§4.240aurea, quae sublimem alis sive aequora supra §4.241seu terram rapido pariter cum flamine portant;
金のサンダルを。 それは、彼を空高く翼に乗せて、海の上であれ、陸の上であれ、激しい風とともに等しく運ぶ。
§4.242tum virgam capit: hac animas ille evocat Orco §4.243pallentis, alias sub Tartara tristia mittit, §4.244dat somnos adimitque, et lumina morte resignat.
それから彼は杖を取る。 これによって彼は、青ざめた影たちを冥府から呼び戻し、他の影たちを悲しいタルタロスへと送り、眠りを与え、また奪い、死において閉じられた目を開く。
iamque volans apicem et latera ardua cernit
そして今や飛びながら、不屈のアトラスの頂と険しい山腹を目にする。
§4.247Atlantis duri, caelum qui vertice fulcit,
アトラスは、その頂で天を支えている。
そのアトラスは、松の茂る頭を絶えず黒い雲に囲まれ、風と雨に打たれている。
§4.250nix umeros infusa tegit; tum flumina mento §4.251praecipitant senis, et glacie riget horrida barba.
降り積もる雪がその肩を覆い、老人の顎からは川が流れ落ち、ものすごい髭は氷で凍りついている。
hinc toto praeceps se corpore ad undas
ここから彼は、体全体を波へと真っ逆さまに投げ出した。
§4.254misit, avi similis, quae circum litora, circum §4.255piscosos scopulos humilis volat aequora iuxta.
それは、海岸の周りや、魚の豊かな岩礁の周りを、水面の近くで低く飛ぶ鳥に似ていた。
§4.256Haud aliter terras inter caelumque volabat, §4.257litus harenosum Libyae ventosque secabat §4.258materno veniens ab avo Cyllenia proles.
それと全く同じように、地と天の間を彼は飛び、リビュアの砂深い海岸と風を切り裂きながら、母方の祖父のもとから、キュレーネーの血を引く子が進んでいった。
§4.259Ut primum alatis tetigit magalia plantis, §4.260Aenean fundantem arces ac tecta novantem §4.261conspicit;
彼が羽ばたく足で、初めて仮小屋の群れに触れたとき、アエネーアースが城壁を築き、住居を新しくしているのを目にする。
atque illi stellatus iaspide fulva §4.262ensis erat, Tyrioque ardebat murice laena
彼のそばには、黄色い碧玉をちりばめた剣があり、肩から垂れ下がった外套はテュロスの紫に燃えていた。
それは富めるディードーが贈り物として作ったものであり、細い金糸で織り目を分けて仕上げたものであった。
§4.265Continuo invadit:
Tu nunc Karthaginis altae §4.266fundamenta locas, pulchramque uxorius urbem §4.267exstruis, heu regni rerumque oblite tuarum?
ただちに彼は激しく問い詰める。 「お前は今、高いカルタゴの土台を据え、妻にへつらって美しい都市を築き上げているのか、ああ、おのれの王国と引き受けるべき使命を忘れた者よ。
その神々の支配者みずからが、輝かしいオリンポスからお前のもとへ私を送り出したのだ、その神威によって天と地を回転させるお方が。
§4.270ipse haec ferre iubet celeris mandata per auras:
そのお方がみずから、これらの命令を速い風に乗せて運ぶように命じられた。
§4.271quid struis, aut qua spe Libycis teris otia terris?
お前は何を企んでいるのか、あるいはどのような希望を抱いてリビュアの地で退屈な余暇を潰しているのか。
もしこれほど偉大な事柄の栄光がお前を少しも動かさず、成長しつつあるアスカニオスと、後継者たるイウールスの希望に目を向けよ。
Tali Cyllenius ore locutus §4.277mortalis visus medio sermone reliquit, §4.278et procul in tenuem ex oculis evanuit auram.
」キュレーネーの神は、このように語ると、話の途中で人間の視界を去り、遥か彼方の薄い風の中へと、目から消え去った。
§4.279At vero Aeneas aspectu obmutuit amens, §4.280arrectaeque horrore comae, et vox faucibus haesit.
しかし、アエネーアースは本当にその光景に驚き、正気を失って言葉を失い、恐怖で髪は逆立ち、声は喉に張り付いた。
§4.281Ardet abire fuga dulcisque relinquere terras,
彼は逃れて去り、この甘美な土地を後にしたいと激しく焦がれる。
§4.282attonitus tanto monitu imperioque deorum.
