Humanitext Reader

ウェルギリウス · アエネイス §11.308-11.381

ラティヌスの和睦提案とドランケースの弾劾

108 / 127 箇所 · ラテン語

要旨

ラティヌス王はアエトリアの救援を諦め、トロイア人に土地を割譲して和睦するか、船を建造して出発を支援することを提案する。これに対してドランケースが立ち上がり、トゥルヌスの非協調的態度と好戦性を非難し、和睦と婚姻を要求してトゥルヌスに決闘を促し、トゥルヌスが激怒する。

§11.308Spem siquam adscitis Aetolum habuistis in armis, §11.309ponite.
もしアエトリアの同盟軍に何らかの希望を抱いていたなら、それを捨てなさい。
Spes sibi quisque, sed haec quam angusta videtis;
希望は各自の中にあるが、これがどれほど狭いものであるか、あなたがたは目にしている。
§11.310cetera qua rerum iaceant perculsa ruina, §11.311ante oculos interque manus sunt omnia vestras.
その他の事柄が、いかなる破滅によって打ち倒されて横たわっているかは、すべてあなたがたの目の前にあり、手の中にある。
§11.312Nec quemquam incuso: potuit quae plurima virtus §11.313esse, fuit;
私は誰も非難しない。 あり得た限りの最大の勇気は、存在した。
toto certatum est corpore regni.
王国の総力を挙げて戦われたのだ。
§11.314Nunc adeo quae sit dubiae sententia menti
今、私の迷える心に浮かんだ考えが何であるかを説明しよう。
§11.315expediam et paucis, animos adhibete, docebo.
簡潔に教えるので、注意を向けなさい。
§11.316Est antiquus ager Tusco mihi proximus amni,
私にはテュベリス川に隣接する古い土地がある。
§11.317longus in occasum, finis super usque Sicanos;
西へと長く伸び、シカニ人の境界を越えるまで至る地だ。
§11.318Aurunci Rutulique serunt et vomere duros §11.319exercent colles atque horum asperrima pascunt.
アウルンキ人とルトゥリ人がそこを耕し、鋤で硬い丘を耕作し、その最も険しい場所で家畜を放牧している。
§11.320Haec omnis regio et celsi plaga pinea montis §11.321cedat amicitiae Teucrorum, et foederis aequas §11.322dicamus leges sociosque in regna vocemus.
この地域全体と高い山の松の生い茂る地帯を、トロイア人との友好のために譲渡しよう。 そして、公平な同盟の条件を宣言し、彼らを同盟者として王国に招き入れよう。
§11.323Considant, si tantus amor, et moenia condant.
もしそれほど強い望みがあるなら、彼らはそこに定住し、城壁を築くがよい。
§11.324Sin alios finis aliamque capessere gentem §11.325est animus possuntque solo decedere nostro: §11.326bis denas Italo texamus robore navis
しかし、もし他の土地や他の国を目指すのが彼らの意図であり、我々の土地から去ることができるなら、イタリアの樫の木で20隻の船を建造しよう。
§11.327seu pluris complere valent, iacet omnis ad undam §11.328materies, ipsi numerumque modumque carinis §11.329praecipiant, nos aera manus navalia demus.
もしそれ以上を満たす力があるならそれ以上でもよい。 すべての木材は波打ち際に横たわっている。 彼ら自身が船の数と規模を指示し、我々は青銅と人手と造船所を提供しよう。
§11.330Praeterea qui dicta ferant et foedera firment §11.331centum oratores prima de gente Latinos §11.332ire placet pacisque manu praetendere ramos,
さらに、言葉を伝え、同盟を確実にするために、ラティウムの第一等から選ばれた100人の使節が行くことを提案する。
§11.333munera portantis aurique eborisque talenta §11.334et sellam regni trabeamque insignia nostri.
手には平和 of 枝を掲げ、黄金と象牙のタラントン、そして我々の王権の象徴である椅子とトラベアの贈り物を携えて。
§11.335Consulite in medium et rebus succurrite fessis.
公共の利益のために相談し、疲れ切った事態を救いなさい。
§11.336Tum Drances idem infensus, quem gloria Turni
そのとき、やはり敵意を抱くドランケースが立ち上がる。
§11.337obliqua invidia stimulisque agitabat amaris,
彼はトゥルヌスの名声に、歪んだ嫉妬と苦い刺激によって揺り動かされていた。
§11.338largus opum et lingua melior, sed frigida bello §11.339dextera, consiliis habitus non futilis auctor, §11.340seditione potens (genus huic materna superbum §11.341nobilitas dabat, incertum de patre ferebat),
財産は豊かで、弁舌には優れているが、戦争においては冷え切った右手、相談事においては無益ではない助言者と見なされ、煽動において強力な男であった(母方の高貴さが彼に誇り高い血筋を与えていたが、父については不確かな生まれを伝えていた)。
§11.342surgit et his onerat dictis atque aggerat iras:
彼が立ち上がり、これらの言葉で重荷を負わせ、怒りを積み重ねる。
§11.343Rem nulli obscuram nostrae nec vocis egentem §11.344consulis, O bone rex: cuncti se scire fatentur,
「おお、親愛なる王よ、あなたが相談している事柄は誰にとっても不明瞭ではなく、私の声を必要とするものではありません。
§11.345quid fortuna ferat populi, sed dicere mussant.
すべての人々が、民衆の運命が何を求めているかを知っていると認めながら、口にするのをためらっているのです。
§11.346Det libertatem fandi flatusque remittat §11.347cuius ob auspicium infaustum moresque sinistros §11.348(dicam equidem, licet arma mihi mortemque minetur) §11.349lumina tot cecidisse ducum totamque videmus
