§1.1Quid faciat laetas segetes, quo sidere terram §1.2vertere, Maecenas, ulmisque adiungere vitis §1.3conveniat, quae cura boum, qui cultus habendo §1.4sit pecori, apibus quanta experientia parcis, §1.5hinc canere incipiam.
何が豊かな収穫をもたらすか、どの星座のもとで大地を耕し、マイケナスよ、ニレの木にブドウの木を這わせるのが適当であるか、牛に対するどのような世話、家畜を飼うためのどのような技術が必要か、倹約家な蜜蜂にどれほどの経験が必要か、これらをここから歌い始めよう。
Vos, o clarissima mundi §1.6lumina, labentem caelo quae ducitis annum, §1.7Liber et alma Ceres, vestro si munere tellus §1.8Chaoniam pingui glandem mutavit arista, §1.9poculaque inventis Acheloia miscuit uvis; §1.10et vos, agrestum praesentia numina, Fauni, §1.11ferte simul Faunique pedem Dryadesque puellae: §1.12Munera vestra cano.
世界の最も輝かしい光たちよ、天において移り行く年を導く者たちよ、リーベルと慈み深いケレースよ、もしあなた方の贈り物によって、大地がカオーニアのドングリを豊かな麦の穂と取り替え、アケローオス川の水を、発見されたブドウの液と混ぜ合わせたならば、そしてあなた方、田野の現前の神々たるファウヌスたちよ、ファウヌスたちとドリュアスの乙女たちよ、共に足を踏み出せ:私はあなた方の贈り物を歌う。
Tuque o, cui prima frementem §1.13fudit equum magno tellus percussa tridenti, §1.14Neptune; et cultor nemorum, cui pinguia Ceae §1.15ter centum nivei tondent dumeta iuvenci; §1.16ipse nemus linquens patrium saltusque Lycaei, §1.17Pan, ovium custos, tua si tibi Maenala curae, §1.18adsis, o Tegeaee, favens, oleaeque Minerva §1.19inventrix, uncique puer monstrator aratri, §1.20et teneram ab radice ferens, Silvane, cupressum, §1.21dique deaeque omnes, studium quibus arva tueri, §1.22quique novas alitis non ullo semine fruges, §1.23quique satis largum caelo demittitis imbrem; §1.24tuque adeo, quem mox quae sint habitura deorum §1.25concilia, incertum est, urbisne invisere, Caesar, §1.26terrarumque velis curam et te maximus orbis §1.27auctorem frugum tempestatumque potentem §1.28accipiat, cingens materna tempora myrto, §1.29an deus inmensi venias maris ac tua nautae §1.30numina sola colant, tibi serviat ultima Thule §1.31teque sibi generum Tethys emat omnibus undis, §1.32anne novum tardis sidus te mensibus addas, §1.33qua locus Erigonen inter Chelasque sequentis §1.34panditur—ipse tibi iam bracchia contrahit ardens §1.35Scorpius et caeli iusta plus parte reliquit— §1.36quidquid eris,—nam te nec sperant Tartara regem §1.37nec tibi regnandi veniat tam dira cupido, §1.38quamvis Elysios miretur Graecia campos §1.39nec repetita sequi curet Proserpina matrem—
そしてあなたよ、その大いなる三叉鉾で打たれて、大地が最初にいななく馬を産み出した、ネプトゥーヌスよ;そして森の耕作者よ、ケオースの豊かな茂みを、三百頭の雪白い若い牡牛たちが食む、あの方よ;自ら父なる森とリュカイオスの山林を去りて、羊の番人パンよ、もしお前のマイナロス山が心にかかるなら、テゲアの者よ、好意を持って臨んでくれ;そしてオリーブの発見者ミネルウァよ、曲がった犁を示した少年よ、外に根ごと若々しいイトスギを運ぶシルワーヌスよ、そして、耕地を守ることを熱意とするすべての神々、女神たちよ、種なき新たな作物を育て、植えられたものに天から豊かな雨を降らせる方々よ;そして、とりわけあなた、カエサルよ、やがて神々のどのような集いがあなたを迎えるか未だ定かではなく、あなたが都市を見守り、大地の世話をすることを望み、広大な世界があなたを農作物の創始者、季節の支配者として受け入れ、母のミルトスでこめかみを飾るのか、それともあなたが果てしない海の神として現れ、船乗りたちがあなたの神威だけを崇め、最果てのトゥーレがあなたに仕え、テーテュースがすべての波をもってあなたを婿として買い取るのか、あるいはあなたが、遅々たる月々に新たな星座として加わるのか、そこはエリゴネと後に続く鋏角の間で場所が開かれている――火のように輝くサソリは自ら、すでにあなたのためにその腕を縮めており、天の分け前を当然の取り分以上に残してくれている―― あなたが何になろうとも、――というのはタルタロスはあなたを王として期待しておらず、あなたに支配へのそれほど不吉な欲望が湧くはずもないからだ、ギリシアがエリーシオンの野を讃美し、連れ戻されたプロセルピナが母に付き従うことを望まないとしても―― 平易な道程を与え、この大胆な試みに同意せよ。
§1.40da facilem cursum atque audacibus adnue coeptis §1.41ignarosque viae mecum miseratus agrestis §1.42ingredere et votis iam nunc adsuesce vocari.
