Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §11.79-11.154

送葬帕拉斯与双方休战

第 105 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

阿涅阿斯为帕拉斯准备了送葬队列。随后,他接见拉丁使者并恩准了十二天的休战,双方共同伐木准备火葬,而帕拉斯的噩耗则传到了悲痛欲绝的埃万德尔国王耳中。

§11.79aggerat et longo praedam iubet ordine duci.
他将(战利品)堆积起来,并下令将战利品排成长列引去。
§11.80Addit equos et tela, quibus spoliaverat hostem.
他增加了战马和武器,这些都是他从敌人身上剥夺来的。
§11.81Vinxerat et post terga manus, quos mitteret umbris §11.82inferias, caeso sparsuros sanguine flammas, §11.83indutosque iubet truncos hostilibus armis §11.84ipsos ferre duces inimicaque nomina figi.
他还把那些他要送给亡魂作为祭品的俘虏的手反绑在背后,用被杀者的鲜血来淋洒火葬的火焰,他并下令让将领们自己扛着穿戴着敌军铠甲的树干,并把敌人的名字固定在上面。
§11.85Ducitur infelix aevo confectus Acoetes: §11.86pectora nunc foedans pugnis, nunc unguibus ora §11.87sternitur et toto proiectus corpore terrae. ~. ~.
凄惨的、被岁月折磨得疲惫不堪的阿科埃特斯被引来:他时而用拳头捶打胸膛,时而用指甲抓破脸庞,俯卧在地,将整个身体投在地上。
§11.88Ducunt et Rutulo perfusos sanguine currus.
他们还引来洒满鲁图利亚人鲜血的战车。
§11.89Post bellator equus positis insignibus Aethon §11.90it lacrimans guttisque umectat grandibus ora.
随后,战马埃通卸下装饰,流着泪走着,用大颗的泪珠浸湿了脸庞。
§11.91Hastam alii galeamque ferunt, nam cetera Turnus §11.92victor habet.
其他人拿着长枪和头盔,因为胜者图尔努斯拿走了其余的武具。
Tum maesta phalanx Teucrique sequuntur §11.93Tyrrhenique omnes et versis Arcades armis.
接着,悲伤的方阵和特洛伊人,以及所有的第勒尼安人,和倒持武器的阿卡迪亚人跟在后面。
§11.94Postquam omnis longe comitum praecesserat ordo, §11.95substitit Aeneas gemituque haec addidit alto: §11.96Nos alias hinc ad lacrimas eadem horrida belli §11.97fata vocant: salve aeternum mihi, maxime Palla, §11.98aeternumque vale.
当同伴们的整个队伍已经远远走在前面时,阿涅阿斯停下脚步,并伴随着深深的叹息补充道: “战争的同样可怕的命运正召我们从这里走向其他的泪水:愿你永远安息,伟大的帕拉斯,永远永别。
Nec plura effatus ad altos §11.99tendebat muros gressumque in castra ferebat.
”他没有多说,便朝向高耸的城墙走去,并将脚步迈回营地。
§11.100Iamque oratores aderant ex urbe Latina, §11.101velati ramis oleae veniamque rogantes: §11.102corpora, per campos ferro quae fusa iacebant, §11.103redderet ac tumulo sineret succedere terrae; §11.104nullum cum victis certamen et aethere cassis; §11.105parceret hospitibus quondam socerisque vocatis.
此时,来自拉丁城市的使者们已经到来,他们披着橄榄枝,请求宽恕:将那些因刀剑而倒在原野上的尸体归还,并允许它们进入大地的坟墓;因为对战败者和失去呼吸的人不再有争斗;宽恕那些曾被称为客旅和岳父的人。
§11.106Quos bonus Aeneas haud aspernanda precantis §11.107prosequitur venia et verbis haec insuper addit: §11.108Quaenam vos tanto fortuna indigna, Latini, §11.109implicuit bello, qui nos fugiatis amicos?
善良的阿涅阿斯对他们那不容蔑视的请求予以宽恕,并在这之上补充了这些话: “拉丁人们,究竟是什么不相称的命运将你们卷入如此巨大的战争,以至于你们逃避我们这些朋友?
§11.110Pacem me exanimis et Martis sorte peremptis
你们是为死者和被战神之命夺去生命的人向我乞求和平吗?
§11.111oratis? Equidem et vivis concedere vellem.
确实,我也愿意将其给予活着的人。
§11.112Nec veni, nisi fata locum sedemque dedissent, §11.113nec bellum cum gente gero: rex nostra reliquit §11.114hospitia et Turni potius se credidit armis.
若非命运赐予了我这片土地和居所,我决不会来,我也不是与你们的民族交战:是国王抛弃了我们的友好情谊,反而将自己托付给图尔努斯的武力。
§11.115Aequius huic Turnum fuerat se opponere morti.
图尔努斯自己去面对这死亡才是更公平的。
§11.116Si bellum finire manu, si pellere Teucros §11.117apparat, his mecum decuit concurrere telis: §11.118vixet, cui vitam deus aut sua dextra dedisset.
如果他准备用手终结战争,如果他准备驱逐特洛伊人,他理应拿着这些武器与我交战:神或他自己的右手赐予谁生命,谁本就该活下去。
§11.119Nunc ite et miseris supponite civibus ignem.
现在去吧,在你们不幸的同胞身下点火吧。
§11.120Dixerat Aeneas.
” 阿涅阿斯说完了。
Illi obstipuere silentes §11.121conversique oculos inter se atque ora tenebant.
他们静静地惊呆了,互相转过眼睛,对视着。
§11.122Tum senior semperque odiis et crimine Drances §11.123infensus iuveni Turno sic ore vicissim §11.124orsa refert: O fama ingens, ingentior armis §11.125vir Troiane, quibus caelo te laudibus aequem?
此时,年长且总是以仇恨和指控敌视年轻图尔努斯的德兰克斯,轮到他开口如此回应道:“噢,名声显赫、武功更盛的特洛伊勇士,我该用什么样的赞美将你与天齐平?
§11.126Iustitiaene prius mirer belline laborum?
我该先惊叹于你的正义,还是你战争中的辛劳?
§11.127Nos vero haec patriam grati referemus ad urbem §11.128et te, siqua viam dederit fortuna, Latino §11.129iungemus regi: quaerat sibi foedera Turnus.
我们确实会心怀感激地将这些话带回祖国的城市,并且,若命运提供途径,我们会将你与拉丁努斯国王连结:让图尔努斯自己去寻求盟约。
§11.130Quin et fatalis murorum attollere moles §11.131saxaque subvectare umeris Troiana iuvabit.
甚至,筑起这命中注定的高大城墙,用肩膀运送特洛伊的石块,也将是一件乐事。
§11.132Dixerat haec, unoque omnes eadem ore fremebant.
” 他说了这些,所有人也用同一个声音赞同。
§11.133Bis senos pepigere dies et pace sequestra §11.134per silvas Teucri mixtique inpune Latini §11.135erravere iugis.
他们约定了十二天的休战期,在和平的庇护下,特洛伊人和拉丁人混合在一起,平安无事地在山脊的森林里穿行。
Ferro sonat alta bipenni §11.136fraxinus, evertunt actas ad sidera pinus, §11.137robora nec cuneis et olentem scindere cedrum §11.138nec plaustris cessant vectare gementibus ornos.
高耸的梣树在双刃铁斧下鸣响,他们砍倒直插云霄的松树,他们不停地用楔子劈开橡树和芬芳的雪松,也不停地用痛苦呻吟的车辆运送欧洲梣。
§11.139Et iam Fama volans, tanti praenuntia luctus, §11.140Evandrum Evandrique domos et moenia replet, §11.141quae modo victorem Latio Pallanta ferebat.
此时,飞翔的传闻作为如此巨大悲哀的先兆,填满了埃万德尔以及埃万德尔的房屋和城墙,而就在刚才,它还传来帕拉斯在拉丁地带获胜的消息。
§11.142Arcades ad portas ruere et de more vetusto §11.143funereas rapuere faces; lucet via longo §11.144ordine flammarum et late discriminat agros.
阿卡迪亚人奔向大门,并按照古老的习俗夺取了葬礼的火把;道路在长长的一排火焰中闪耀,照亮了远处的田野。
§11.145Contra turba Phrygum veniens plangentia iungit §11.146agmina.
迎面而来的弗里吉亚人群加入了哀悼的队列。
Quae postquam matres succedere tectis §11.147viderunt, maestam incendunt clamoribus urbem.
当母亲们看到他们走近房屋时,她们用哭喊声点燃了悲伤的城市。
§11.148At non Evandrum potis est vis ulla tenere, §11.149sed venit in medios.
然而,没有任何力量能够阻挡埃万德尔,他来到了人群中间。
Feretro Pallanta reposto §11.150procubuit super atque haeret lacrimansque gemensque, §11.151et via vix tandem vocis laxata dolore est.
当担架被放下,铺在帕拉斯身上,紧紧抱住他,流泪和叹息,最终,因痛苦而哽咽的声音才勉强舒缓出来。
§11.152Non haec, O Palla, dederas promissa parenti, §11.153cautius ut saevo velles te credere Marti; §11.154haud ignarus eram, quantum nova gloria in armis
“帕拉斯啊,这并不是你给你父亲的承诺,说是你愿意更谨慎地将自己投身于残酷的战神;我并非不知道,武器中那崭新的荣耀是多么……”

