque evertere opum vi §9.533certabant, Troes contra defendere saxis §9.534perque cavas densi tela intorquere fenestras.
有一座高耸入云、带有高架桥通道的巨塔,处于有利的地势,所有的意大利人正用尽最大的力量试图攻克它,并用尽全力的资源将其推翻;特洛伊人则用石块对抗,守卫着它,紧密地通过中空的窗口投掷武器。
§9.535Princeps ardentem coniecit lampada Turnus §9.536et flammam adfixit lateri, quae plurima vento §9.537corripuit tabulas et postibus haesit adesis.
图尔努斯率先投掷了一支燃烧的火把,将火焰附着在塔侧;这火焰在风势下迅速蔓延,吞噬了木板,并紧粘在已被烧蚀的门柱上。
§9.538Turbati trepidare intus frustraque malorum §9.539velle fugam.
塔内的人乱作一团,惊恐万分,徒然地想要逃离眼前的灾难。
Dum se glomerant retroque residunt §9.540in partem, quae peste caret, tum pondere turris §9.541procubuit subito et caelum tonat omne fragore.
当他们挤成一团,向后退缩到那没有遭受火灾的地方时,由于重压,塔身猝然崩塌,整个天空都因这巨响而震动。
§9.542Semineces ad terram, immani mole secuta, §9.543confixique suis telis et pectora duro §9.544transfossi ligno veniunt.
他们伴随着巨大的塌陷,半死不活地坠落到地面,有的人被自己的武器刺穿,有的人的胸膛被坚硬的木料戳穿。
Vix unus Helenor §9.545et Lycus elapsi.
仅有赫勒诺尔与利库斯两人脱险。
Quorum primaevus Helenor, §9.546Maeonio regi quem serva Licymnia furtim §9.547sustulerat vetitisque ad Troiam miserat armis, §9.548ense levis nudo parmaque inglorius alba; §9.549isque ubi se Turni media inter milia vidit, §9.550hinc acies atque hinc acies adstare Latinas: §9.551ut fera, quae densa venantum saepta corona §9.552contra tela furit seseque haud nescia morti §9.553inicit et saltu supra venabula fertur, §9.554haud aliter iuvenis medios moriturus in hostis §9.555inruit et, qua tela videt densissima, tendit.
其中年轻的赫勒诺尔,是女奴利库姆尼娅为迈onia国王秘密抚养长大的,并让他带着被禁用的武器去了特洛伊,他只提着一把裸剑,身轻如燕,拿着一面没有徽记的白盾,默默无闻;当他看到自己置身于图尔努斯的千军万马之中,左右两边都伫立着拉丁人的战列:就像一只野兽,被猎人们密集的圆阵包围,面对武器狂怒不已,明知是死却依然冲上前去,奋力一跃,扑向投枪一样,那名年轻人也同样不顾生死地冲进敌人中间,朝着武器最密集的地方奔去。
§9.556At pedibus longe melior Lycus inter et hostis §9.557inter et arma fuga muros tenet altaque certat §9.558prendere tecta manu sociumque attingere dextras.
然而,足下敏捷得多的利库斯则在敌人与武器之间穿梭逃跑,登上了城墙,并极力想用手够到高处的屋顶,并触及同伴们的右手。
§9.559Quem Turnus, pariter cursu teloque secutus, §9.560increpat his victor: Nostrasne evadere, demens, §9.561sperasti te posse manus? Simul adripit ipsum
图尔努斯以同样的速度和武器紧追着他,胜利地对他喝骂道: “疯子,你难道指望你能逃脱我们的双手吗?
§9.562pendentem et magna muri cum parte revellit.
” 与此同时,他一把揪住悬挂着的利库斯,连同城墙的一大块一起将他扯了下来。
§9.563Qualis ubi aut leporem aut candenti corpore cycnum §9.564sustulit alta petens pedibus Iovis armiger uncis §9.565quaesitum aut matri multis balatibus agnum §9.566Martius a stabulis rapuit lupus.
就像朱庇特的飞禽,用弯曲的爪子抓起野兔或洁白的天鹅,展翅飞向高空;又如马尔斯的恶狼,从羊圈中叼走了一只母亲发出声声哀啼寻找着的羊羔。
Undique clamor §9.567tollitur: invadunt et fossas agere complent; §9.568ardentis taedas alii ad fastigia iactant.
