Humanitext Reader

ウェルギリウス · アエネイス §6.374-6.448

ステュクス川の渡河と冥府の亡霊たち

55 / 127 箇所 · ラテン語

要旨

巫女はパリーヌールスに将来の葬礼と土地の名声を予言して慰め、アエネーアス一行は黄金の枝を提示して渡し守ハローンを説得し、ステュクス川を渡る。冥府に入ったアエネーアスは、ケルベロスを眠らせ、夭折した者たちや愛の犠牲となった者たちの亡霊を目にする。

§6.374Tu Stygias inhumatus aquas amnemque severum §6.375Eumenidum aspicies, ripamve iniussus adibis?
「お前は、葬られてもいないのに、ステュクスの水や復讐の女神たちの過酷な川を目にし、あるいは命じられもせずに岸辺へと近づくつもりなのか?
§6.376Desine fata deum flecti sperare precando.
祈りによって神々の定めが変えられるなどと期待するのはやめなさい。
§6.377Sed cape dicta memor, duri solatia casus.
しかし、この言葉を心に留めて聞きなさい。 過酷な運命の慰めとなるように。
§6.378Nam tua finitimi, longe lateque per urbes §6.379prodigiis acti caelestibus, ossa piabunt, §6.380et statuent tumulum, et tumulo sollemnia mittent,
というのも、お前の近隣の民たちが、天の徴に促されて、遠く広く町々を通じてお前の骨を慰霊し、墓を建ててその墓に毎年の祭礼を捧げるからだ。
§6.381aeternumque locus Palinuri nomen habebit.
そしてその場所は永遠にパリーヌールスの名を持つことになるだろう。
§6.382His dictis curae emotae, pulsusque parumper
この言葉によって憂いは取り除かれ、悲しい心から苦痛はしばし追い払われた。
§6.383corde dolor tristi: gaudet cognomine terrae.
彼は自分の名を持つ土地に喜ぶ。
§6.384Ergo iter inceptum peragunt fluvioque propinquant.
それゆえ、彼らは始めた旅路を進め、川へと近づく。
§6.385Navita quos iam inde ut Stygia prospexit ab unda §6.386per tacitum nemus ire pedemque advertere ripae, §6.387sic prior adgreditur dictis, atque increpat ultro:
渡し守は、彼らがステュクスの波からすでにその時から静かな森を進み、岸辺へと足を向けているのを見るやいなや、こちらから先に言葉をかけて激しく咎めた。
§6.388Quisquis es, armatus qui nostra ad flumina tendis,
「何者であれ、武装して我々の川へと向かってくるお前よ、さあ語れ、なぜ来るのかを。
§6.389fare age, quid venias, iam istinc, et comprime gressum.
そこから一歩も動かず、歩みを止めよ。
§6.390Umbrarum hic locus est, somni noctisque soporae;
ここは影たちの場所、眠りと眠気を誘う夜の場所だ。
§6.391corpora viva nefas Stygia vectare carina.
生きた体をステュクスの舟で運ぶのは不敬なことだ。
§6.392Nec vero Alciden me sum laetatus euntem §6.393accepisse lacu, nec Thesea Pirithoumque, §6.394dis quamquam geniti atque invicti viribus essent.
実際、アルケイデースが来たときも、テーセウスやペイリトオスが来たときも、彼らが神々から生まれ、力において無敵であったとはいえ、湖に迎え入れたことを私は喜ばなかった。
§6.395Tartareum ille manu custodem in vincla petivit, §6.396ipsius a solio regis, traxitque trementem;
前者はタルタロスの番犬を鎖に繋ごうと、王自らの玉座から力ずくで捕らえ、震えるそいつを引きずっていった。
§6.397hi dominam Ditis thalamo deducere adorti.
後者は冥府の王妃を寝室から連れ出そうと企てたのだ。
§6.398Quae contra breviter fata est Amphrysia vates:
」これに対して、アンプリュソスの巫女は手短に語った。
§6.399Nullae hic insidiae tales;
「ここにはそのような企ては一切ありません。
