§1.300finibus arceret: volat ille per aera magnum
[トロイア人たちを]自分の領地から締め出さないように。
§1.301remigio alarum, ac Libyae citus adstitit oris.
彼は広大な大気を飛び、翼の羽ばたきによって、速やかにリビアの海岸に降り立った。
そして今や彼は命じられたことを行い、神の意志によってカルタゴ人たちはその獰猛な心を静める。
in primis regina quietum §1.304accipit in Teucros animum mentemque benignam.
とりわけ女王は、テウケル人たちに対して穏やかな心と、慈悲深い精神を受け入れる。
§1.305At pius Aeneas, per noctem plurima volvens, §1.306ut primum lux alma data est, exire locosque §1.307explorare novos, quas vento accesserit oras, §1.308qui teneant, nam inculta videt, hominesne feraene, §1.309quaerere constituit, sociisque exacta referre
しかし敬虔なるアエネアスは、夜の間に多くのことを思い巡らせていたが、恵み深い光が与えられるやいなや、外に出て新しい場所を探索し、風によっていかなる海岸に到着したのか、また、未開の地に見えるため、人間なのか野獣なのか、誰がそこを占有しているのかを尋ね求め、調べ上げたことを仲間に報告することに決めた。
§1.310Classem in convexo nemorum sub rupe cavata §1.311arboribus clausam circum atque horrentibus umbris §1.312occulit;
彼は船団を、くり抜かれた岩の下の湾曲した森の中に、周囲を木々と恐ろしげな影に覆われた状態で隠す。
ipse uno graditur comitatus Achate, §1.313bina manu lato crispans hastilia ferro.
彼自身は、ただ一人アカーテースを伴って歩み、手に幅の広い鉄の穂先を持つ2本の槍を揺らしながら進む。
§1.314Cui mater media sese tulit obvia silva,
森 of ただ中で、彼の母が彼に出会うために現れた。
§1.315virginis os habitumque gerens, et virginis arma §1.316Spartanae, vel qualis equos Threissa fatigat §1.317Harpalyce, volucremque fuga praevertitur Hebrum.
乙女の顔と姿、そしてスパルタの乙女の武器を身につけ、あるいは、馬たちを疲弊させ、その逃走において速きへブロス川を追い越すトラキアのハルパリュケーのような姿で。
§1.318Namque umeris de more habilem suspenderat arcum §1.319venatrix, dederatque comam diffundere ventis, §1.320nuda genu, nodoque sinus collecta fluentis.
なぜなら、狩人として、彼女は習慣に従って肩から扱いやすい弓を吊り下げており、髪を風になびかせるに任せ、膝を露わにし、流れる衣服のひだを結び目でまとめていたからである。
§1.321Ac prior,
Heus
inquit
iuvenes, monstrate mearum
そして彼女が先に言った。
§1.322vidistis si quam hic errantem forte sororum, §1.323succinctam pharetra et maculosae tegmine lyncis, §1.324aut spumantis apri cursum clamore prementem.
「もし、矢筒を帯び、斑点のあるオオヤマネコの皮を身にまとっているか、あるいは泡を吹く野猪の跡を叫び声を上げながら追いかけている、私の姉妹の誰かが、ここで偶然さまよっているのをあなた方が見かけたなら、若者たちよ、私に示してください。
§1.325Sic Venus; et Veneris contra sic filius orsus:
」このようにヴィーナスは語り、これに対してヴィーナスの息子は次のように語り始めた。
§1.326Nulla tuarum audita mihi neque visa sororum— §1.327O quam te memorem, virgo? Namque haud tibi voltus
「あなたの姉妹の誰一人として、私に聞こえたことも見えたこともありません―― おお、乙女よ、私はあなたを何と呼べばよいのでしょう。
§1.328mortalis, nec vox hominem sonat: O, dea certe—
なぜなら、あなたには凡人の顔立ちはなく、その声も人間のように響きはしないからです。
§1.329an Phoebi soror? an nympharum sanguinis una?—
おお、確かに女神であられる―― ポイボスの姉妹でしょうか、それともニュンペーの血統のどなたかでしょうか。
§1.330sis felix, nostrumque leves, quaecumque, laborem, §1.331et, quo sub caelo tandem, quibus orbis in oris §1.332iactemur, doceas.
―― あなたがどなたであれ、私たちに慈悲深くあり、私たちの苦難を和らげ、一体いかなる天のもとに、世界のいかなる海岸に私たちが投げ出されているのかを教えてくださいますように。
Ignari hominumque locorumque §1.333erramus, vento huc vastis et fluctibus acti:
私たちは、人間も土地も知らぬまま、広大な風と波によってここに駆り立てられて、さまよっているのです。
§1.334multa tibi ante aras nostra cadet hostia dextra.