词汇与语法注释

  1. 11.81quos mitteret umbris / inferias, caeso sparsuros sanguine flammas — 由关系代词 `quos` 引导的从句(`quos mitteret`)使用虚拟语气未完成过去时以表示目的。将来分词 `sparsuros` 同样表示目的或意图,修饰 `quos`,描述用被杀之人的鲜血浸湿火葬火焰的行为。
  2. 11.103redderet ac tumulo sineret succedere terrae — 该从句依附于第100行的 `oratores... rogantes`,代表间接命令或请求。未完成过去时虚拟语气(`redderet` 和 `sineret`)代替了直接引语中的命令式或祈愿式。
  3. 11.115Aequius huic Turnum fuerat se opponere morti — 非人称表达中的直陈式过去完成时(`fuerat` 配合比较级 `aequius`)表达了反事实的含义(“图尔努斯去面对这死亡本是更公平的[但事实并非如此]”)。此处习惯性地使用直陈式代替虚拟过去完成时。
  4. 11.118vixet — `vixet` 是 `vixisset`(`vivo` 的虚拟过去完成时主动语态单数第三人称)的缩写形式。它构成了过去反事实条件句的主句,意为“(他本可以)活下去”。
  5. 11.125quibus caelo te laudibus aequem — `aequem` 是现在时虚拟语气(单数第一人称),用作修辞性疑问句中的商榷虚拟语气。与格 `caelo` 依附于 `aequem`,意为“使与天齐平”。
  6. 11.141quae modo victorem Latio Pallanta ferebat — 关系代词 `quae`(阴性单数)的先行词是第139行的 `Fama`(阴性单数名词)。该结构对比了前后的传闻:同一个“传闻”刚才还在传播着帕拉斯作为胜利者从拉丁地带回来的消息。`Latio` 是夺格,表示来源地(来自拉丁地带)。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §11.79-11.154. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:11.79-11.154

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。