Humanitext Reader

コルネリウス・ネポス · ダタメス伝 §11.1-11.5

ミトリダテスの謀略によるデータメスの暗殺

11 / 11 箇所 · ラテン語

要旨

ミトリダテスはデータメスを欺くために事前に会談場所に武器を埋め、会談後に忘れ物を装って彼を呼び戻し、油断させて暗殺する。

§11.1Id cum satis se confirmasse arbitratus esset, certiorem facit Datamen, tempus esse maiores res parari et bellum cum ipso rege suscipi, deque ea re, si ei videretur, quo loco vellet, in colloquium veniret.
ミトリダテスは、自分がこの信頼を十分に確立したと判断すると、データメスに「より大きな計画が準備され、王自身との戦争が開始されるべき時である」と知らせ、そのことについて、もし彼がそう望むなら、望む場所で会談に臨むよう求めた。
probata re colloquendi tempus sumitur locusque, quo conveniretur.
この提案が承認されると、会合するための会談の日時と場所が決定された。
§11.2huc Mithridates cum uno, cui maxime habebat fidem, ante aliquot dies venit compluribusque locis separatim gladios obruit eaque loca diligenter notat.
ここへミトリダテスは、最も信頼していた一人の部下を連れて、数日前にやって来て、いくつかの場所に別々に剣を埋め、それらの場所に入念に印をつけておいた。
ipso autem colloquii die utrique, locum qui explorarent atque ipsos scrutarentur, mittunt; deinde ipsi sunt congressi.
さて、会談の当日になると、両者は場所を調査し自分たちの身体を捜索させるための者を派遣し、その後に彼ら自身が会合した。
§11.3hic cum aliquamdiu in colloquio fuissent et diversi discessissent iamque procul Datames abesset, Mithridates, priusquam ad suos perveniret, ne quam suspicionem pareret, in eundem locum revertitur atque ibi, ubi telum erat infossum, resedit, ut si lassitudine cuperet acquiescere, Datamenque revocavit, simulans se quiddam in colloquio esse oblitum.
ここで彼らがしばらくの間会談を行い、それぞれ別々に立ち去り、すでにデータメスが遠くに離れていたとき、ミトリダテスは、味方のところへ戻る前にいかなる疑念も生じさせないよう、同じ場所に戻り、そこに、武器が埋められていたまさにその場所に、まるで疲労のために休息したいかのように腰を下ろし、会談中に何かを忘れていたかのように装って、データメスを呼び戻した。
§11.4interim telum, quod latebat, protulit nudatumque vagina veste texit ac Datami venienti ait, digredientem se animadvertisse locum quendam, qui erat in conspectu, ad castra ponenda esse idoneum.
その間に、彼は隠されていた武器を取り出し、鞘から抜いたそれを衣服の下に隠し、やって来たデータメスに「立ち去る際に、視界に入ったある場所が、陣営を設営するのに適していることに気づいた」と言った。
§11.5quem cum digito demonstraret et ille respiceret, aversum ferro transfixit priusque, quam quisquam posset succurrere, interfecit.
彼が指でその場所を指し示し、データメスがそちらを振り返ったとき、背を向けた彼を剣で突き刺し、誰かが助けに来ることができる前に殺害した。
ita ille vir, qui multos consilio, neminem perfidia ceperat, simulata captus est amicitia.
このようにして、計略によって多くの者を欺き、不義によっては誰一人欺くことのなかったその男は、偽りの友情によって欺かれたのであった。

語釈・文法注

  1. 11.1veniret — 間接話法のなかで直接話法の命令法(または意志・勧告の接続法)を表す接続法未完了。主節の動詞 `certiorem facit`(歴史的現在)の時制に引かれて未完了過去となっている。
  2. 11.1quo conveniretur — 目的を表す関係節。`conveniretur` は非人称受動態の接続法未完了で、「そこで人々が会合するための(場所)」を意味する。
  3. 11.2locum qui explorarent — 目的を表す関係節。先行詞(`homines` など)が省略されており、全体として `mittunt` の直接目的語の役割を果たす。
  4. 11.3ut si — 条件比較の接続詞(「まるで〜であるかのように」)。反実の仮定を表す接続法未完了 `cuperet` を伴う。
  5. 11.4digredientem se — 対格不定詞句 `se animadvertisse` の主語 `se`(ミトリダテス自身を指す)にかかる現在分詞対格で、「彼が立ち去る際に」という時間的状況を表す。
  6. 11.5quem — 関係詞の連結(relative connection)で、前文の `locum quendam` を指し、`cum... demonstraret` の直接目的語となっている。

この箇所を引用する

コルネリウス・ネポス, ダタメス伝 §11.1-11.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo014.humanitext-lat2:11.1-11.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。