absiste moveri;
動揺するのをやめなさい。
§6.400nec vim tela ferunt;
武器も暴力を振るうためのものではありません。
licet ingens ianitor antro §6.401aeternum latrans exsanguis terreat umbras, §6.402casta licet patrui servet Proserpina limen.
巨大な門番が洞窟で永遠に吠え立てて血の気のない影たちを怯えさせるのも、貞淑なプロセルピナが叔父の敷居を守るのも自由です。
§6.403Troius Aeneas, pietate insignis et armis, §6.404ad genitorem imas Erebi descendit ad umbras.
トロイアのアエネーアスは、敬虔さと武勇において名高く、父にまみえるためにエレボスの最深の影へと下ってきたのです。
§6.405Si te nulla movet tantae pietatis imago, §6.406at ramum hunc (aperit ramum, qui veste latebat) §6.407adgnoscas.
もしこれほど大きな敬虔さの姿があなたを少しも動かさないとしても、せめてこの枝を(彼女は衣に隠れていた枝を示す)お認めなさい。
Tumida ex ira tum corda residunt.
」すると、怒りで膨れ上がっていた心は静まった。
§6.408Nec plura his.
これ以上の言葉は語られなかった。
Ille admirans venerabile donum §6.409fatalis virgae, longo post tempore visum, §6.410caeruleam advertit puppim, ripaeque propinquat.
彼は、長い時ののちに目にする宿命の枝の、畏るべき贈り物を称賛しながら、青黒い船尾を回して岸辺へと近づく。
§6.411Inde alias animas, quae per iuga longa sedebant, §6.412deturbat, laxatque foros;
そこから、彼は長い腰掛けに座っていた他の魂たちを追い払い、通路を開ける。
simul accipit alveo §6.413ingentem Aenean.
同時に、船体に巨大なアエネーアスを受け入れた。
Gemuit sub pondere cymba §6.414sutilis, et multam accepit rimosa paludem.
縫い合わされた小舟は重みの下で軋み、ひび割れから多くの泥水を吸い込んだ。
§6.415Tandem trans fluvium incolumis vatemque virumque §6.416informi limo glaucaque exponit in ulva.
ついに川を越えて、巫女と英雄を無傷のまま、形の定まらない泥と灰緑色の葦の中に降ろした。
§6.417Cerberus haec ingens latratu regna trifauci §6.418personat, adverso recubans immanis in antro.
巨大なケルベロスが、向かいの洞窟に不気味に横たわりながら、三つの喉からの吠え声で、この領域を響き渡らせている。
§6.419Cui vates, horrere videns iam colla colubris, §6.420melle soporatam et medicatis frugibus offam §6.421obicit.
巫女は、彼の首がすでに蛇たちで逆立っているのを見て、蜂蜜と薬草を混ぜた穀物で眠気を誘う団子を投げ与えた。
Ille fame rabida tria guttura pandens §6.422corripit obiectam, atque immania terga resolvit §6.423fusus humi, totoque ingens extenditur antro.
彼は狂暴な飢えで三つの喉を開き、投げられたものをひったくり、地面に倒れ伏して巨大な背を緩め、洞窟全体に途方もなく引き伸ばされた。
§6.424Occupat Aeneas aditum custode sepulto, §6.425evaditque celer ripam inremeabilis undae.
アエネーアスは番人が眠りに沈んだところで入り口を奪い、二度と戻れぬ波の岸辺を素早く去った。
§6.426Continuo auditae voces, vagitus et ingens,
たちまち、声と大きな泣き声が聞こえた。
§6.427infantumque animae flentes in limine primo,
最前線の敷居で泣いている乳児たちの魂だ。
§6.428quos dulcis vitae exsortes et ab ubere raptos §6.429abstulit atra dies et funere mersit acerbo;
