§11.79aggerat et longo praedam iubet ordine duci.
彼は戦利品を積み上げ、長い列を作ってその戦利品を引いていくように命じる。
§11.80Addit equos et tela, quibus spoliaverat hostem.
彼は、敵から剥ぎ取った馬や武器を加える。
§11.81Vinxerat et post terga manus, quos mitteret umbris §11.82inferias, caeso sparsuros sanguine flammas,
彼はまた、火葬の炎を殺された者の血で濡らすために、死者の魂への犠牲として送るべき者たちの手を背中で縛り上げていた。
そして将軍たち自身に、敵の武具をまとわせた幹を運ばせ、敵の名前をそこに留めるように命じる。
§11.85Ducitur infelix aevo confectus Acoetes:
哀れな、老齢で疲れ果てたアコエーテースが引かれていく。
§11.86pectora nunc foedans pugnis, nunc unguibus ora §11.87sternitur et toto proiectus corpore terrae.
彼はある時は拳で胸を叩き、ある時は爪で顔を掻きむしり、うつ伏せになり、体全体を地面に投げ出して倒れ込む。
~. ~. §11.88Ducunt et Rutulo perfusos sanguine currus.
彼らはまた、ルトゥリ人の血に染まった戦車を引いていく。
§11.89Post bellator equus positis insignibus Aethon §11.90it lacrimans guttisque umectat grandibus ora.
その後ろを、軍馬アエトーンが装飾を取り外されて涙を流しながら進み、大粒の雫で顔を濡らす。
§11.91Hastam alii galeamque ferunt, nam cetera Turnus
他の者たちは槍と兜を運ぶ。
§11.92victor habet.
他の武具は勝者トゥルヌスが持っているからである。
Tum maesta phalanx Teucrique sequuntur §11.93Tyrrhenique omnes et versis Arcades armis.
それから悲しみに沈む歩兵隊、トロイア人、すべてのティレーニア人、そして武具を逆さにしたアルカディア人が従う。
§11.94Postquam omnis longe comitum praecesserat ordo, §11.95substitit Aeneas gemituque haec addidit alto:
連れの全列がはるか先を進んだとき、アエネーアースは立ち止まり、深い嘆きとともに次のように付け加えた。
§11.96Nos alias hinc ad lacrimas eadem horrida belli
「戦争の同じ恐ろしい運命が、私たちをここから別の涙へと呼び寄せている。
大いなるパラスよ、私にとって永遠に健やかであれ、そして永遠にさらば。
Nec plura effatus ad altos §11.99tendebat muros gressumque in castra ferebat.
」これ以上語ることなく、彼は高い城壁へと向かい、陣営へと歩みを進めた。
そしてすでに、ラティウムの都市から使者たちが、オリーブの枝を身にまとい、許しを求めて到着していた。
§11.102corpora, per campos ferro quae fusa iacebant, §11.103redderet ac tumulo sineret succedere terrae;
剣によって野に斃され横たわっている遺体を返還し、大地の墓に入ることを許してほしいと。
§11.104nullum cum victis certamen et aethere cassis; §11.105parceret hospitibus quondam socerisque vocatis.
敗者や、光を失った者たちとの戦いはなく、かつて客人であり、また義父と呼ばれた者たちを容赦してほしいと。
§11.106Quos bonus Aeneas haud aspernanda precantis §11.107prosequitur venia et verbis haec insuper addit:
善きアエネーアースは、拒絶すべきではないことを懇願する彼らに許しを与えて送り出し、さらに言葉でこう付け加えた。
「ラティウム人よ、いかなる不当な運命がお前たちをこれほど大いなる戦争に巻き込み、私たちの友情を避けるようにさせたのか。
§11.110Pacem me exanimis et Martis sorte peremptis
お前たちは、息絶え、戦いの運命によって滅ぼされた者たちのために私に平和を求めるのか。
§11.111oratis? Equidem et vivis concedere vellem.
私は確かに、生きている者たちに対してもそれを与えたいと望むのだが。
§11.112Nec veni, nisi fata locum sedemque dedissent, §11.113nec bellum cum gente gero: rex nostra reliquit §11.114hospitia et Turni potius se credidit armis.
運命がこの地と居所を与えていなければ私は来なかっただろうし、私はこの部族と戦争をしているのではない。 王が私たちの歓待の誓いを捨て、むしろトゥルヌスの武力に自らを委ねたのだ。
§11.115Aequius huic Turnum fuerat se opponere morti.
トゥルヌスがこの死に身をさらす方がより公平であっただろう。
もし彼が自らの手で戦争を終わらせ、トロイア人を追い払う準備をしているのなら、これらの武器をもって私と立ち向かうのがふさわしかった。
§11.118vixet, cui vitam deus aut sua dextra dedisset.