発言の自由を与え、その傲慢な息を収めさせなさい、その不吉な予兆と邪悪な行いのために(私は実に語ろう、たとえ彼が私に武器と死を脅かそうとも)、私たちはこれほど多くの指導者たちの命が消え去り、都市全体が悲しみに沈み込んでいるのを目にしているのです。
§11.350consedisse urbem luctu, dum Troia temptat §11.351castra fugae fidens et caelum territat armis.
その一方で、彼は逃亡を信じながらトロイアの陣営を攻撃し、その武器で天を脅かしているのです。
§11.352Unum etiam donis istis, quae plurima mitti §11.353Dardanidis dicique iubes, unum, optime regum,
王たちのうちで最も優れたお方よ、あなたがダーダノス人に送るように命じ、伝えるように言っておられる、あの非常に多くの贈り物に、もう一つだけ付け加えなさい。
§11.354adicias nec te ullius violentia vincat, §11.355quin natam egregio genero dignisque hymenaeis §11.356des, pater, et pacem hanc aeterno foedere iungas.
そして、いかなる者の暴力もあなたを打ち負かして、あなたが父として、優れた婿とふさわしい婚礼に娘を与え、この平和を永遠の条約によって結ぶことを妨げさせないようにしなさい。
§11.357Quod si tantus habet mentes et pectora terror, §11.358ipsum obtestemur veniamque oremus ab ipso:
しかし、もしそれほど大きな恐怖が我々の心と胸を支配しているなら、彼自身に懇願し、彼自身に許しを求めようではないか。
§11.359cedat, ius proprium regi patriaeque remittat.
彼が譲歩し、王と祖国に本来の権利を戻すようにと。
§11.360Quid miseros totiens in aperta pericula cives §11.361proicis, O Latio caput horum et causa malorum?
ラティウムにとって、これらの災いの源であり原因である者よ、なぜあなたは哀れな市民たちをこれほど何度も公然たる危険の中に投げ出すのか?
§11.362Nulla salus bello: pacem te poscimus omnes, §11.363Turne, simul pacis solum inviolabile pignus.
戦争に救いはない。 トゥルヌスよ、私たちは皆、あなたに平和を、そして同時に平和の唯一の侵すべからざる証を求める。
§11.364Primus ego, invisum quem tu tibi fingis, et esse §11.365nil moror, en supplex venio.
あなたがご自身にとっての敵と見なしている、そして私がそうであることを全く気にかけない、この私が真っ先に、見よ、哀願者としてやって来た。
Miserere tuorum, §11.366pone animos et pulsus abi.
あなたの民を憐れみ、高慢な心を捨て、敗者として去りなさい。
Sat funera fusi §11.367vidimus ingentis et desolavimus agros.
私たちはすでに十分な死を見て、荒廃した国々を去ったのだ。
§11.368Aut si fama movet, si tantum pectore robur §11.369concipis et si adeo dotalis regia cordi est, §11.370aude atque adversum fidens fer pectus in hostem.
あるいは、もし名声があなたを動かし、もし胸にそれほど大きな強さを抱き、持参金としての王宮がそれほど心に気に入っているなら、勇気を出して、信頼を持って、敵に立ち向かって胸をさらしなさい。
§11.371Scilicet ut Turno contingat regia coniunx, §11.372nos animae viles, inhumata infletaque turba, §11.373sternamur campis.
まさしく、トゥルヌスが王家の妻を得るために、安っぽい命である我々、埋葬もされず泣かれもしない群衆が、野に打ち倒されるというのか。
Etiam tu, siqua tibi vis, §11.374si patrii quid Martis habes, illum aspice contra, §11.375qui vocat.
あなたも、もしあなたに何らかの力があり、祖国の軍神の気質が少しでもあるなら、あなたを呼ぶあの男に立ち向かって目を向けなさい。
§11.376Talibus exarsit dictis violentia Turni;
」このような言葉に、トゥルヌスの激しい怒りが燃え上がった。
§11.377dat gemitum rumpitque has imo pectore voces
彼はうめき声を上げ、胸の奥底からこれらの言葉を放ち口火を切った。
§11.378Larga quidem, Drance, semper tibi copia fandi §11.379tum, cum bella manus poscunt, patribusque vocatis §11.380primus ades.
「ドランケースよ、なるほど確かに、戦争が手を要求するとき、いつでもあなたには豊かな弁舌の余裕があり、元老院議員たちが招集されると真っ先に現れるな。
Sed non replenda est curia verbis,
だが、議事堂を言葉で満たしてはならない。
§11.381quae tuto tibi magna volant, dum distinet hostem
その言葉は、敵が阻まれている間は、あなたにとって安全に、大言壮語となって飛び交うが、

語釈・文法注

  1. 11.312potuit quae plurima virtus esse, fuit — 先行詞 `virtus`(および形容詞 `plurima`)が関係節 `quae ... potuit esse` の内部に取り込まれている構文。本来は `plurima virtus, quae potuit esse, fuit`(あり得た限りの最大の勇気は、存在した)の意。
  2. 11.354nec te ullius violentia vincat, quin... — 否定を伴う阻害や妨害の表現(ここでは `nec ... vincat`「〜が打ち勝って妨げることがないように」)の後に `quin` +接続法(`des`, `iungas`)が続く構文。
  3. 11.371Scilicet ut Turno contingat... nos... sternamur — `scilicet`(言うまでもなく、まさしく)に導かれ、感嘆的・反語的な接続法 `sternamur`を用いた表現。「まさかトゥルヌスに妻が与えられるために、我々が打ち倒されねばならぬというのか」という強い皮肉を表す。

この箇所を引用する

ウェルギリウス, アエネイス §11.308-11.381. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:11.308-11.381

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。