§1.300finibus arceret: volat ille per aera magnum
免得对命运一无所知的狄多将他们拒于国门之外。
§1.301remigio alarum, ac Libyae citus adstitit oris.
他在广阔的天空中飞翔,依靠双翼的划动,迅速降落在利比亚的海岸上。
§1.302Et iam iussa facit, ponuntque ferocia Poeni §1.303corda volente deo; in primis regina quietum §1.304accipit in Teucros animum mentemque benignam.
此时他已执行了命令,在神灵的旨意下,迦太基人放下了凶猛的心;尤其是女王,对特乌克尔人产生了一种温和的态度和仁慈的心意。
§1.305At pius Aeneas, per noctem plurima volvens, §1.306ut primum lux alma data est, exire locosque §1.307explorare novos, quas vento accesserit oras, §1.308qui teneant, nam inculta videt, hominesne feraene, §1.309quaerere constituit, sociisque exacta referre
而敬虔的阿涅阿斯在夜里思虑万千,黎明初现,他便决定外出探索新的地方,寻找他随风飘落至何处的海岸,看看谁占领着那里(因为他看到那是一片荒凉之地),是人类还是野兽,并向同伴们报告查明的结果。
§1.310Classem in convexo nemorum sub rupe cavata §1.311arboribus clausam circum atque horrentibus umbris §1.312occulit; ipse uno graditur comitatus Achate, §1.313bina manu lato crispans hastilia ferro.
他将船队隐藏在凹陷的林谷中,在空心的岩石下,四周被树木和可怕的阴影合围;他自己只在阿卡特斯的陪同下前行,手中握着两支带有宽大铁刃的标枪,不停地摇晃着。
§1.314Cui mater media sese tulit obvia silva, §1.315virginis os habitumque gerens, et virginis arma §1.316Spartanae, vel qualis equos Threissa fatigat §1.317Harpalyce, volucremque fuga praevertitur Hebrum.
他的母亲在森林中迎面朝他走来,带着少女的容貌和装束,以及斯巴达少女的武器,或者像那让马匹疲于奔命、在奔跑中超过了迅捷的赫布罗斯河的色雷斯女猎手哈耳帕吕刻。
§1.318Namque umeris de more habilem suspenderat arcum §1.319venatrix, dederatque comam diffundere ventis, §1.320nuda genu, nodoque sinus collecta fluentis.
因为她按照女猎手的习惯,在肩上挂着一把轻便的弓,让头发任风吹散,膝盖裸露,并将流动的衣襟打结收拢。
§1.321Ac prior,
Heus
inquit
iuvenes, monstrate mearum §1.322vidistis si quam hic errantem forte sororum, §1.323succinctam pharetra et maculosae tegmine lyncis, §1.324aut spumantis apri cursum clamore prementem.
她先开口说道:“嘿,年轻人,请告诉我,你们是否碰巧看到我的一个姐妹在这里徘徊,她斜跨着箭筒,身披斑点猞猁皮,或者正大声呼喊着追赶一头吐着白沫的野猪。
§1.325Sic Venus; et Veneris contra sic filius orsus: §1.326Nulla tuarum audita mihi neque visa sororum—
” 维纳斯如此说道;而维纳斯之子也如此开始回答她: “你们的姐妹我一个也没有听说过,也没有见过—— 噢,少女啊,我该如何称呼您?
§1.327O quam te memorem, virgo? Namque haud tibi voltus §1.328mortalis, nec vox hominem sonat: O, dea certe—
因为您的容貌并非凡人所有的,您的声音也听起来不像人类。
§1.329an Phoebi soror? an nympharum sanguinis una?—
噢,您必定是一位女神—— 是福玻斯的姐妹? 还是女仙血脉中的一位?
§1.330sis felix, nostrumque leves, quaecumque, laborem, §1.331et, quo sub caelo tandem, quibus orbis in oris §1.332iactemur, doceas.
—— 愿您施恩,减轻我们的苦难,无论您是谁,并请告诉我们,我们到底是在怎样的天空下,在世界的哪个海岸上漂泊。
Ignari hominumque locorumque §1.333erramus, vento huc vastis et fluctibus acti: §1.334multa tibi ante aras nostra cadet hostia dextra.
我们对这里的人和地方一无所知,随风和巨浪被驱赶到这里漂泊:在您的祭坛前,我们的右手将会献上许多牺牲。
§1.335Tum Venus:
Haud equidem tali me dignor honore; §1.336virginibus Tyriis mos est gestare pharetram, §1.337purpureoque alte suras vincire cothurno.
