トロイアの名が届いたことがあるなら、様々な海を運ばれた私たちを、嵐がその気まぐれによってリビアの海岸へと漂着させたのです。
§1.378Sum pius Aeneas, raptos qui ex hoste Penates §1.379classe veho mecum, fama super aethera notus.
私は敬虔なるアエネアスであり、敵から奪い返したペナーテースを艦隊で私とともに運んでおり、その名声は天の彼方まで知られています。
§1.380Italiam quaero patriam et genus ab Iove summo.
私は祖国イタリアを求め、また至高のユーピテルに由来する我が家系をたどっています。
§1.381Bis denis Phrygium conscendi navibus aequor,
私は二十隻の船でフリュギアの海へと出航しました。
§1.382matre dea monstrante viam, data fata secutus;
女神である母が道を示すなか、与えられた運命に従って。
§1.383vix septem convolsae undis Euroque supersunt.
波と東風によって引き裂かれ、今や辛うじて七隻が残るのみです。
§1.384Ipse ignotus, egens, Libyae deserta peragro,
私自身は見知らぬ者として、困窮して、リビアの荒野をさまよっています。
§1.385Europa atque Asia pulsus.
エウローパとアジアから追い払われて。
Nec plura querentem §1.386passa Venus medio sic interfata dolore est:
」これ以上彼が嘆くのを許さず、ヴィーナスはその嘆きの半ばでこのように遮って言った。
§1.387Quisquis es, haud, credo, invisus caelestibus auras
「あなたが誰であれ、天上の神々に憎まれて生命の空気を享受しているのではないと、私は信じます。
§1.388vitalis carpis, Tyriam qui adveneris urbem.
テュロスの都市に到着したのですから。
§1.389Perge modo, atque hinc te reginae ad limina perfer,
ただ進みなさい、そしてここから女王の宮殿へと身を運びなさい。
§1.390Namque tibi reduces socios classemque relatam §1.391nuntio, et in tutum versis aquilonibus actam,
なぜなら、仲間たちが無事に戻り、艦隊が連れ戻されて、風が変わり安全な場所へと導かれたことを、私はあなたに告げるからです。
§1.392ni frustra augurium vani docuere parentes.
もし、偽りの私の両親が、無駄に鳥占いを私に教えたのでなければ。
§1.393Aspice bis senos laetantis agmine cycnos,
列をなして喜んでいる十二羽の白鳥たちを見なさい。
彼らを、天上の領域から舞い降りたユーピテルの鳥が、開けた空で追い散らしていました。
nunc terras ordine longo §1.396aut capere, aut captas iam despectare videntur:
しかし今や彼らは、長い列をなして、地上に降り立つか、あるいはすでに降り立った場所を見下ろしているように見えます。
§1.397ut reduces illi ludunt stridentibus alis, §1.398et coetu cinxere polum, cantusque dedere, §1.399haud aliter puppesque tuae pubesque tuorum §1.400aut portum tenet aut pleno subit ostia velo.
無事に戻った彼らが羽音を立てて戯れ、群れをなして空を取り囲み、歌を歌っているように、それと全く同様に、あなたの船たちと、あなたの若者たちの群れも、港を確保しているか、あるいは満帆で港口へと入ろうとしています。
§1.401Perge modo, et, qua te ducit via, dirige gressum.
ただ進み、道があなたを導くところへ、歩みを向けなさい。
§1.402Dixit, et avertens rosea cervice refulsit,
」彼女は言い、身を翻しながら、薔薇色のうなじで輝きを放った。
§1.403ambrosiaeque comae divinum vertice odorem §1.404spiravere, pedes vestis defluxit ad imos, §1.405et vera incessu patuit dea.
そしてアンブロシアの髪が、頭頂から神聖な香りを漂わせ、衣服は足元まで流れ落ち、歩き方によって、本物の女神であることが明らかになった。
Ille ubi matrem §1.406adgnovit, tali fugientem est voce secutus:
彼が母を認めたとき、逃げ去る彼女をこのような声で追った。
§1.407Quid natum totiens, crudelis tu quoque, falsis §1.408ludis imaginibus? Cur dextrae iungere dextram
「なぜこれほど何度も、あなたまでもが残酷に、偽りの幻影で息子を欺くのですか。
§1.409non datur, ac veras audire et reddere voces?
なぜ、右手を右手に繋ぐこと、そして本当の言葉を聞き、また返すことが許されないのですか。
§1.410Talibus incusat, gressumque ad moenia tendit:
」このような言葉で彼はなじり、城壁へと歩みを向ける。
しかしヴィーナスは、歩んでいく彼らを暗い空気で囲み、女神として、周囲に多くの霧の外套を注ぎかけた。
§1.413cernere ne quis eos, neu quis contingere posset, §1.414molirive moram, aut veniendi poscere causas.
