§10.382intorto figit telo, discrimina costis
パラスは投げられた槍で彼を突き刺す。
§10.383per medium qua spina dabat, hastamque receptat
その場所は、脊椎が真ん中を通って肋骨を分けているところであった。
§10.384ossibus haerentem.
そして骨に突き刺さっている槍を引き抜く。
Quem non super occupat Hisbo,
この彼に、上からヒスボが襲いかかることはなかった。
§10.385ille quidem hoc sperans: nam Pallas ante ruentem,
彼は確かにそれを望んでいたのだが。
§10.386dum furit, incautum crudeli morte sodalis §10.387excipit atque ensem tumido in pulmone recondit.
というのも、彼が突進してくる前に、彼が怒り狂っている間に、パラスは戦友の残酷な死によって油断していた彼を迎え撃ち、その膨れ上がった肺に剣を深く埋め込んだからである。
§10.388Hinc Sthenium petit et Rhoeti de gente vetusta
そこから彼はステニウスに、そしてロエトゥスの古き一族のアンケモルスに襲いかかった。
§10.389Anchemolum, thalamos ausum incestare novercae.
彼は継母の寝所を汚す不義をあえて犯した者であった。
§10.390Vos etiam, gemini, Rutulis cecidistis in agris,
あなたがた双子もまた、ルトゥリの野に斃れた。
§10.391Daucia, Laride Thymberque, simillima proles,
ダウクスの実子たるラリデスとテュンベルよ。
§10.392indiscreta suis gratusque parentibus error;
酷似したあなたがたは、身内にも見分けがつかず、両親にとっては心地よい見間違いであった。
§10.393at nunc dura dedit vobis discrimina Pallas:
しかし今や、パラスはあなたがたに過酷な差異を与えた。
§10.394nam tibi, Thymbre, caput Evandrius abstulit ensis; §10.395te decisa suum, Laride, dextera quaerit §10.396semianimesque micant digiti ferrumque retractant.
なぜならテュンベルよ、エヴァンドルの剣があなたの首を切り落とし、ラリデスよ、切り離されたあなたの右手が主人たるあなたを捜し、瀕死の指が痙攣して、再び剣を掴もうとするからである。
§10.397Arcadas accensos monitu et praeclara tuentis §10.398facta viri mixtus dolor et pudor armat in hostis.
戦友の戒めによって奮い立ち、その男の輝かしい業績を目にしたアルカディア人たちは、悲しみと恥辱の入り混じった感情に武装され、敵へと向かう。
その時、パラスは二頭立て馬車で逃げ去るロエテウスを、すれ違いざまに突き刺した。
Hoc spatium tantumque morae fuit Ilo;
これが、イルスにとっての僅かな時間と猶予となった。
§10.401Ilo namque procul validam direxerat hastam, §10.402quam medius Rhoeteus intercipit, optime Teuthra,
というのも、イルスは遠くから頑強な槍を向けていたのだが、それをロエテウスが途中で遮ったからである。
§10.403te fugiens fratremque Tyren, curruque volutus
気高きテウトラスよ、あなたと、あなたの兄弟テュレスから逃げる途中で。
§10.404caedit semianimis Rutulorum calcibus arva.
ロエテウスは馬車から転げ落ち、瀕死の状態でルトゥリの野を踵で打ち据えた。
夏に、望まれていた風が巻き起こり、羊飼いが森に分散して火を放つ時のように。
中間の地が突如として燃え上がると、ウルカヌスの恐るべき戦列が広大な平原を渡って一堂に広がっていく。
§10.409ille sedens victor flammas despectat ovantis:
羊飼いは座して、勝利者として勝ち誇る炎を見下ろす。
それと全く同じように、戦友たちのすべての勇気が一つに集まり、パラスよ、あなたを助ける。
Sed bellis acer Halaesus §10.412tendit in adversos seque in sua conligit arma.
しかし、戦いにおいて猛烈なハラエススが敵へと向かい、己の武器の背後に身を縮める。
§10.413Hic mactat Ladona Pheretaque Demodocumque,
ここで彼はラドン、ペレス、デモドクスを屠る。
§10.414Strymonio dextram fulgenti deripit ense §10.415elatam in iugulum, saxo ferit ora Thoantis §10.416ossaque dispersit cerebro permixta cruento.
彼の喉元に掲げられたストリュモニウスの右手を輝く剣で切り落とし、石でトアスの顔面を打ち、血まみれの脳漿と混ざり合った骨を飛び散らせた。
§10.417Fata canens silvis genitor celarat Halaesum:
運命を予言する父は、森の中にハラエススを隠していた。
§10.418ut senior leto canentia lumina solvit, §10.419iniecere manum Parcae telisque sacrarunt §10.420Evandri.
