Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §6.374-6.448

渡过斯提克斯河与冥界亡魂

第 55 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

女先知预言了帕利努鲁斯未来的葬礼和地名的永恒声誉以抚慰他,阿涅阿斯一行则出示金枝说服渡夫卡戎渡过斯提克斯河。进入冥界后,他们使刻耳柏洛斯入睡,并目睹了夭折者及因爱而死者的亡魂。

§6.374Tu Stygias inhumatus aquas amnemque severum §6.375Eumenidum aspicies, ripamve iniussus adibis?
“你既未被安葬,难道竟想看见斯提克斯的水面和复仇女神们严酷的河流,或者擅自走近那岸边吗?
§6.376Desine fata deum flecti sperare precando.
不要指望通过祈祷能改变神明的决定。
§6.377Sed cape dicta memor, duri solatia casus.
但请记住我的这些话,作为你悲惨遭遇的慰藉。
§6.378Nam tua finitimi, longe lateque per urbes §6.379prodigiis acti caelestibus, ossa piabunt, §6.380et statuent tumulum, et tumulo sollemnia mittent, §6.381aeternumque locus Palinuri nomen habebit.
因为你的邻近部落,在天显神迹的驱使下,将大范围地在各个城市里祭祀你的遗骨,并为你建立陵墓,向陵墓奉献岁祭,而那个地方将永远保留帕利努鲁斯的名字。
§6.382His dictis curae emotae, pulsusque parumper §6.383corde dolor tristi: gaudet cognomine terrae.
听到这些话,他的忧虑被驱散了,悲痛也暂时从他凄凉的心中被赶走:他为那以他命名的土地感到高兴。
§6.384Ergo iter inceptum peragunt fluvioque propinquant.
于是他们继续开始的旅程,向河流靠近。
§6.385Navita quos iam inde ut Stygia prospexit ab unda §6.386per tacitum nemus ire pedemque advertere ripae, §6.387sic prior adgreditur dictis, atque increpat ultro: §6.388Quisquis es, armatus qui nostra ad flumina tendis, §6.389fare age, quid venias, iam istinc, et comprime gressum.
船夫一从斯提克斯的波涛中望见他们正穿过静谧的树林、朝岸边迈步走来,便先开口用言语质问,并且主动斥责道: “无论你是谁,全副武装地朝我们的河流走来,快说,你为何而来,就在那地方站住,停下你的脚步!
§6.390Umbrarum hic locus est, somni noctisque soporae; §6.391corpora viva nefas Stygia vectare carina.
这里是阴影之地,是睡眠和昏睡之夜的居所;用斯提克斯的船运载活人的身躯是不敬的。
§6.392Nec vero Alciden me sum laetatus euntem §6.393accepisse lacu, nec Thesea Pirithoumque, §6.394dis quamquam geniti atque invicti viribus essent.
事实上,当阿尔喀德斯到来时,我并没有因为在这湖上接纳他而感到高兴,也未曾高兴接纳忒修斯和皮里托奥斯,尽管他们是神明的后代,力量举世无双。
§6.395Tartareum ille manu custodem in vincla petivit, §6.396ipsius a solio regis, traxitque trementem; §6.397hi dominam Ditis thalamo deducere adorti.
前者亲自动手要把塔尔塔罗斯的看守者锁起来,甚至将它从国王本人的宝座旁拖走,在它瑟瑟发抖时强行拽走;而后者则企图将迪斯的女主人从洞房中劫走。
§6.398Quae contra breviter fata est Amphrysia vates: §6.399Nullae hic insidiae tales; absiste moveri; §6.400nec vim tela ferunt; licet ingens ianitor antro §6.401aeternum latrans exsanguis terreat umbras, §6.402casta licet patrui servet Proserpina limen.
” 对此,安普里索斯的女先知简短地回答道: “这里没有什么阴谋;别再担忧了;武器也不会带来暴力;可以让巨大的看门狗在洞穴里永远吠叫、恐吓那些毫无血色的阴影,也可以让贞洁的普洛塞庇娜守着她叔父的门槛。
§6.403Troius Aeneas, pietate insignis et armis, §6.404ad genitorem imas Erebi descendit ad umbras.
特洛伊的阿涅阿斯,以虔诚和武艺闻名,为了见他的父亲而降入厄瑞玻斯最深处的阴影之中。
§6.405Si te nulla movet tantae pietatis imago, §6.406at ramum hunc (aperit ramum, qui veste latebat) §6.407adgnoscas.
如果如此伟大的虔诚形象不能让你有丝毫动容,但至少这根树枝(她露出了藏在衣服里的树枝)请认出来吧。
Tumida ex ira tum corda residunt.
”于是,因愤怒而膨胀的心平息了下去。
§6.408Nec plura his.
话止于此。
Ille admirans venerabile donum §6.409fatalis virgae, longo post tempore visum, §6.410caeruleam advertit puppim, ripaeque propinquat.
他赞叹着这根命运之杖的令人敬畏的礼物(已许久未见),调转他那青黑色的船尾,向岸边靠拢。
§6.411Inde alias animas, quae per iuga longa sedebant, §6.412deturbat, laxatque foros; simul accipit alveo §6.413ingentem Aenean.
接着,他把坐在长椅上的其他灵魂赶走,腾出通道,同时在船舱中接纳了魁梧的阿涅阿斯。
Gemuit sub pondere cymba §6.414sutilis, et multam accepit rimosa paludem.
