§1.1Quid faciat laetas segetes, quo sidere terram §1.2vertere, Maecenas, ulmisque adiungere vitis §1.3conveniat, quae cura boum, qui cultus habendo §1.4sit pecori, apibus quanta experientia parcis, §1.5hinc canere incipiam.
무엇이 풍성한 수확을 가져오는지, 어떤 별자리 아래에서 대지를 갈고, 마이케나스여, 느릅나무에 포도나무를 올리는 것이 적절한지, 소들에게는 어떤 보살핌이, 가축을 기르는 데는 어떤 기술이 필요한지, 검소한 벌들에게는 얼마만큼의 경험이 필요한지, 이제 여기서부터 노래하기 시작하리라.
Vos, o clarissima mundi §1.6lumina, labentem caelo quae ducitis annum, §1.7Liber et alma Ceres, vestro si munere tellus §1.8Chaoniam pingui glandem mutavit arista, §1.9poculaque inventis Acheloia miscuit uvis; §1.10et vos, agrestum praesentia numina, Fauni, §1.11ferte simul Faunique pedem Dryadesque puellae: §1.12Munera vestra cano.
세상의 가장 빛나는 빛들이여, 하늘에서 흘러가는 한 해를 인도하는 분들이여, 리베르와 자비로운 케레스여, 당신들의 은혜로 대지가 카오니아의 도토리 대신 풍성한 이삭을 내게 하였고, 새로 발견된 포도로 아켈로오스의 잔을 채우게 하셨다면; 그리고 들판의 현존하는 신들인 파우누스들이여, 파우누스들과 드리아스 처녀들이여, 함께 발걸음을 옮겨 오라: 나는 당신들의 은혜를 노래하노라.
Tuque o, cui prima frementem §1.13fudit equum magno tellus percussa tridenti, §1.14Neptune; et cultor nemorum, cui pinguia Ceae §1.15ter centum nivei tondent dumeta iuvenci; §1.16ipse nemus linquens patrium saltusque Lycaei, §1.17Pan, ovium custos, tua si tibi Maenala curae, §1.18adsis, o Tegeaee, favens, oleaeque Minerva §1.19inventrix, uncique puer monstrator aratri, §1.20et teneram ab radice ferens, Silvane, cupressum, §1.21dique deaeque omnes, studium quibus arva tueri, §1.22quique novas alitis non ullo semine fruges, §1.23quique satis largum caelo demittitis imbrem; §1.24tuque adeo, quem mox quae sint habitura deorum §1.25concilia, incertum est, urbisne invisere, Caesar, §1.26terrarumque velis curam et te maximus orbis §1.27auctorem frugum tempestatumque potentem §1.28accipiat, cingens materna tempora myrto, §1.29an deus inmensi venias maris ac tua nautae §1.30numina sola colant, tibi serviat ultima Thule §1.31teque sibi generum Tethys emat omnibus undis, §1.32anne novum tardis sidus te mensibus addas, §1.33qua locus Erigonen inter Chelasque sequentis §1.34panditur—ipse tibi iam bracchia contrahit ardens §1.35Scorpius et caeli iusta plus parte reliquit— §1.36quidquid eris,—nam te nec sperant Tartara regem §1.37nec tibi regnandi veniat tam dira cupido, §1.38quamvis Elysios miretur Graecia campos §1.39nec repetita sequi curet Proserpina matrem— §1.40da facilem cursum atque audacibus adnue coeptis
그리고 당신, 당신의 거대한 삼지창에 맞아 대지가 최초로 울부짖는 말을 쏟아내게 했던 넵투누스여; 그리고 케오스의 기름진 덤불을 삼백 마리의 눈부시게 흰 젊은 황소들이 뜯게 하는, 숲의 경작자여; 스스로 부조의 숲과 리카이오스의 산림을 떠나, 양떼의 목자 판이여, 그대의 마이날로스가 그대 마음에 걸린다면, 테게아인들이여, 부디 호의를 가지고 임하소서; 그리고 올리브를 발견한 미네르바여, 굽은 쟁기를 가르쳐 준 소년이여, 그리고 뿌리째 어린 편백나무를 들고 오는 실바누스여, 그리고 경작지를 지키는 것을 소임으로 삼는 모든 남신들과 여신들이여, 씨앗 없이도 새로운 곡식을 기르시며, 심긴 것들에 하늘로부터 풍성한 비를 내려주시는 분들이여; 그리고 무엇보다 그대, 카이사르여, 머지않아 신들의 어떤 의회가 그대를 맞이할지 아직 확실치 않으니, 그대가 도시들을 보살피고, 대지에 마음을 쓰기를 원하여, 온 세상이 그대를 곡식의 창시자이자 계절의 지배자로 받아들이며 그대의 관자놀이를 어머니의 미르투스로 꾸밀 것인지, 아니면 그대가 끝없는 바다의 신으로 임하여 선원들이 오직 그대의 신성만을 숭배하고, 가장 먼 툴레가 그대에게 복종하며, 테티스가 자신의 모든 파도로 그대를 사위로 삼을 것인지, 아니면 그대가 더디 흐르는 달들에 새로운 별자리로 참여하여, 에리고네와 그 뒤를 따르는 집게발 사이에 자리를 열 것인지 — 이미 불타는 전갈자리가 스스로 그대를 위해 집게발을 오므리고 하늘의 합당한 몫 이상을 비워두었으니 — 그대가 무엇이 되든 — 타르타로스는 그대를 왕으로 바라지 않고, 그대에게 지배에 대한 그토록 끔찍한 갈망이 생기지도 않을 것이기에, 비록 그리스가 엘리시온의 들판을 찬미하고, 데려온 프로세르피나가 어머니를 다시 따르려 하지 않는다 할지라도 — 순탄한 길을 열어주고 나의 이 대담한 시도에 동의를 표하라.