あなたの祭壇の前で、私たちの右手によって多くの犠牲獣が倒されることでしょう。
§1.335Tum Venus:
Haud equidem tali me dignor honore;
」するとヴィーナスが言った。 「私は決してそのような栄誉に値する者ではありません。
テュロスの乙女たちにとっては、矢筒を携え、紫色の長靴でふくらはぎを高く縛るのが習慣なのです。
§1.338Punica regna vides, Tyrios et Agenoris urbem;
あなたが見ているのはプニカの王国、テュロス人とアゲーノールの都市です。
§1.339sed fines Libyci, genus intractabile bello.
しかし、周囲の領土はリビアのものであり、戦争において手強い種族です。
§1.340Imperium Dido Tyria regit urbe profecta,
テュロスの都市から出発したディードーが、この帝国を治めています。
§1.341germanum fugiens.
実の兄弟から逃れて。
Longa est iniuria, longae §1.342ambages; sed summa sequar fastigia rerum.
その不義は長く、紆余曲折も長いものですが、私は事の主要な要点をたどりましょう。
彼女の夫はシュカイウスであり、フェニキア人の中で最も土地に富み、哀れな彼女から深い愛をもって愛されていました。
彼女に父親は処女のまま彼女を彼に与え、最初の婚礼の吉兆とともに結びつけていました。
Sed regna Tyri germanus habebat §1.347Pygmalion, scelere ante alios immanior omnes.
しかし、テュロスの王権は、他の誰よりも犯罪において極悪非道な、彼女の兄弟ピュグマリオーンが握っていました。
§1.348Quos inter medius venit furor.
彼らの間に、狂気が割り込みました。
Ille Sychaeum §1.349impius ante aras, atque auri caecus amore, §1.350clam ferro incautum superat, securus amorum
彼は不敬にも、金の愛に盲目となって、祭壇の前で、不意を突かれたシュカイウスを密かに鉄で打ち倒しました。
§1.351germanae;
実の姉妹の愛など気にかけもせずに。
factumque diu celavit, et aegram, §1.352multa malus simulans, vana spe lusit amantem.
そして彼はその行いを長く隠し、悪意をもって多くを偽りながら、悲しみに沈む愛する彼女を、虚しい希望で欺いたのです。
§1.353Ipsa sed in somnis inhumati venit imago §1.354coniugis, ora modis attollens pallida miris, §1.355crudeles aras traiectaque pectora ferro §1.356nudavit, caecumque domus scelus omne retexit.
しかし、埋葬されぬ夫の亡霊そのものが夢の中に現れ、不思議なほど蒼白な顔をもたげ、残酷な祭壇と、鉄によって貫かれた胸を露わにし、家全体の隠された犯罪をすべて暴露しました。
§1.357Tum celerare fugam patriaque excedere suadet, §1.358auxiliumque viae veteres tellure recludit §1.359thesauros, ignotum argenti pondus et auri.
それから彼は、逃亡を急ぎ、祖国を去るようにと勧め、旅の助けとして、大地から古い宝物、すなわち計り知れない量の銀と金を掘り起こして示しました。
§1.360His commota fugam Dido sociosque parabat:
これらに突き動かされて、ディードーは逃亡と仲間たちの準備を始めました。
僭主に対する激しい憎しみ、あるいは鋭い恐れを抱く者たちが集まりました。
navis, quae forte paratae, §1.363corripiunt, onerantque auro: portantur avari §1.364Pygmalionis opes pelago;
彼らはたまたま準備されていた船を奪い、金を満載します。 強欲なピュグマリオーンの富が海を運ばれていきます。
dux femina facti.
この偉業の指導者は女性でした。
§1.365Devenere locos, ubi nunc ingentia cernis §1.366moenia surgentemque novae Karthaginis arcem, §1.367mercatique solum, facti de nomine Byrsam, §1.368taurino quantum possent circumdare tergo.
彼らは、あなたが今やその巨大な城壁と、立ち上がりつつある新カルタゴの城砦を目にしている場所に到着し、その出来事の名にちなんでビュルサと呼ばれる土地を、一枚の牛の皮で囲むことができるだけの広さで購入しました。
§1.369Sed vos qui tandem, quibus aut venistis ab oris, §1.370quove tenetis iter?
Quaerenti talibus ille §1.371suspirans, imoque trahens a pectore vocem:
しかし、一体あなた方は何者で、いかなる海岸から来られたのですか、あるいはどこへ旅路を向けているのですか。 」問いかける彼女に対して、彼はため息をつき、胸の奥深くから声を絞り出しながら、このように[答えた]。
§1.372O dea, si prima repetens ab origine pergam, §1.373et vacet annalis nostrorum audire laborum, §1.374ante diem clauso componat Vesper Olympo.
「おお、女神よ、もし私が最初の起源から遡って語り続け、あなたに私たちの苦難の年代記を聞く暇があるならば、その日が終わる前に、宵の明星がオリンポスを閉じて締めくくることでしょう。
§1.375Nos Troia antiqua, si vestras forte per auris
私たちは、もし古代のトロイア[の名]が偶然あなた方の耳に[届いているならば]――」