四下里呐喊声冲天而起:他们发动猛攻,填满并推进着战壕;另一些人则把燃烧的火把掷向房顶。
§9.569Ilioneus saxo atque ingenti fragmine montis §9.570Lucetium portae subeuntem ignisque ferentem, §9.571Emathiona Liger, Corynaeum sternit Asilas, §9.572hic iaculo bonus, hic longe fallente sagitta, §9.573Ortygium Caeneus, victorem Caenea Turnus, §9.574Turnus Ityn Cloniumque, Dioxippum Promolumque §9.575et Sagarim et summis stantem pro turribus Idan, §9.576Privernum Capys.
伊利奥内乌斯用一块大石,即一整块巨大的山岩碎块,击倒了逼近大门、手持火把的卢凯提乌斯;利格尔杀死了埃马提翁,阿西拉斯击毙了科里奈乌斯,前者擅长投枪,后者精于百步穿杨的暗箭;凯内乌斯杀死了奥尔蒂吉乌斯,而获胜的凯内乌斯被图尔努斯斩杀,图尔努斯又杀死了伊蒂斯和克洛尼乌斯、迪奥克西普斯和普罗莫鲁斯、萨加里斯以及伫立在高高塔楼前的伊达斯;卡皮斯击杀了普里韦尔努斯。
Hunc primo levis hasta Themillae §9.577strinxerat: ille manum proiecto tegmine demens §9.578ad volnus tulit; ergo alis adlapsa sagitta §9.579et laevo infixa est lateri manus abditaque intus §9.580spiramenta animae letali volnere rupit.
后者起初被特米拉的轻矛擦伤:他这个疯子丢下盾牌,把手捂在伤口上;于是,一支长着羽翼的箭呼啸而来,将他的手钉死在左胁,并深深没入体内,用致命的创伤割断了生命的呼吸通道。
§9.581Stabat in egregiis Arcentis filius armis, §9.582pictus acu chlamydem et ferrugine clarus Hibera, §9.583insignis facie, genitor quem miserat Arcens, §9.584eductum Matris luco Symaethia circum §9.585flumina, pinguis ubi et placabilis ara Palici: §9.586stridentem fundam positis Mezentius hastis §9.587ipse ter adducta circum caput egit habena §9.588et media adversi liquefacto tempora plumbo §9.589diffidit ac multa porrectum extendit harena.
阿尔肯斯的儿子披挂着华丽的盔甲站在那里,他的斗篷上绣着花纹,闪耀着伊比利亚铁锈色的红光,容貌出众,是由父亲阿尔肯斯送来的,他是在锡迈托斯河畔、母神的圣林中被抚养长大的,那里有帕利基神富饶且易于和解的祭坛:梅曾提乌斯放下了长矛,亲手将发出呼啸的投石索的皮带在头顶上拉紧旋转了三圈,用融化变热的铅弹,将迎面之敌的额头中部砸得粉碎,使其长长地瘫倒在厚厚的沙地之上。
§9.590Tum primum bello celerem intendisse sagittam §9.591dicitur ante feras solitus terrere fugaces §9.592Ascanius fortemque manu fudisse Numanum,
据说在那时,平日里习惯于惊吓奔逃野兽的阿斯卡尼乌斯,第一次在战争中引弓,并且亲手将勇敢的努马努斯击倒在地。

词汇与语法注释

  1. §9.525Vos, o Calliope — 代词 `vos` 是复数形式(指代全体缪斯),而所呼唤的 `Calliope` 则是单数形式。这种修辞手法通过将卡利俄佩作为缪斯群体的代表来向全体神灵祈求。
  2. §9.550hinc acies atque hinc acies adstare Latinas — 由第549行的动词 `vidit` 所引导的对格加不定式(A.C.I.)结构。它与 `se ... vidit` 并列,表示他看见拉丁人的战列在两侧伫立拦阻。
  3. §9.579manus abditaque intus — 完成分词 `abdita`(阴性单数主格)修饰 `manus` 而非 `sagitta`。它形象地描绘了手被箭矢钉在左胁,并随之深陷于创口或衣甲内隐没不见的惨烈状况。
  4. §9.590Tum primum bello celerem intendisse sagittam / dicitur — 被动动词 `dicitur`(“据说”)的个人用法,以主格主语 `Ascanius` 搭配完成时主动不定式 `intendisse` 和 `fudisse`(第592行),构成“据说阿斯卡尼乌斯当时首次引弓……并击倒了……”的句式。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §9.516-9.592. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:9.516-9.592

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。