§5.79purpureosque iacit flores, ac talia fatur:
并撒下紫色的鲜花,如此说道: “向您致敬,神圣的父亲!
§5.80Salve, sancte parens: iterum salvete, recepti §5.81nequiquam cineres, animaeque umbraeque paternae.
再次向您致敬,那徒然收回的骨灰,以及父亲的灵魂与阴影!
§5.82Non licuit fines Italos fataliaque arva, §5.83nec tecum Ausonium (quicumque est) quaerere Thybrim.
我未被允许去寻找意大利的疆界和命运注定的原野,也未能与您一同寻找那(无论它是什么)阿乌索尼亚的蒂布里斯河。
§5.84Dixerat haec, adytis cum lubricus anguis ab imis §5.85septem ingens gyros, septena volumina traxit, §5.86amplexus placide tumulum lapsusque per aras, §5.87caeruleae cui terga notae, maculosus et auro §5.88squamam incendebat fulgor, ceu nubibus arcus §5.89mille iacit varios adverso sole colores.
” 他刚说完这些话,一条光滑的巨蛇便从最深的神龛里拖着巨大的七重环圈、七层卷曲爬了出来,温和地环抱着坟冢,并穿过祭坛滑行,它的背部有着蔚蓝色的斑纹,金色的斑点带着闪烁的光芒将它的鳞片照得通红,正如云中的彩虹在对向的太阳照耀下投射出千种不同的色彩。
§5.90Obstipuit visu Aeneas.
埃涅阿斯因这景象惊愕不已。
Ille agmine longo §5.91tandem inter pateras et levia pocula serpens §5.92libavitque dapes, rursusque innoxius imo §5.93successit tumulo, et depasta altaria liquit.
那条巨蛇拖着长长的身躯,终于在祭盘和光滑的杯盏之间游动,尝了尝祭品,接着又无害地回到了坟冢深处,离开了它曾进食的祭坛。
§5.94Hoc magis inceptos genitori instaurat honores, §5.95incertus, geniumne loci famulumne parentis §5.96esse putet: caedit binas de more bidentes, §5.97totque sues, totidem nigrantis terga iuvencos; §5.98vinaque fundebat pateris, animamque vocabat §5.99Anchisae magni Manisque Acheronte remissos.
因此,他更加热心地为父亲重新举行已开始的祭礼,拿不准应该认为它是这地方的守护神,还是父亲的随从;他按例宰杀了双岁的小羊两只,同样多的猪,以及同等数量的背部漆黑的青年公牛;他从祭盘中倾倒美酒,并呼唤着伟大的安喀塞斯的灵魂以及从阿刻戎释放出来的亡灵。
§5.100Nec non et socii, quae cuique est copia, laeti §5.101dona ferunt, onerant aras, mactantque iuvencos; §5.102ordine aena locant alii, fusique per herbam §5.103subiciunt veribus prunas et viscera torrent.
此外,同伴们也个个欣然,各尽其所有,奉献祭品,装满祭坛,宰杀公牛;另一些人则按顺序安放铜釜,散坐在草地上,在烤肉签下生起炭火,炙烤内脏。
§5.104Exspectata dies aderat, nonamque serena §5.105Auroram Phaethontis equi iam luce vehebant, §5.106famaque finitimos et clari nomen Acestae §5.107excierat; laeto complerant litora coetu, §5.108visuri Aeneadas, pars et certare parati.
期盼已久的日子终于到来,法厄同的骏马已在明亮的光芒中带来了第九天晴朗的曙光,传闻和显赫的阿凯斯特斯的名声唤醒了邻里;人们带着喜悦的聚会填满了海岸,既为一睹埃涅阿斯一行,也有人准备好参与竞争。
§5.109Munera principio ante oculos circoque locantur §5.110in medio, sacri tripodes viridesque coronae, §5.111et palmae pretium victoribus, armaque et ostro §5.112perfusae vestes, argenti aurique talenta; §5.113et tuba commissos medio canit aggere ludos.
首先,奖品被安置在众人的眼前和场地中央:神圣的三脚鼎和绿色的冠冕,给胜利者的奖赏棕榈叶,还有武器和用紫药浸染的衣裳,以及成塔兰托的银子和金子;号角在土丘中央吹响,宣告比赛开始。
第一项比赛是四艘从整个船队中挑选出来的、配备重桨、实力相当的船只。
§5.116Velocem Mnestheus agit acri remige Pristim, §5.117mox Italus Mnestheus, genus a quo nomine Memmi; §5.118ingentemque Gyas ingenti mole Chimaeram, §5.119urbis opus, triplici pubes quam Dardana versu §5.120impellunt, terno consurgunt ordine remi; §5.121Sergestusque, domus tenet a quo Sergia nomen, §5.122Centauro invehitur magna, Scyllaque Cloanthus §5.123caerulea, genus unde tibi, Romane Cluenti.
