Humanitext Reader

コルネリウス・ネポス · ハンニバル伝 §3.1-3.4

ヒスパニア征服とアルプス越えによるイタリア進軍

3 / 13 箇所 · ラテン語

要旨

ハンニバルが若くして最高指揮官に就任し、ヒスパニアを征服したのち、ピレネー山脈や険峻なアルプス山脈を越えてイタリアへと進軍する過程が描かれる。

§3.1Hac igitur qua diximus aetate cum patre in Hispaniam profectus est, cuius post obitum, Hasdrubale imperatore suffecto, equitatui omni praefuit.
したがって、すでに述べたこの年齢で、彼は父とともにヒスパニアへと出発した。 父の死後、ハスドルバルが代わりの将軍に任命されると、彼はすべての騎兵を指揮した。
hoc quoque interfecto exercitus summam imperii ad eum detulit.
このハスドルバルも殺害されると、軍隊は最高指揮権を彼に委ねた。
id Karthaginem delatum publice comprobatum est.
このことはカルタゴへ報告され、公に承認された。
§3.2sic Hannibal minor quinque et viginti annis natus imperator factus proximo triennio omnes gentes Hispaniae bello subegit, Saguntum, foederatam civitatem, vi expugnavit, tres exercitus maximos comparavit.
このようにして、ハンニバルは二十五歳未満で将軍となり、続く三年間でヒスパニアのすべての部族を戦争によって征服し、同盟市であったサグントゥムを武力で攻め落とし、三つの非常に強力な軍隊を組織した。
§3.3ex his unum in Africam misit, alterum cum Hasdrubale fratre in Hispania reliquit, tertium in Italiam secum duxit.
これらのうち、一つをアフリカへ送り、もう一つを弟のハスドルバルとともにヒスパニアに残し、三つ目を自身とともにイタリアへと率いた。
ut saltum Pyrenaeum transiit, quacumque iter fecit, cum omnibus incolis confiixit: neminem nisi victum dimisit.
ピレネーの峠を越えたとき、道を進んだあらゆる場所で、彼はすべての先住民と交戦した。 そして、打ち負かした者以外は、誰も立ち去らせなかった。
§3.4ad Alpes posteaquam venit, qua Italiam ab Gallia seiungunt, quas nemo umquam cum exercitu ante eum praeter Herculem Graium transierat (quo facto is hodie saltus Graius appellatur), Alpicos conantes prohibere transitu concidit, loca patefecit, itinera muniit, effecit ut ea elephantus ornatus ire posset, qua antea unus homo inermis vix poterat repere.
その後、アルプスがイタリアをガリアから隔てている場所へ至ったが、この山脈は、ギリシアのヘラクレスを除いては、彼以前に誰もかつて軍隊を率いて越えたことがなかった(このことによって、その峠は今日グライウス峠と呼ばれている)。 彼は、通過を阻止しようと試みるアルプスの先住民たちを打ち破り、道を切り開き、道路を整備して、以前は武器を持たない一人の人間が這って進むことさえかろうじてできた場所を、武具を装備した象が通行できるようにした。
hac copias traduxit in Italiamque pervenit.
この道を通って彼は軍隊を引き連れ、イタリアへと到着した。

語釈・文法注

  1. §3.1Hac igitur qua diximus aetate — 関係代名詞 qua が先行詞 aetate を取り込んで関係節内に置かれた構造(一種の同化)。通常の語順であれば hac aetate, quam diximus 「私たちが述べたこの年齢で」となるところ。
  2. §3.1cuius post obitum — 連結の関係代名詞。関係代名詞の属格 cuius は、前文の patre (Hamilcare) を先行詞として指し、post obitum を修飾して「彼の死後」という意味を表している。
  3. §3.1id Karthaginem delatum publice comprobatum est. — id は「軍隊が最高指揮権を彼に委ねたこと」を指す中性単数の主格名詞。delatum は完了受動分詞で、主節の動詞 comprobatum est に対する副詞的(時間)用法として働き、「そのこと(の報告)がカルタゴへもたらされると」と解釈される。
  4. §3.2minor quinque et viginti annis natus — 比較級 minor (より若い)に比較の対象を示す奪格の annis が結びつき、natus と共に「25歳未満で生まれた」、すなわち「25歳未満で」を意味する年齢表現を形成している。
  5. §3.4effecit ut ea elephantus ornatus ire posset — effecit ut + 接続法は結果・目的の名詞節を導く(「〜するようにした」)。ea は奪格から派生した場所を示す副詞で「そこを通って(その道を)」を意味し、後続の関係副詞 qua (〜する場所を)と相関関係にある。

この箇所を引用する

コルネリウス・ネポス, ハンニバル伝 §3.1-3.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo023.humanitext-lat2:3.1-3.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。