神々のこれほど大いなる警告と命令に驚愕したのだ。
§4.283Heu quid agat? Quo nunc reginam ambire furentem §4.284audeat adfatu? Quae prima exordia sumat?
ああ、彼はどうすべきか? 今、狂乱する女王に、どのような言葉で近づき説得しようというのか? どのような最初の手がかりを掴むべきか?
§4.285Atque animum nunc huc celerem, nunc dividit illuc, §4.286in partisque rapit varias perque omnia versat.
そして彼は、素早い心をあるときはあちらへ、あるときはそちらへと分け、様々な方向へと引き裂き、あらゆる手段を巡らせる。
§4.287Haec alternanti potior sententia visa est:
迷う彼にとって、次の考えがより良いものと思われた。
§4.288Mnesthea Sergestumque vocat fortemque Serestum, §4.289classem aptent taciti sociosque ad litora cogant, §4.290arma parent, et quae rebus sit causa novandis §4.291dissimulent;
彼はムネステウス、セルゲストゥス、そして勇敢なセレストゥスを呼び、彼らに静かに船団を整え、仲間たちを海岸に集めさせ、武具を用意し、このような国事の刷新の理由が何であるかを隠させようとする。
sese interea, quando optuma Dido §4.292nesciat et tantos rumpi non speret amores, §4.293temptaturum aditus, et quae mollissima fandi §4.294tempora, quis rebus dexter modus.
一方、自分自身は、最も優れたディードーが何も知らず、これほど大いなる愛が引き裂かれるとは予想もしていないのだから、アプローチの機会を探り、語りかけるのに最も穏やかな瞬間はいつか、この事態において何が好都合な方法であるかを探る。
Ocius omnes §4.295imperio laeti parent ac iussa facessunt.
皆は極めて速やかに、その命令に喜んで従い、指示されたことを実行する。
§4.296At regina dolos—quis fallere possit amantem? §4.297praesensit, motusque excepit prima futuros,
しかし女王は、その策略を――誰が恋する者を欺けようか―― あらかじめ察知し、これから起こる動きを誰よりも早くつかんでいた。
§4.298omnia tuta timens.
彼女は、すべてが安全なときでさえ恐れていたのだ。
Eadem impia Fama furenti §4.299detulit armari classem cursumque parari.
あの不吉な「噂」が、狂乱する彼女に、船団が武装され、航海の準備が整えられていることを伝えた。
§4.300Saevit inops animi, totamque incensa per urbem
彼女は正気を失って荒れ狂い、怒りに燃えて街全体を狂ったように走り回る。
§4.301bacchatur, qualis commotis excita sacris §4.302Thyias, ubi audito stimulant trieterica Baccho §4.303orgia, nocturnusque vocat clamore Cithaeron.
それは、神聖な器が動かされて興奮したテュイアスのようであった。 バッカスの名が聞こえ、3年ごとの祝祭が彼女を刺激し、夜のキタイローン山が叫び声で彼女を呼ぶときのようであった。
§4.304Tandem his Aenean compellat vocibus ultro:
ついに彼女は、自ら進んでアエネーアースにこのような言葉で問いかける。
「不実な男よ、これほど大きな悪行を隠し通せるなどと本気で望んでいたのか、そして私の土地から黙って立ち去ろうというのか。
§4.307Nec te noster amor, nec te data dextera quondam, §4.308nec moritura tenet crudeli funere Dido?
私たちの愛も、かつて与えられた右手も、残酷な死によって死にゆくディードーも、お前を引き留めはしないのか。
§4.309Quin etiam hiberno moliris sidere classem, §4.310et mediis properas aquilonibus ire per altum, §4.311crudelis? Quid, si non arva aliena domosque §4.312ignotas peteres, sed Troia antiqua maneret, §4.313Troia per undosum peteretur classibus aequor
それどころか、冬の星座の下で船団を急ぎ整え、北風が激しい真っ只中に、深き海へと出発しようと急ぐのか、冷酷な者よ。 もしお前が、他国の畑や見知らぬ家々を求めているのではなく、昔のトロイアがまだ残っていたとしても、トロイアへ向けて、波立つ海を船団で求めていくというのか。