姆斯涅斯透斯率领着敏捷的桨手驾驶着快速的“普里斯蒂斯”号,他不久后将成为意大利的姆斯涅斯透斯,梅米乌斯家族便得名于他;吉亚斯驾驶着体量庞大的巨型“奇美拉”号,它就像一座城堡,达耳达诺斯的青年们以三排桨叶推动它,桨叶以三层秩序扬起;塞尔杰斯托斯(塞尔吉亚家族的名字来源于他)乘着巨大的“人马”号前进;克罗安图斯则乘着深蓝色的“斯库拉”号,罗马的克鲁恩蒂乌斯啊,你的家族就发源于此。
§5.124Est procul in pelago saxum spumantia contra §5.125litora, quod tumidis submersum tunditur olim §5.126fluctibus, hiberni condunt ubi sidera cori; §5.127tranquillo silet, immotaque attollitur unda §5.128campus, et apricis statio gratissima mergis.
在远离海岸的洋海中,有一块岩石面对着泡沫飞溅的海岸,当冬日的西北风遮蔽星辰时,它时常被汹涌的波涛淹没并拍击;风平浪静时,它默然无声,在不动的波浪中升起,如同一片平原,是喜爱阳光的鸬鹚极佳的憩息地。
§5.129Hic viridem Aeneas frondenti ex ilice metam §5.130constituit signum nautis pater, unde reverti §5.131scirent, et longos ubi circumflectere cursus.
在这里,父神埃涅阿斯用叶茂的橡树设立了一个绿色的标志作为水手们的信号,让他们知道该从哪里折返,又该在何处绕过漫长的航程。
§5.132Tum loca sorte legunt, ipsique in puppibus auro §5.133ductores longe effulgent ostroque decori; §5.134cetera populea velatur fronde iuventus, §5.135nudatosque umeros oleo perfilsa nitescit.
然后他们通过抽签选择位置,首领们自己站在船尾,身上缀着黄金与紫药,在远处熠熠生辉;其余的青年用白杨树叶遮盖着头部,赤裸的肩膀涂满油脂,闪闪发亮。
§5.136Considunt transtris, intentaque brachia remis; §5.137intenti exspectant signum, exsultantiaque haurit §5.138corda pavor pulsans, laudumque arrecta cupido.
他们坐上桨座,双臂紧扣在桨上;他们紧张地等待着信号,狂跳的恐惧吸干了他们跃动的心灵,以及对荣誉的强烈渴求。
§5.139Inde, ubi clara dedit sonitum tuba, finibus omnes, §5.140haud mora, prosiluere suis; ferit aethera clamor §5.141nauticus, adductis spumant freta versa lacertis.
接着,当嘹亮的号角声响起,所有人刹那间毫不迟延,从各自的起点飞跃而出;水手们的呐喊声响彻云霄,在奋力拉回的双臂下,翻腾的海水化作泡沫。
§5.142Infindunt pariter sulcos, totumque dehiscit §5.143convulsum remis rostrisque tridentibus aequor.
他们一齐犁开浪沟,整个海面在船桨和三叉船首的劈砍下,被撕裂开来。
§5.144Non tam praecipites biiugo certamine campum §5.145corripuere, ruuntque effusi carcere currus, §5.146nec sic immissis aurigae undantia lora §5.147concussere iugis pronique in verbera pendent.
在双马战车的比赛中,战车也未曾如此迅猛地占领赛道,并从发跑栏中狂奔而出,御手们也未曾如此向飞驰的马群剧烈抖动飘动的手缰,并俯身向前做出鞭打的姿势。
§5.148Tum plausu fremituque virum studiisque faventum §5.149consonat omne nemus, vocemque inclusa volutant §5.150litora, pulsati colles clamore resultant.
这时,众人的掌声、呐喊声以及支持者的热忱使整个山林共鸣,闭合的海岸回荡着声音,丘陵在喧嚣的撞击下发出回响。
§5.151Effugit ante alios primisque elabitur undis §5.152turbam inter fremitumque Gyas; quem deinde Cloanthus §5.153consequitur, melior remis, sed pondere pinus §5.154tarda tenet.
吉亚斯超越众人,在最初的波浪中滑行而出,置身于喧嚣和呐喊之中;随后克罗安图斯紧追不舍,他的船桨更为出色,但沉重的松木船身使他迟缓。
Post hos aequo discrimine Pristis §5.155Centaurusque locum tendunt superare priorem; §5.156et nunc Pristis habet, nunc victam praeterit ingens §5.157Centaurus, nunc una ambae iunctisque feruntur §5.158frontibus, et longa sulcant vada salsa carina.
在他们后方,保持着等同的距离,“普里斯蒂斯”号与“人马”号正力图超越对方争夺前列;一会儿是“普里斯蒂斯”号占先,一会儿庞大的“人马”号又越过被击败的它,一会儿两船并驾齐驱,船首看齐,用长长的船底犁过咸水浅滩。