老人が死によって白濁した瞳を閉じた時、運命の女神たちは彼に手を下し、彼をエヴァンドルの武器に捧げた。
Quem sic Pallas petit ante precatus:
パラスはまずこのように祈った後に、彼に襲いかかる。
§10.421Da nunc, Thybri pater, ferro, quod missile libro, §10.422fortunam atque viam duri per pectus Halaesi.
「今こそ、父なるティブリスよ、私が構えて投げるこの鉄の槍に、幸運と、強靭なハラエススの胸を貫く道を与えたまえ。
§10.423Haec arma exuviasque viri tua quercus habebit.
この武器と男の戦利品は、あなたの樫の木が受けるであろう。
§10.424Audiit illa deus: dum texit Imaona Halaesus,
」神はその祈りを聞き届けた。
§10.425Arcadio infelix telo dat pectus inermum.
ハラエススがイマオンを庇っている間に、不幸な彼は無防備な胸をアルカディアの槍にさらす。
§10.426At non caede viri tanta perterrita Lausus, §10.427pars ingens belli, sinit agmina: primus Abantem
しかし、これほど偉大な男の死にうろたえることなく、戦いの大きな一翼を担うラウススは隊列が怯むのを許さない。
§10.428oppositum interimit, pugnae nodumque moramque.
まず彼は対峙するアバスを殺した。 彼は戦闘の結び目であり、障害であった。
§10.429Sternitur Arcadiae proles, sternuntur Etrusci §10.430et vos, O Grais imperdita corpora, Teucri.
アルカディアの若者たちは倒され、エトルリア人たちも倒され、そしてギリシア人によっても滅ぼされなかったあなたがたトロイア人たちも倒される。
§10.431Agmina concurrunt ducibusque et viribus aequis.
隊列は、対等な指導者と力をもって衝突する。
後尾の者たちが戦列を密集させ、混雑のために武器や手を動かすこともできない。
Hinc Pallas instat et urget, §10.434hinc contra Lausus, nec multum discrepat aetas:
こちらからはパラスが迫り押し寄せ、あちらからはラウススが立ち向かう。 二人の年齢に大差はない。
ともに容姿に優れ、しかし運命が祖国への帰還を拒んだ者たちである。
Ipsos concurrere passus §10.437haud tamen inter se magni regnator Olympi:
しかし、彼ら自身が互いに直接衝突することを、偉大なオリンポスの支配者は許さなかった。
§10.438mox illos sua fata manent maiore sub hoste.
やがて、より強大な敵のもとで、彼らそれぞれの運命が待っている。
§10.439Interea soror alma monet succedere Lauso
その間、慈悲深い姉が、ラウススを助けるようトゥルヌスに促す。
§10.440Turnum, qui volucri curru medium secat agmen.
彼は迅速な馬車で軍勢の真ん中を切り裂いて進む。
§10.441Ut vidit socios:
Tempus desistere pugnae;
彼が戦友たちを見た時、言った。 「戦闘を止める時だ。
cuperem ipse parens spectator adesset.
彼の父親自身が目撃者としてここにいてくれたらよかったのに。
§10.444Haec ait, et socii cesserunt aequore iusso.
」彼はこう言い、戦友たちは命じられた通りに戦場から退いた。
§10.445At Rutulum abscessu iuvenis tum iussa superba §10.446miratus stupet in Turno corpusque per ingens
しかしルトゥリ人の退去に際して、若者 Pallas はその傲慢な命令に驚き、トゥルヌスを凝視する。
§10.447lumina volvit obitque truci procul omnia visu §10.448talibus et dictis it contra dicta tyranni:
そしてその巨体の上に視線を走らせ、獰猛なまなざしで遠くからすべてを見据え、次のような言葉で、僭主の言葉に対抗した。
§10.449Aut spoliis ego iam raptis laudabor opimis
「私は今や、奪い取った極上の戦利品によって讃えられるか、あるいは輝かしい死によって讃えられるだろう。
§10.450aut leto insigni: sorti pater aequus utrique est.
父はどちらの運命にも動じない。
§10.451Tolle minas.
脅しは収めよ。
Fatus medium procedit in aequor.
」彼はこう語ると、平原の真ん中へと進み出る。
§10.452Frigidus Arcadibus coit in praecordia sanguis.
アルカディア人たちの心臓には冷たい血が凝固する。
トゥルヌスは二頭立て馬車から飛び降り、歩兵となって間近で戦う準備をする。
utque leo, specula cum vidit ab alta §10.455stare procul campis meditantem in proelia taurum,
高い見張り台から遠くの平原に戦闘を期して佇む雄牛を見つけたライオンが襲いかかる時のように。
§10.456advolat: haud alia est Turni venientis imago.
来たるべきトゥルヌスの姿も、まさにそのようなものであった。