길을 알지 못하는 농민들을 나와 함께 가엾게 여겨 나아가라, 그리고 지금부터 이미 기도 속에 부름받는 것에 익숙해지라.
§1.43Vere novo, gelidus canis cum montibus humor §1.44liquitur et Zephyro putris se glaeba resolvit, §1.45depresso incipiat iam tum mihi taurus aratro §1.46ingemere et sulco attritus splendescere vomer.
새 봄이 와서, 차가운 수분이 하얀 산들로부터 녹아내리고 서풍에 푸석한 흙덩이가 풀릴 때, 깊이 눌린 쟁기 밑에서 바로 그때 나를 위해 황소가 신음하기 시작하고, 밭고랑에 닳은 보습이 빛나게 하라.
§1.47Illa seges demum votis respondet avari §1.48agricolae, bis quae solem, bis frigora sensit; §1.49illius inmensae ruperunt horrea messes.
욕심 많은 농부의 소망에 부응하는 것은 두 번의 해와 두 번의 추위를 겪은 저 경작지뿐이며, 그곳의 헤아릴 수 없는 수확은 창고를 터뜨릴 듯 넘쳐나리라.
§1.50At prius ignotum ferro quam scindimus aequor, §1.51ventos et varium caeli praediscere morem §1.52cura sit ac patrios cultusque habitusque locorum §1.53et quid quaeque ferat regio et quid quaeque recuset.
그러나 우리가 철기로 미지의 평원을 가르기 전에, 먼저 바람과 다채롭게 변하는 하늘의 습성을 파악하고, 그 지방 대대로 내려오는 농법과 토질에 마음을 쓰고, 각 지역이 무엇을 생산하고 무엇을 거부하는지를 알아야 하리라.
§1.54Hic segetes, illic veniunt felicius uvae, §1.55arborei fetus alibi, atque iniussa virescunt §1.56gramina.
여기서는 곡식이, 저기서는 포도가 더 풍성하게 자라고, 다른 곳에서는 나무 열매가, 또 다른 곳에서는 심지 않은 풀이 푸르게 자라난다.
Nonne vides, croceos ut Tmolus odores, §1.57India mittit ebur, molles sua tura Sabaei, §1.58at Chalybes nudi ferrum, virosaque Pontus §1.59castorea, Eliadum palmas Epiros equarum.
보지 못하는가, 트몰로스가 사프란 향기를, 인도가 상아를, 나약한 사바인들이 자신들의 유향을 보내며, 벌거벗은 칼리베스인이 철을, 폰투스가 강한 냄새를 풍기는 해리향을, 에페이로스가 엘리스 암말들의 우승의 영광을 보내는 것을?
§1.60Continuo has leges aeternaque foedera certis §1.61inposuit natura locis, quo tempore primum §1.62Deucalion vacuum lapides iactavit in orbem, §1.63unde homines nati, durum genus.
자연은 처음부터 이러한 법칙들과 영원한 계약을 특정 지역에 부여하였으니, 데우칼리온이 텅 빈 세상에 돌들을 던져 그로부터 강인한 종족인 인간이 태어났던 바로 그때였다.
Ergo age, terrae §1.64pingue solum primis extemplo a mensibus anni §1.65fortes invertant tauri glaebasque iacentis §1.66pulverulenta coquat maturis solibus aestas; §1.67at si non fuerit tellus fecunda, sub ipsum §1.68Arcturum tenui sat erit suspendere sulco: §1.69illic, officiant laetis ne frugibus herbae, §1.70hic, sterilem exiguus ne deserat humor harenam.
그러니 자, 대지의 기름진 흙은 한 해의 첫 달부터 즉시 힘센 황소들이 갈아엎게 하고, 누워 있는 흙더미를 먼지 자욱한 여름이 무르익은 태양빛으로 구워내게 하라; 하지만 땅이 비옥하지 않다면, 아르쿠투루스가 떠오를 무렵에 얕은 고랑으로 흙을 살짝 돋우어 두는 것만으로도 충분하리니: 전자의 경우에는 잡초가 풍성한 곡식을 해치지 않도록 하기 위함이요, 후자의 경우에는 적은 수분이 메마른 모래땅을 떠나지 않도록 하기 위함이라.