誰も彼らを見ることができず、触れることもできず、遅滞をもたらしたり、あるいは来る理由を問い質したりできないように。
§1.415Ipsa Paphum sublimis abit, sedesque revisit
彼女自身は空高くパポスへと立ち去り、自らの住処を喜びつつ再び訪れる。
§1.416laeta suas, ubi templum illi, centumque Sabaeo §1.417ture calent arae, sertisque recentibus halant.
そこには彼女の神殿があり、百の祭壇がサバ産の香で温まり、みずみずしい花輪で香りを放っている。
§1.418Corripuere viam interea, qua semita monstrat.
その間に、彼らは小道が示す道を急いだ。
§1.419Iamque ascendebant collem, qui plurimus urbi
そして今や彼らは丘を登っていた。
§1.420imminet, adversasque adspectat desuper arces.
それは巨大な姿で都市の上に聳え立ち、向かい合う城砦を上から見下ろしている。
§1.421Miratur molem Aeneas, magalia quondam,
アエネアスはその巨大な建造物に驚嘆する。 かつては粗末な小屋であったものに。
§1.422miratur portas strepitumque et strata viarum.
門や、騒音や、舗装された道路に驚嘆する。
§1.423Instant ardentes Tyrii pars ducere muros,
熱心なテュロス人たちは励んでいる。
§1.424molirique arcem et manibus subvolvere saxa,
ある者は城壁を延ばし、城砦を築き、手で岩を転がし上げることに。
§1.425pars optare locum tecto et concludere sulco.
ある者は住居のための場所を選び、それを溝で囲むことに。
§1.427hic portus alii effodiunt; hic alta theatris §1.428fundamenta locant alii, immanisque columnas
ここで、ある者たちは港を掘り下げ、ここで、別の者たちは劇場の深い基礎を据え、巨大な柱を岩から切り出している。
§1.429rupibus excidunt, scaenis decora alta futuris.
将来の舞台のための、高貴な装飾として。
初夏の頃、花咲く田園で、太陽のもと、蜂たちを労働が励ますように。
§1.432educunt fetus, aut cum liquentia mella §1.433stipant et dulci distendunt nectare cellas, §1.434aut onera accipiunt venientum, aut agmine facto §1.435ignavom fucos pecus a praesepibus arcent: §1.436fervet opus, redolentque thymo fragrantia mella.
彼らが一族の成長した子供たちを連れ出すとき、あるいは、液状の蜜を詰め込み、甘い蜜で巣房を膨らませるとき、あるいは、戻ってくる者たちの荷物を受け取るとき、あるいは、隊列を組んで、怠惰な群れである雄蜂どもを巣から追い払うとき、仕事は熱を帯び、香り高い蜜はタイムの匂いを放っている。
§1.437O fortunati, quorum iam moenia surgunt!
「おお、すでに城壁が立ち上がりつつある幸運な者たちよ!
§1.438Aeneas ait, et fastigia suspicit urbis.
」とアエネアスは言い、都市の頂を見上げる。
§1.439Infert se saeptus nebula, mirabile dictu,
彼は霧に包まれて進む。 語るも不思議なことに、人々の真ん中を。
§1.440per medios, miscetque viris, neque cernitur ulli.
そして人々に混ざり合うが、誰にも見られない。
§1.441Lucus in urbe fuit media, laetissimus umbra,
都市の中央に、非常に豊かな影を持つ聖林があった。
波と嵐に翻弄されたカルタゴ人たちが、最初にその場所で、王妃ユーノーが示していた前兆を掘り当てた聖林である。
§1.444monstrarat, caput acris equi;
それは、猛々しい馬の頭であった。
sic nam fore bello §1.445egregiam et facilem victu per saecula gentem.
なぜなら、そうすることによって、その部族は戦争において卓越した存在となり、何世紀にもわたって暮らしにおいて豊かなものとなるからである。
§1.446Hic templum Iunoni ingens Sidonia Dido
ここに、シドンのディードーはユーノーのための巨大な神殿を建てていた。
§1.447condebat, donis opulentum et numine divae,
贈り物の数々と、女神の神威によって豊かな神殿を。
§1.448aerea cui gradibus surgebant limina, nexaeque §1.449aere trabes, foribus cardo stridebat aenis.
その神殿には、ブロンズの敷居が階段の上に立ち上がり、梁はブロンズで接合され、ブロンズの扉において蝶番が軋んでいた。
§1.450Hoc primum in luco nova res oblata timorem
この聖林で、初めて、目の前に現れた新しい事柄が、恐れを