§Mithr.13equidem quom mihi ob ipsorum interna mala dilata proelia magis quam pacem datam intellegerem, abnuente Tigrane, qui mea dicta sero probat, te remoto procul, omnibus aliis obnoxiis, rursus tamen bellum coepi, Marcumque Cottam, Romanum ducem, apud Calchedona terra fudi, mari exui classe pulcherruma.
실로 나로서는, 그들 내부의 내분 때문에 전투가 연기되었을 뿐 평화가 주어진 것이 아님을 이해하고 있었기에, 티그라네스가 거절하고(그는 내 말을 뒤늦게 인정하고 있습니다만) 당신은 멀리 떨어져 있으며 다른 모든 이들이 굴종한 상태였음에도 불구하고, 그럼에도 다시 전쟁을 시작하여, 로마의 장군 마르쿠스 코타를 칼케돈 근처 육지에서 격퇴하고 바다에서는 그의 가장 아름다운 함대를 빼앗았습니다.
§Mithr.14apud Cyzicum magno cum exercitu in obsidio moranti frumentum defuit, nullo circum adnitente; simul hiems mari prohibebat.
키지코스에서 대군을 이끌고 포위망 속에 머물고 있었을 때, 주변에서 아무도 돕지 않아 식량이 부족해졌고, 동시에 겨울이 바다의 항해를 가로막았습니다.
ita sine vi hostium regredi conatus in patrium regnum naufragiis apud Parium et Heracleam militum optumos cum classibus amisi.
그리하여 적의 무력에 의하지 않고 조국의 왕국으로 퇴각하려 시도하다가, 파리온과 헤라클레아 근처에서의 난파로 가장 정예로운 병사들을 함대와 함께 잃었습니다.
§Mithr.15restituto deinde apud Caberam exercitu et variis inter me atque Lucullum proeliis inopia rursus ambos incessit.
그 후 카베라에서 군대를 재건하고 나와 루쿨루스 사이에 여러 차례 전투가 치러진 뒤, 다시 양측에 핍절함이 들이닥쳤습니다.
illi suberat regnum Ariobarzanis bello intactum, ego vastis circum omnibus locis in Armeniam concessi.
그에게는 전쟁의 피해를 입지 않은 아리오바르자네스의 왕국이 배후에 있었으나, 나는 주변의 모든 곳이 황폐해졌기에 아르메니아로 물러났습니다.
secutique Romani non me, sed morem suom omnia regna subvortundi, quia multitudinem artis locis pugna prohibuere, inprudentiam Tigranis pro victoria ostentant.
그리고 로마인들은 내가 아니라 모든 왕국을 전복시키는 그들의 관습에 따라 추격해 왔으며, 좁은 길목에서 우리 대군이 싸우는 것을 방해했다는 이유로 티그라네스의 경솔함을 자신들의 승리인 양 과시하고 있습니다.
§Mithr.16Nunc quaeso considera, nobis oppressis utrum firmiorem te ad resistundum an finem belli futurum putes? scio equidem tibi magnas opes virorum, armorum et auri esse;
이제 부디 생각해 보십시오. 우리가 진압당한다면 당신은 저항하기에 더 확고해질 것이라 생각하십니까, 아니면 전쟁의 끝이 도래할 것이라 생각하십니까? 실로 당신에게 병력과 무기, 그리고 황금의 거대한 부가 있음을 나는 잘 알고 있습니다.
et ea re a nobis ad societatem, ab illis ad praedam peteris.
그리고 그 때문에 당신은 우리에게는 동맹을 위해, 그들에게는 약탈을 위해 요구되고 있는 것입니다.
ceterum consilium est, Tigranis regno integro meis militibus belli prudentibus procul ab domo parvo labore per nostra corpora bellum conficere, quo neque vincere neque vinci sine tuo periculo possumus.
하지만 나의 계획은, 티그라네스의 왕국이 온전한 상태에서 전쟁에 정통한 나의 병사들과 함께 당신의 본국에서 멀리 떨어져서, 적은 노고로 우리의 육신을 통해 전쟁을 끝내는 것입니다. 그 전쟁에서는 당신의 위험 없이는 우리가 이길 수도 질 수도 없습니다.