” 维纳斯随后说道:“我绝不敢当这样的荣耀;泰尔的少女们习惯于背着箭筒,用紫红色的长靴将小腿高高系起。
§1.338Punica regna vides, Tyrios et Agenoris urbem; §1.339sed fines Libyci, genus intractabile bello.
你看到的是惩罚者的王国、泰尔人和阿革诺耳的城市;但其边界是利比亚人的,这是一群好战而难以驯服的种族。
Longa est iniuria, longae §1.342ambages; sed summa sequar fastigia rerum.
她所受的伤害说来话长,过程错综复杂;但我将追寻事情的主要线索。
§1.343Huic coniunx Sychaeus erat, ditissimus agri §1.344Phoenicum, et magno miserae dilectus amore, §1.345cui pater intactam dederat, primisque iugarat §1.346ominibus.
她的丈夫是西凯乌斯,是腓尼基人中最富有的土地拥有者,深受这可怜女人的挚爱,她的父亲曾将处女之身的她许配给他,并让他们在最初的婚礼吉兆中结合。
Sed regna Tyri germanus habebat §1.347Pygmalion, scelere ante alios immanior omnes.
但泰尔的王权由她的兄弟庇格马里翁掌控,他在罪恶上比所有其他人都更加残暴。
§1.348Quos inter medius venit furor.
在他们之间,狂怒插足了。
Ille Sychaeum §1.349impius ante aras, atque auri caecus amore, §1.350clam ferro incautum superat, securus amorum §1.351germanae; factumque diu celavit, et aegram, §1.352multa malus simulans, vana spe lusit amantem.
那不敬的人,在祭坛前,并因对黄金的贪欲而盲目,用铁器暗中杀害了毫无防备的西凯乌斯,毫不顾及他姐妹的爱;他长期隐瞒这一罪行,并且,恶意地编造了许多谎言,用虚无的希望愚弄了那因悲伤而病倒的爱人。
§1.353Ipsa sed in somnis inhumati venit imago §1.354coniugis, ora modis attollens pallida miris, §1.355crudeles aras traiectaque pectora ferro §1.356nudavit, caecumque domus scelus omne retexit.
但她未被埋葬的丈夫的幽灵在梦中来到她身边,奇异地抬起他苍白的面容,揭露了残酷的祭坛和被铁器刺穿的胸膛,并揭开了家族中所有隐藏的罪行。
§1.357Tum celerare fugam patriaque excedere suadet, §1.358auxiliumque viae veteres tellure recludit §1.359thesauros, ignotum argenti pondus et auri.
接着,他敦促她赶紧逃离,离开祖国,并为了旅途的便利,从地底重新挖掘出古老的宝藏,那是无人知晓的巨额金银。
§1.360His commota fugam Dido sociosque parabat: §1.361conveniunt, quibus aut odium crudele tyranni §1.362aut metus acer erat; navis, quae forte paratae, §1.363corripiunt, onerantque auro: portantur avari §1.364Pygmalionis opes pelago; dux femina facti.
狄多因这些事情大受震动,开始准备逃亡和召集同伴:那些对暴君怀有残酷仇恨或怀有剧烈恐惧的人聚集在一起;他们夺取了偶然准备好的船只,并装满黄金:贪婪的庇格马里翁的财富在海上运送着;一名女子成了这番事业的领袖。
§1.365Devenere locos, ubi nunc ingentia cernis §1.366moenia surgentemque novae Karthaginis arcem, §1.367mercatique solum, facti de nomine Byrsam, §1.368taurino quantum possent circumdare tergo.
他们来到了这些地方,如今你在那里看到巨大的城墙和正在崛起的新迦太基城堡,并且购买了土地,因这一壮举而得名 Byrsa(牛皮),其大小相当于他们用一张牛皮所能包围的范围。
§1.369Sed vos qui tandem, quibus aut venistis ab oris,
但是你们到底是谁? 你们从哪个海岸来?
§1.370quove tenetis iter?
Quaerenti talibus ille
又要去往何方?
§1.371suspirans, imoque trahens a pectore vocem: §1.372O dea, si prima repetens ab origine pergam, §1.373et vacet annalis nostrorum audire laborum, §1.374ante diem clauso componat Vesper Olympo.
”面对她的询问,他叹着气,从胸腔深处发出声音: “噢,女神,如果我从最初的源头开始重述,而您有闲暇来倾听我们苦难的编年史,在这一天结束之前,长庚星就会关闭奥林匹斯山,让这一天安息。
§1.375Nos Troia antiqua, si vestras forte per auris
我们来自古老的特洛伊,如果它碰巧通过你们的耳朵——”