道を知らぬ農民たちを私と共に哀れみ、歩みを進め、今からすでに、祈りによって呼び出されることに慣れよ。
§1.43Vere novo, gelidus canis cum montibus humor §1.44liquitur et Zephyro putris se glaeba resolvit, §1.45depresso incipiat iam tum mihi taurus aratro §1.46ingemere et sulco attritus splendescere vomer.
新しい春に、冷たい水分が白き山々から溶け出し、西風によって崩れやすい土塊が解きほぐされるとき、押し下げられた犁のゆえに、まさにそのとき、私のために牡牛はうなり始め、溝にこすられて犁の刃は輝き始めるがよい。
§1.47Illa seges demum votis respondet avari §1.48agricolae, bis quae solem, bis frigora sensit; §1.49illius inmensae ruperunt horrea messes.
貪欲な農夫の願いに応えるのは、二度太陽を、二度寒さを経験したあの耕地のみであり、その限りない収穫が倉庫を破らんばかりにするのだ。
§1.50At prius ignotum ferro quam scindimus aequor, §1.51ventos et varium caeli praediscere morem §1.52cura sit ac patrios cultusque habitusque locorum §1.53et quid quaeque ferat regio et quid quaeque recuset.
しかし、鉄で未知の平原を切り拓く前に、風と空の様々に変化する習慣をあらかじめ知り、土地の伝統的な農法や性質に心を配り、どの地域が何を産し、何を拒むかを知るべきである。
§1.54Hic segetes, illic veniunt felicius uvae, §1.55arborei fetus alibi, atque iniussa virescunt §1.56gramina.
ここには穀物が、あそこにはブドウがより豊かに実り、他所では樹木の実が、また別の場所では植えずとも草が緑に茂る。
Nonne vides, croceos ut Tmolus odores, §1.57India mittit ebur, molles sua tura Sabaei, §1.58at Chalybes nudi ferrum, virosaque Pontus §1.59castorea, Eliadum palmas Epiros equarum.
見よ、トモーロス山がサフランの香りを、インドが象牙を、柔弱なサバ人が独自の香料を送り、裸のカリュベス人が鉄を、ポントスが強い臭気のある海狸香を、エペイロスがエーリスの雌馬たちの勝利の栄冠を送るのを。
自然は最初から、これらの法則と永遠の契約を特定の土地に課したのだ。
デウカリオーンが最初に空っぽの地上に石を投げ、そこから強健な種族である人間が生まれたその時に。
Ergo age, terrae §1.64pingue solum primis extemplo a mensibus anni §1.65fortes invertant tauri glaebasque iacentis §1.66pulverulenta coquat maturis solibus aestas; §1.67at si non fuerit tellus fecunda, sub ipsum §1.68Arcturum tenui sat erit suspendere sulco: §1.69illic, officiant laetis ne frugibus herbae, §1.70hic, sterilem exiguus ne deserat humor harenam.
それゆえ、さあ、大地の肥えた土壌は、年の最初の月々から直ちに、強い牡牛たちが耕し反転させ、横たわる土塊を、塵の舞う夏が熟した太陽で焼き尽くすようにせよ;しかし、もし土地が肥沃でないならば、アルクトゥールスの直前に、浅い溝で土を浮かせておくだけで十分であろう:前者では、雑草が豊かな作物に害を及ぼさないように、後者では、乏しい水分が不毛な砂地から去ってしまわないように。