§4.551degere, more ferae, tales nec tangere curas!
野獣のように暮らし、このような憂いに触れることなしに、生涯を送ることができたなら!
§4.552Non servata fides cineri promissa Sychaeo!
スィカエウスの灰に誓って約束された忠実さは守られなかった!
§4.553Tantos illa suo rumpebat pectore questus.
彼女は胸からこのような大きな嘆きをほとばしらせていた。
アエネアスは高い船尾で、すでに赴くことを決意し、眠りを得ていた、万事がすでに厳かに整えられたところで。
§4.556Huic se forma dei voltu redeuntis eodem §4.557obtulit in somnis, rursusque ita visa monere est— §4.558omnia Mercurio similis, vocemque coloremque §4.559et crinis flavos et membra decora iuventa:
彼に、同じ顔つきで戻ってきた神の姿が夢の中に現れ、再びこのように警告するように見えた―― すべての点でメルクリウスに似て、声も肌の色も、金色の髪も、若さに満ちた美しい四肢も。
§4.560Nate dea, potes hoc sub casu ducere somnos, §4.561nec, quae te circum stent deinde pericula, cernis, §4.562demens, nec Zephyros audis spirare secundos?
「女神の息子よ、この危急の事態において眠りを貪ることができ、そして次にあなたの周囲に待ち受ける危険が見えないのか、愚か者よ、そよぐ順風の息吹も聞こえないのか。
§4.563Illa dolos dirumque nefas in pectore versat, §4.564certa mori, varioque irarum fluctuat aestu.
あの女は胸の中で陰謀と恐ろしい邪悪を巡らせており、死ぬことを決意し、怒りの様々な高潮の中で揺れ動いている。
§4.565Non fugis hinc praeceps, dum praecipitare potestas?
急いでここから逃げ出さないのか、急ぎ去る機会があるうちに。
§4.566Iam mare turbari trabibus, saevasque videbis §4.567conlucere faces, iam fervere litora flammis, §4.568si te his attigerit terris Aurora morantem.
まもなくあなたは、海が船で騒がしくなり、激しいたいまつが輝き、まもなく海岸が炎で燃え盛るのを見るだろう、もし暁が、あなたがこの地に留まっているのを見出すならば。
§4.569Heia age, rumpe moras.
さあ行け、遅れを断ち切れ。
Varium et mutabile semper §4.570femina.
気まぐれで移り気なものだ、常に女というものは。
Sic fatus, nocti se immiscuit atrae.
」こう語ると、彼は黒い夜に溶け込んだ。
そのとき実にアエネアスは、突然の幻影に恐怖し、眠りから身体を起こし、仲間たちを急き立てる。
§4.573Praecipites vigilate, viri, et considite transtris;
「急いで目を覚ませ、男たちよ、そして漕ぎ座に就け。
§4.574solvite vela citi.
速やかに帆を解け。
Deus aethere missus ab alto §4.575festinare fugam tortosque incidere funes §4.576ecce iterum stimulat.
高い天空から遣わされた神が、逃亡を急ぎ、ねじられた綱を切り落とすよう、見よ、再び急き立てている。
Sequimur te, sancte deorum, §4.577quisquis es, imperioque iterum paremus ovantes.
私たちはあなたに従います、神々の聖なる者よ、あなたが誰であろうとも、そして再び歓喜して命令に従います。
どうか傍らにいて穏やかに助け、天空の星々を幸先よくもたらしてくださるように。
Dixit, vaginaque eripit ensem §4.580fulmineum, strictoque ferit retinacula ferro.
」彼はこう言い、鞘から稲妻のような剣を抜き放ち、引き抜いた刃で係留索を切り裂く。
§4.581Idem omnes simul ardor habet, rapiuntque ruuntque;
同じ熱意が同時にすべての人を捉え、彼らはひったくり、急ぎ走る。
§4.582litora deseruere;
彼らは海岸を去った。
latet sub classibus aequor; §4.583adnixi torquent spumas et caerula verrunt.
海面は艦隊の下に隠れ、力を込めて彼らは泡を巻き起こし、青い海原を掃く。
そして今や、ティトーノスのサフラン色のベッドを離れた暁が、新しい光で最初の大地を散りばめていた。
§4.586Regina e speculis ut primum albescere lucem §4.587vidit, et aequatis classem procedere velis, §4.588litoraque et vacuos sensit sine remige portus, §4.589terque quaterque manu pectus percussa decorum, §4.590flaventesque abscissa comas,
Pro Iuppiter, ibit §4.591hic
ait
et nostris inluserit advena regnis?