缝合起来的轻舟在重压下发出痛苦的呻吟,裂缝中涌进了许多泥沼之水。
§6.415Tandem trans fluvium incolumis vatemque virumque §6.416informi limo glaucaque exponit in ulva.
终于,他把平安无事的女先知和英雄送过了河,安置在无形的泥沼和灰绿色的草丛中。
§6.417Cerberus haec ingens latratu regna trifauci §6.418personat, adverso recubans immanis in antro.
巨大的刻耳柏洛斯在对面的洞穴里庞然横卧,用三张嘴的狂吠让这片疆域震耳欲聋。
§6.419Cui vates, horrere videns iam colla colubris, §6.420melle soporatam et medicatis frugibus offam §6.421obicit.
女先知见它的脖子上已立起了群蛇,便给它扔去一块用蜂蜜和带药性的谷物调制的、能催眠的饼。
Ille fame rabida tria guttura pandens §6.422corripit obiectam, atque immania terga resolvit §6.423fusus humi, totoque ingens extenditur antro.
它怀着狂暴的饥饿张开三张大口,一口咬住扔过来的食物,随后它那庞大的躯体便松弛下来,瘫倒在地上,巨大地横陈在整个洞穴里。
§6.424Occupat Aeneas aditum custode sepulto, §6.425evaditque celer ripam inremeabilis undae.
阿涅阿斯趁着看守者沉睡,夺下了入口,迅速越过了那条无法回头的河流的岸边。
§6.426Continuo auditae voces, vagitus et ingens, §6.427infantumque animae flentes in limine primo, §6.428quos dulcis vitae exsortes et ab ubere raptos §6.429abstulit atra dies et funere mersit acerbo; §6.430hos iuxta falso damnati crimine mortis.
紧接着便听到了声音和巨大的哭嚎,那些在入口最前方的乳儿的灵魂在哭泣,他们无法分享甜美的生命,还在襁褓中就被黑暗的一天夺走,并淹没在凄惨的死亡中;在他们身旁,是被虚假的指控判处死刑的人。
§6.431Nec vero hae sine sorte datae, sine iudice, sedes: §6.432quaesitor Minos urnam movet; ille silentum §6.433conciliumque vocat vitasque et crimina discit.
的确,这些住所并非没有抽签或审判官就分配好的:裁判官米诺斯摇动着签筒;他召集沉默者的会议,了解他们的生平与罪行。
§6.434Proxuma deinde tenent maesti loca, qui sibi letum §6.435insontes peperere manu, lucemque perosi §6.436proiecere animas.
紧接着,那些忧伤的人占领了最近的位置,他们本无罪,却亲手招致了死亡,并因极度憎恨光明而抛弃了自己的生命。
Quam vellent aethere in alto §6.437nunc et pauperiem et duros perferre labores!
他们现在是多么希望在九天之上,既能忍受贫困,也能忍受艰苦的劳作啊!
§6.438Fas obstat, tristisque palus inamabilis undae §6.439alligat, et noviens Styx interfusa coërcet.
天道阻拦着,那流淌着无情之水的凄凉沼泽束缚着他们,而环绕九重的斯提克斯河将他们禁锢在其中。
§6.440Nec procul hinc partem fusi monstrantur in omnem §6.441lugentes campi: sic illos nomine dicunt.
离这里不远,展现出向四面八方延伸的“哀伤平原”:他们就是这样用名字来称呼那里的。
§6.442Hic, quos durus amor crudeli tabe peredit, §6.443secreti celant calles et myrtea circum §6.444silva tegit; curae non ipsa in morte relinquunt.
在这里,那些被无情的爱以残酷的消磨吞噬的人,隐秘的小路将他们隐藏,周围的香桃木林遮蔽着他们;即使在死亡中,他们的忧虑也未曾离去。
§6.445His Phaedram Procrimque locis, maestamque Eriphylen §6.446crudelis nati monstrantem volnera, cernit, §6.447Evadnenque et Pasiphaën; his Laodamia §6.448it comes, et iuvenis quondam, nunc femina, Caeneus,
在这些地方,他看见了淮德拉和普洛克里斯,以及指着残忍儿子的伤口的、忧伤的埃里菲勒,和埃瓦德涅并帕西法厄;与她们同行的是拉奥达米亚,以及曾经是青年、如今又是女性的凯涅乌斯,

词汇与语法注释

  1. §6.376fata deum flecti — fata 是被动不定式 flecti 的逻辑主语(宾格),它们构成的“宾格加不定式”结构充当 sperare 的宾语。deum 是 deorum 的古体属格复数形式(意为“众神的”)。
  2. §6.385quos iam inde ut — 关系代名词连接用法的 quos(指代阿涅阿斯和女先知)在由接续词 ut(表示“一……就……”)引导的时间从句中,充当不定式 ire 和 advertere 的逻辑主语(宾格)。iam inde 意为“已从彼处/从那一刻起”,强调渡夫早早便发现了他们。
  3. §6.394essent — 此处在引导让步从句的 quamquam(意为“虽然”)后面使用了虚拟式未完成过去时 essent。在古典散文中 quamquam 通常要求直说式,但在诗歌及帝国时期的拉丁语中,使用虚拟式的情况非常普遍。
  4. §6.430hos iuxta — 介词 iuxta(意为“在……身旁”)置于其所支配的宾格代词 hos 之后,发生了介词后置(anastrophe)。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §6.374-6.448. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:6.374-6.448

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。