甘き生を分かち合うことなく、母乳から奪い去られた彼らを、暗き日が連れ去り、無念の死に沈めたのだ。
§6.430hos iuxta falso damnati crimine mortis.
彼らの隣には、偽りの罪によって死罪を宣告された者たちがいる。
§6.431Nec vero hae sine sorte datae, sine iudice, sedes:
実際、これらの住処はくじや裁判官なしに与えられたのではない。
§6.432quaesitor Minos urnam movet;
裁判官ミーノースが壺を揺り動かす。
ille silentum §6.433conciliumque vocat vitasque et crimina discit.
彼は沈黙せる者たちの集会を召集し、その生涯と罪状を調査する。
§6.434Proxuma deinde tenent maesti loca, qui sibi letum
次に、悲しげな人々がすぐ隣の場所を占めている。
§6.435insontes peperere manu, lucemque perosi §6.436proiecere animas.
彼らは罪がないのに自らの手で死を招き、光をひどく嫌って魂を投げ出したのだ。
Quam vellent aethere in alto §6.437nunc et pauperiem et duros perferre labores!
彼らは今、高い天空で、貧困も過酷な労働もどれほど耐え抜きたいと願っていることか!
§6.438Fas obstat, tristisque palus inamabilis undae §6.439alligat, et noviens Styx interfusa coërcet.
神の法が立ち塞がり、愛しがたい波を持つ悲しい沼が繋ぎ止め、九重に流れ込むステュクスが彼らを閉じ込めている。
§6.440Nec procul hinc partem fusi monstrantur in omnem
ここから遠くないところに、あらゆる方向に広がる「嘆きの平原」が示されている。
§6.441lugentes campi: sic illos nomine dicunt.
彼らはその場所をそうした名で呼ぶのだ。
§6.442Hic, quos durus amor crudeli tabe peredit, §6.443secreti celant calles et myrtea circum §6.444silva tegit;
ここでは、過酷な愛が残酷な衰弱によって蝕んだ人々を、人目のつかない小道が隠し、周囲をミルトスの森が覆っている。
curae non ipsa in morte relinquunt.
その苦悩は、死にあっても彼らを離れることはない。
§6.445His Phaedram Procrimque locis, maestamque Eriphylen §6.446crudelis nati monstrantem volnera, cernit, §6.447Evadnenque et Pasiphaën;
これらの場所で、彼はパイドラーとプロクリス、そして残酷な息子の傷を示す悲しげなエリピューレーを目にし、エウアドネーとパシパエーをも見る。
his Laodamia §6.448it comes, et iuvenis quondam, nunc femina, Caeneus,
彼女たちの伴侶としてラーオダメイアが歩み、またかつては若者であり、今は女性に戻ったカイネウスも行く。

語釈・文法注

  1. §6.376fata deum flecti — fata は受動態不定詞 flecti の意味上の主語(対格)であり、全体で sperare の目的語となる対格不定詞句を形成しています。deum は deorum の古風な属格複数形(「神々の」)です。
  2. §6.385quos iam inde ut — 関係代名詞の連結用法の quos(アエネーアスたちを指す)は、時を導く接続詞 ut(「〜するやいなや」)の節内で、不定詞 ire および advertere の意味上の主語(対格)となっています。iam inde は「すでにそこから/その時すぐに」の意味で、渡し守が彼らを早期に発見したことを強調しています。
  3. §6.394essent — 譲歩節を導く quamquam(「〜であるけれども」)に伴って、接続法未完了過去 essent が用いられています。古典期散文では通常直説法が好まれますが、詩文や帝政期ラテン語では接続法が頻繁に使用されます。
  4. §6.430hos iuxta — 前置詞 iuxta(「〜の隣に」)が、その支配する対格の代名詞 hos の後ろに置かれる倒置(anastrophe)が起きています。

この箇所を引用する

ウェルギリウス, アエネイス §6.374-6.448. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:6.374-6.448

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。