女王は見張り台から、光が白み始めるのを最初に見ると、そして等しく帆を広げて艦隊が進むのを、また、海岸と港が漕ぎ手もおらず空っぽになっているのを感知すると、三度も四度も手でその美しい胸を叩き、金色の髪を掻きむしって、「おお、ユッピテルよ、行ってしまうのか、この男は」と彼女は言う、「そして、あの異邦人が私たちの王国を愚弄したままでよいのか。
武器を準備し、全都市から追撃しないのか、他の者たちは造船所から船を引きずり下ろさないのか。
§4.594ferte citi flammas, date vela, impellite remos!—
行け、速やかに炎を運べ、帆を広げよ、櫂を漕げ!
§4.595Quid loquor, aut ubi sum? Quae mentem insania mutat?
―― 私は何を言っているのか、あるいは私はどこにいるのか。 どのような狂気が心を惑わしているのか。
§4.596Infelix Dido, nunc te facta impia tangunt.
不幸なディードーよ、今や不実な行いがお前を苦しめるのか。
§4.597Tum decuit, cum sceptra dabas.
あの時にそうすべきだった、王笏を彼に渡した時に。
—En dextra fidesque, §4.598quem secum patrios aiunt portare Penates, §4.599quem subiisse umeris confectum aetate parentem!
――見よ、誓いと忠実を、祖国のペナテースを自らと共に携えていると彼らが噂する男の、老いさらばえた父親をその肩に背負ったと噂する男の!
§4.600Non potui abreptum divellere corpus, et undis
奪い取った彼の体を八つ裂きにし、波にまき散らすことはできなかったのか。
§4.601spargere? Non socios, non ipsum absumere ferro §4.602Ascanium, patriisque epulandum ponere mensis?—
彼の仲間たちを、あるいはアスカニオス自身を剣で殺し、父親の食卓に馳走として供することはできなかったのか。
§4.603Verum anceps pugnae fuerat fortuna:—fuisset.
―― しかし、戦いの運命は不確かであったろう。 ――そうであったとしてもよい。
§4.604Quem metui moritura? Faces in castra tulissem,
死ぬゆく私が誰を恐れただろうか。
§4.605implessemque foros flammis, natumque patremque §4.606cum genere extinxem, memet super ipsa dedissem.
私は陣営にたいまつを運び込み、船の甲板を炎で満たし、息子も父親もその一族もろとも根絶やしにし、その上に自分自身を投げ出したであろうに。
§4.607Sol, qui terrarum flammis opera omnia lustras, §4.608tuque harum interpres curarum et conscia Iuno, §4.609nocturnisque Hecate triviis ululata per urbes, §4.610et Dirae ultrices, et di morientis Elissae, §4.611accipite haec, meritumque malis advertite numen, §4.612et nostras audite preces.
太陽よ、光の炎で地上のすべての営みを照らし出す者よ、そしてこれらの苦しみの仲介者であり証人であるユーノーよ、夜の三叉路で、都市を通じてその名を叫ばれるヘカテーよ、復讐の女神たちよ、そして死にゆくエリッサの神々よ、これらを受け入れ、災いに対して報いとなるべき力を向け、そして私たちの祈りを聞き届けておくれ。
Si tangere portus §4.613infandum caput ac terris adnare necesse est, §4.614et sic fata Iovis poscunt, hic terminus haeret: §4.615at bello audacis populi vexatus et armis, §4.616finibus extorris, complexu avulsus Iuli, §4.617auxilium imploret, videatque indigna suorum §4.618funera;
もしあの忌まわしい男が港に達し、陸地に漂着せねばならず、そしてユッピテルの運命がそのように求め、この境界が動かせぬものであるなら、しかし、勇敢な民との戦争と武力に悩まされ、領土から追放され、イウルスの抱擁から引き裂かれ、援助を懇願し、自分の者たちの無残な死を見るように。
nec, cum se sub leges pacis iniquae §4.619tradiderit, regno aut optata luce fruatur, §4.620sed cadat ante diem, mediaque inhumatus harena. §4.621Haec precor, hanc vocem extremam cum sanguine fundo.
また、不平等な和平の条件に身を委ねたときも、王権や望まれた光を享受することなく、期限が来る前に倒れ、砂のただ中に埋葬されずに横たわるように。私はこれらを祈り、血と共にこの最後の声を注ぎ出す。
§4.622Tum vos, o Tyrii, stirpem et genus omne futurum §4.623exercete odiis, cinerique haec mittite nostro §4.624munera.
そのときあなた方、テュロス人たちよ、彼の血統と将来のすべての世代を憎しみをもって苦しめ、私たちの灰にこの贈り物を送るがよい。
Nullus amor populis, nec foedera sunto.
両民族の間に、いかなる愛も同盟もあってはならない。