§5.79purpureosque iacit flores, ac talia fatur:
そして紫色の花を投げ入れ、次のように語る。
§5.80Salve, sancte parens: iterum salvete, recepti
「救いあれ、聖なる父よ。
§5.81nequiquam cineres, animaeque umbraeque paternae.
再び救いあれ、無駄に引き取られた灰よ、そして父の魂と影よ。
§5.82Non licuit fines Italos fataliaque arva, §5.83nec tecum Ausonium (quicumque est) quaerere Thybrim.
イタリアの境界と運命の野を、またあなたと共に、それが何であれアウソニアのティブリス川を求めることは、私に許されなかった。
§5.84Dixerat haec, adytis cum lubricus anguis ab imis §5.85septem ingens gyros, septena volumina traxit, §5.86amplexus placide tumulum lapsusque per aras,
」彼がこのように語ったとき、神殿の最も奥深くから、滑るように動く大蛇が巨大な七つの輪、七つの巻きを引きずり出し、穏やかに墓を抱き、祭壇をすり抜けて滑り落ちた。
§5.87caeruleae cui terga notae, maculosus et auro
その背には紺青の斑点があり、金色の斑のある輝きが鱗を燃え立たせていた。
それはあたかも、雲の中の虹が対向する太陽によって千の様々な色を放つかのようであった。
§5.90Obstipuit visu Aeneas.
アエネアスはその光景に驚愕した。
Ille agmine longo §5.91tandem inter pateras et levia pocula serpens §5.92libavitque dapes, rursusque innoxius imo §5.93successit tumulo, et depasta altaria liquit.
蛇は長い列をなし、ついに捧げ物の皿と滑らかな杯の間を走って這いながら、供え物をなめ、再び無害のまま墓の底へと入っていき、味わい尽くした祭壇を去った。
§5.94Hoc magis inceptos genitori instaurat honores,
これにより、彼は父のために始めた儀式をいっそう熱心に執り行う。
§5.95incertus, geniumne loci famulumne parentis
その場所の守護神か、あるいは父の召使か、どちらと考えるべきか迷いつつ。
彼は慣例に従って二頭の二歳の羊を屠り、同数の豚、同じく背の黒い未経産の若い雄牛を屠った。
そして杯からワインを注ぎ、大いなるアンキセスの魂とアケロンから解き放たれた死者の霊を呼び求めた。
§5.100Nec non et socii, quae cuique est copia, laeti §5.101dona ferunt, onerant aras, mactantque iuvencos;
さらにまた仲間たちも、それぞれが持つ豊かさに応じて、喜びながら贈り物を運び、祭壇を満たし、若い雄牛を屠る。
§5.102ordine aena locant alii, fusique per herbam §5.103subiciunt veribus prunas et viscera torrent.
他の者たちは順序よく青銅の釜を据え、草の上に身を横たえて串の下に炭火を置き、内臓をあぶる。
§5.104Exspectata dies aderat, nonamque serena
待ち望まれた日が到来した。
§5.105Auroram Phaethontis equi iam luce vehebant,
晴れやかな光とともに、パエトンの馬たちがすでに九日目のオーローラを運んできた。
laeto complerant litora coetu,
彼らは喜びの集いをもって海岸を埋め尽くした。
§5.108visuri Aeneadas, pars et certare parati.
アエネアスの一行を見ようとし、一部の者は競い合う用意を整えていた。
§5.109Munera principio ante oculos circoque locantur
まず最初に、彼らの目の前、円形競技場の中央に賞品が置かれる。
§5.110in medio, sacri tripodes viridesque coronae, §5.111et palmae pretium victoribus, armaque et ostro §5.112perfusae vestes, argenti aurique talenta;
聖なる三脚器、緑の冠、勝者への報酬たるシュロの葉、武器、紫に染められた衣服、そして銀と金のタレント。
§5.113et tuba commissos medio canit aggere ludos.