§Mithr.17an ignoras Romanos, postquam ad occidentem pergentibus finem Oceanus fecit, arma huc convortisse? neque quicquam a principio nisi raptum habere, domum coniuges agros imperium? convenas olim sine patria parentibus, peste conditos orbis terrarum;
아니면 로마인들이 서쪽으로 나아가던 자들에게 대양이 한계를 설정한 뒤에 이곳으로 무기를 돌렸음을 모르십니까? 그리고 그들이 태초부터 빼앗은 것 외에는 집도, 아내도, 토지도, 지배권도 아무것도 가지고 있지 않음을 모르십니까? 그들은 과거 조국도 부모도 없이 세상의 재앙으로서 세워진 뜨내기들의 무리였습니다.
quibus non humana ulla neque divina obstant, quin socios amicos, procul iuxta sitos, inopes potentisque trahant excindant, omniaque non serva et maxume regna hostilia ducant?
그들에게는 인간의 법도 신의 법도 가로막지 못하니, 멀리 있든 가까이 있든, 빈곤하든 강력하든 동맹국과 우방들을 끌고 가 멸망시키고, 노예 상태가 아닌 모든 것, 특히 왕국들을 적대적인 것으로 간주하는 것을 막지 못합니다.
§Mithr.18namque pauci libertatem, pars magna iustos dominos volunt;
왜냐하면 자유를 원하는 자는 소수이고, 대부분은 공정한 주인을 원하기 때문입니다.
nos suspecti sumus aemuli et in tempore vindices adfuturi.
우리는 그들에게 의심스러운 경쟁자이자 때가 되면 나타날 복수자들로 여겨집니다.
§Mithr.19tu vero, quoi Seleucea, maxuma urbium, regnumque Persidis inclutis divitiis est, quid ab illis nisi dolum in praesens et postea bellum expectas?
하지만 가장 큰 도시 셀레우키아와 이름 높은 부를 지닌 페르시아 왕국을 옹호하는 당신은, 그들에게서 당장의 기만과 그 후의 전쟁 외에 무엇을 기대하겠습니까?
§Mithr.20Romani arma in omnis habent, acerruma in eos, quibus victis spolia maxuma sunt;
로마인들은 모든 이를 향해 무기를 들고 있으며, 정복했을 때 가장 큰 전리품이 나오는 자들에게 가장 맹렬히 덤벼듭니다.
audendo et fallundo et bella ex bellis serundo magni facti:
대담한 행동과 기만, 그리고 전쟁에서 전쟁을 이어감으로써 그들은 강대해진 것입니다.
§Mithr.21per hunc morem extinguent omnia aut occident.
이러한 행태를 통해 그들은 모든 것을 소멸시키거나 스스로 멸망할 것입니다.
quod haud difficile est, si tu Mesopotamia, nos Armenia circumgredimur exercitum sine frumento, sine auxiliis, fortuna aut nostris vitiis adhuc incolumem.
그리고 그것은 결코 어렵지 않습니다. 만약 당신이 메소포타미아에서, 우리가 아르메니아에서, 식량도 없고 원군도 없이 오직 운이나 우리의 과실에 의해 지금까지는 온전했던 군대를 포위한다면 말입니다.
§Mithr.22teque illa fama sequetur, auxilio profectum magnis regibus latrones gentium oppressisse.
그리하면 위대한 왕들을 도우러 나아가 만민의 강도들을 처단했다는 명성이 당신을 따를 것입니다.
§Mithr.23quod uti facias, moneo hortorque, neu malis pernicie nostra tuam prolatare quam societate victor fieri. '
당신이 이를 행하도록 나는 권고하고 촉구합니다. 우리의 파멸로 당신 자신의 파멸을 늦추는 것을 동맹을 통해 승리자가 되는 것보다 더 원하지 않도록 하십시오.'