神、あるいは自らの右手が命を与えた者が生き残ったであろうに。
§11.119Nunc ite et miseris supponite civibus ignem.
今や行け、そして哀れな市民たちの下に火を放つがよい。
§11.120Dixerat Aeneas.
」アエネーアースは言った。
Illi obstipuere silentes §11.121conversique oculos inter se atque ora tenebant.
彼らは静まり返って驚嘆し、互いに目と顔を向け合って見つめていた。
§11.122Tum senior semperque odiis et crimine Drances §11.123infensus iuveni Turno sic ore vicissim §11.124orsa refert:
O fama ingens, ingentior armis §11.125vir Troiane, quibus caelo te laudibus aequem?
そのとき、長老であり、常に若きトゥルヌスに対して憎しみと告発をもって敵対していたドランケースが、口を開いて交互に言葉を返した。 「おお、名声において大いなる、武勇においてさらに大いなるトロイアの男よ、私はいかなる称賛をもってあなたを天に等しくすべきか。
§11.126Iustitiaene prius mirer belline laborum?
私がまず驚嘆すべきは、あなたの正義においてか、それとも戦いの労苦においてか。
§11.127Nos vero haec patriam grati referemus ad urbem §11.128et te, siqua viam dederit fortuna, Latino §11.129iungemus regi: quaerat sibi foedera Turnus.
私たちは感謝しつつ、これらの言葉を祖国の都市へ持ち帰り、運命が道を与えるなら、あなたをラティヌス王と結びつけるだろう。 トゥルヌスは自分で同盟を求めるがよい。
それどころか、運命づけられた城壁の巨塊を立ち上げ、トロイアの石を肩で運ぶことすら喜びとなるだろう。
§11.132Dixerat haec, unoque omnes eadem ore fremebant.
」彼はこれらを語り、皆が口を揃えて同じことに賛同の声を上げた。
§11.133Bis senos pepigere dies et pace sequestra §11.134per silvas Teucri mixtique inpune Latini §11.135erravere iugis.
彼らは十二日間の休戦を約し、調停された平和の下で、トロイア人とラティウム人が混ざり合い、罰せられることなく森を抜け、尾根を歩き回った。
Ferro sonat alta bipenni §11.136fraxinus, evertunt actas ad sidera pinus, §11.137robora nec cuneis et olentem scindere cedrum §11.138nec plaustris cessant vectare gementibus ornos.
両刃の斧によって高いトネリコが響き、星々へと届いていた松の木を切り倒し、彼らは楔でオークを、また香りのよい杉を割ることをやめず、うめき声を上げる荷車でセイヨウトネリコを運ぶことをやめなかった。
§11.139Et iam Fama volans, tanti praenuntia luctus, §11.140Evandrum Evandrique domos et moenia replet,
そして今や、これほど大いなる悲哀の前触れとして飛び交う噂が、エウァンデルとエウァンデルの家、そして城壁を満たした。
§11.141quae modo victorem Latio Pallanta ferebat.
それはつい先ほど、パラスがラティウムで勝者となったと伝えていたばかりであった。
アルカディア人たちは門へと駆けつけ、古い慣習に従って葬儀の松明をひったくった。
lucet via longo §11.144ordine flammarum et late discriminat agros.
道は長い炎の列で輝き、遠くまで野原を照らし出す。
向こうからはフリュギア人の群れがやってきて、哀悼の隊列に加わる。
Quae postquam matres succedere tectis §11.147viderunt, maestam incendunt clamoribus urbem.
母親たちがその隊列が家に近づくのを見たとき、彼女たちは叫び声で悲しみに沈む都市を燃え上がらせた。
しかし、いかなる力もエウァンデルを引き留めることはできず、彼は人々の真ん中へとやってきた。
Feretro Pallanta reposto §11.150procubuit super atque haeret lacrimansque gemensque, §11.151et via vix tandem vocis laxata dolore est.
担架が下ろされると、彼はパラスの上に身を投げ出し、涙を流し、嘆きながら抱きつき、苦痛によってようやく、声の通り道がかすかに開かれた。
§11.152Non haec, O Palla, dederas promissa parenti, §11.153cautius ut saevo velles te credere Marti;
「おお、パラスよ、お前が過酷な戦いに、より慎重に身を委ねようと望むということは、お前が親に与えた約束ではなかった。
§11.154haud ignarus eram, quantum nova gloria in armis
私は、武勲における新しい栄光がどれほどのものであるかを知らないわけではなかった……」