そしてラッパが、丘の中央から競技の開始を告げる。
第一の競技として、重い櫂を備えた、互いに拮抗する四隻の船が、船団全体から選ばれて参入する。
§5.116Velocem Mnestheus agit acri remige Pristim,
ムネステウスは、鋭い漕ぎ手たちを率いて快速船プリスティスを駆る。
§5.117mox Italus Mnestheus, genus a quo nomine Memmi;
のちにイタリアのムネステウス、その名からメミウスの家系が始まる。
§5.118ingentemque Gyas ingenti mole Chimaeram,
ギュアースは、巨大な体積の巨大なキマエラ号を駆る。
これは都市のような大作であり、トロイアの若者たちが三段の列でこれを押し進め、櫂は三次の秩序をもって立ち上がる。
§5.121Sergestusque, domus tenet a quo Sergia nomen,
セルゲストゥス(セルギアの家系がその名から名前を得ている)は、巨大なケンタウルス号に乗って進む。
§5.122Centauro invehitur magna, Scyllaque Cloanthus
クロアントゥスは紺青のスキュラ号に乗る。
§5.123caerulea, genus unde tibi, Romane Cluenti.
ローマのクルエンティウスよ、お前の血統はここから始まる。
§5.124Est procul in pelago saxum spumantia contra
遠く波立つ海岸の対岸、海の中に岩がある。
§5.125litora, quod tumidis submersum tunditur olim §5.126fluctibus, hiberni condunt ubi sidera cori;
それは、冬の北西風が星々を覆い隠すときに、膨れ上がる波に没して絶えず叩かれる。
§5.127tranquillo silet, immotaque attollitur unda §5.128campus, et apricis statio gratissima mergis.
穏やかな時には静まり返り、動かぬ波から平地のように持ち上がり、日当たりの良いウたちの格好の休み場となる。
§5.129Hic viridem Aeneas frondenti ex ilice metam §5.130constituit signum nautis pater, unde reverti
ここに、父なるアエネアスは、葉の茂るヒイラギガシから作った緑の標識を船乗りたちのための目印として立てた。
§5.131scirent, et longos ubi circumflectere cursus.
そこから彼らが引き返すべきことを知り、そこで長い進路を回り込むためである。
§5.132Tum loca sorte legunt, ipsique in puppibus auro §5.133ductores longe effulgent ostroque decori;
それから彼らはくじで場所を選び、指導者たち自身は船尾で金と紫で遠くから美しく輝く。
残りの若者たちはポプラの葉で頭を覆い、裸の肩に油を塗って光らせる。
§5.136Considunt transtris, intentaque brachia remis;
彼らは腰掛けに腰を下ろし、腕は櫂に引き絞られる。
§5.137intenti exspectant signum, exsultantiaque haurit §5.138corda pavor pulsans, laudumque arrecta cupido.
緊張して合図を待ち、高鳴る鼓動が脈打つ恐れと、かき立てられた名誉への渇望を吸い込む。
その時、澄んだラッパが音を鳴らすと、全員が、遅れることなく、それぞれの出発点から飛び出した。
ferit aethera clamor §5.141nauticus, adductis spumant freta versa lacertis.
船乗りたちの叫びが天空を打ち、引き絞られた腕によってかき回された海が泡立つ。
§5.142Infindunt pariter sulcos, totumque dehiscit §5.143convulsum remis rostrisque tridentibus aequor.
彼らは同時に溝を刻み、櫂と三叉の船首によって引き裂かれた海全体が大きく開く。
二頭立て馬車の競技において、これほど急激に野を駆け抜け、発走門から解き放たれて戦車が突進することはない。
御者たちが、放たれた馬の首に波打つ手綱をこれほど激しく振るい、前傾して鞭打つ姿勢になることもない。
§5.148Tum plausu fremituque virum studiisque faventum §5.149consonat omne nemus, vocemque inclusa volutant §5.150litora, pulsati colles clamore resultant.
その時、人々の拍手と歓声、支持者たちの熱意によって、すべての森が共鳴し、囲まれた海岸が声を響かせ、叫び声に打たれた丘が反響する。
ギュアースは他者より先に抜け出し、最初の波を滑り抜ける、喧騒と歓声の渦を抜けて。
quem deinde Cloanthus
その後をクロアントゥスが追う。
Post hos aequo discrimine Pristis §5.155Centaurusque locum tendunt superare priorem;
彼らの後方で、等しい距離を保ち、プリスティスとケンタウルスが、前方の位置を奪おうと競い合う。