§8.1Atque hic tantus vir ut naturam fautricem habuerat in tribuendis animi virtutibus, sic maleficam nactus est in corpore fingendo: nam et statura fuit humili et corpore exiguo et claudus altero pede.
そして、この偉大な人物は、精神の美徳を授けるにあたっては自然を好意的な協力者として得ていたが、肉体を形成するにあたっては、自然を害をなす者として得た。 というのも、彼は背が低く、体は小さく、片足が不自由であったからである。
quae res etiam nonnullam afferebat deformitatem, atque ignoti, faciem eius cum intuerentur, contemnebant;
このことがいくらかの不格好さをもたらし、彼のことを知らない人々は、彼の顔を見たときには彼を軽蔑した。
qui autem virtutes noverant, non poterant admirari satis.
しかし、彼の徳を知る人々は、彼を十分に称賛することができなかった。
§8.2quod ei usu venit, cum annorum octoginta subsidio Tacho in Aegyptum missus esset et in acta cum suis accubuisset sine ullo tecto stratumque haberet tale, ut terra tecta esset stramentis neque huc amplius quam pellis esset iniecta, eodem quo comites omnes vestitu humili atque obsoleto, ut eorum ornatus non modo in eis regem neminem significaret, sed homines esse non beatissimos suspicionem praeberet.
このことは、彼が80歳のときにタコスの救援としてエジプトへ派遣され、部下たちとともに屋根もない海岸に横たわり、地面に藁を敷き、その上には獣皮が一枚掛けられているだけというような寝床を持っていたときに、彼に現実に起こったことである。 また、彼はすべての供のものたちと同じ、みすぼらしく古びた衣服を身にまとっていたため、彼らの装いは、彼らの中に王など一人もいないことを示すだけでなく、きわめて裕福とは言えない人々ではないかという疑念を抱かせるほどであった。
§8.3huius de adventu fama cum ad regios esset perlata, celeriter munera eo cuiusque generis sunt allata.
彼の到着についての噂が王の家臣たちに伝わると、あらゆる種類の贈り物が迅速にその場所に運ばれてきた。
his quaerentibus Agesilaum vix fides facta est, unum esse ex iis qui tum accubabant.
これらの人々がアゲシラウスを探し求めたとき、当時横たわっていた人々の一人が彼であるということは、ほとんど信じられなかった。
§8.4qui cum regis verbis quae attulerant dedissent, ille praeter vitulinam et eius modi genera obsonii, quae praesens tempus desiderabat, nihil accepit: unguenta, coronas secundamque mensam servis dispertiit, cetera referri iussit.
彼らが王の言葉とともに携えてきたものを差し出すと、彼は子牛肉や、その時の状況が必要としていたその種のおかずのほかは、何も受け取らなかった。 香油や、花冠、そしてデザートは奴隷たちに分配し、その他のものは持ち帰るように命じた。
§8.5quo facto eum barbari magis etiam contempserunt, quod eum ignorantia bonarum rerum vilia potissimum sumpsisse arbitrabantur.
この行為によって、異民族たちは彼のことをなおさら軽蔑した。 というのも、彼らは、彼が優れたものを知らないために、価値の低いものを好んで選んだのだと考えたからである。
§8.6Hic cum ex Aegypto reverteretur, donatus a rege Nectanabide ducentis viginti talentis, quae ille muneri populo suo daret, venissetque in portum, qui Menelai vocatur, iacens inter Cyrenas et Aegyptum, in morbum implicitus decessit.
彼がエジプトから帰還する際、ネクタナビス王から220タラントンを贈られたが、これは彼が自らの民への贈り物として与えるためのものであった。 そして、キュレネとエジプトの間に位置する、メネラウスの港と呼ばれる港に到着したとき、病にかかって亡くなった。
§8.7ibi eum amici, quo Spartam facilius perferre possent, quod mel non habebant, cera circumfuderunt atque ita domum rettulerunt.
そこにおいて、彼の友人たちは、スパルタにより容易に運ぶことができるようにと、蜂蜜を持っていなかったために、蜜蝋を彼の周りに流し込み、そのようにして故郷へ持ち帰った。