Humanitext Reader

コルネリウス・ネポス · カブリアス伝 §4.1-4.3

同盟戦争のキオス包囲戦におけるハブリアスの戦死

4 / 4 箇所 · ラテン語

要旨

ハブリアスは同盟戦争のキオス包囲戦において、一私人でありながら事実上の指揮官として勇敢に先陣を切ったが、孤立して乗船が沈没し、名誉ある死を選んで戦死した。

§4.1Chabrias autem periit bello sociali tali modo.
ハブリアスはしかし、同盟戦争において次のような方法で戦死した。
oppugnabant Athenienses Chium.
アテナイ人はキオスを攻撃していた。
erat in classe Chabrias privatus, sed omnes, qui in magistratu erant, auctoritate anteibat, eumque magis milites quam qui praeerant suspiciebant.
ハブリアスは一私人として艦隊に加わっていたが、公職にあるすべての人々をその権威において凌駕しており、兵士たちは指揮を執る者たちよりも彼を仰ぎ見ていた。
§4.2quae res ei maturavit mortem.
このことが彼の死を早めることになった。
nam dum primus studet portum intrare gubernatoremque iubet eo derigere navem, ipse sibi perniciei fuit: cum enim eo penetrasset, ceterae non sunt secutae.
というのも、彼が真っ先に港に入ろうと努め、操舵手に船をそこへ向けるよう命じている間に、彼自身が自分自身の破滅の原因となったからである。 すなわち、彼がそこへ突入したとき、他の船は従わなかった。
quo facto circumfusus hostium concursu cum fortissime pugnaret, navis rostro percussa coepit sidere.
このことが起き、敵の猛攻に包囲されて彼が極めて勇敢に戦っていると、船は衝角に衝突されて沈み始めた。
§4.3hinc refugere cum posset, si se in mare deiecisset, quod suberat classis Atheniensium, quae exciperet natantes, perire maluit quam armis abiectis navem relinquere, in qua fuerat vectus.
もし海に身を投じていれば、ここから逃れることができたであろう。 なぜなら、泳いでいる者たちを救い上げるためのアテナイの艦隊が近くに控えていたからである。 しかし彼は、武器を投げ捨てて、自分が乗ってきた船を捨てるよりは、死ぬことを選んだ。
id ceteri facere noluerunt, qui nando in tutum pervenerunt.
他の者たちはそうすることを望まず、泳いで安全な場所にたどり着いた。
at ille, praestare honestam mortem existimans turpi vitae, comminus pugnans telis hostium interfectus est.
しかし彼は、名誉ある死が不名誉な生に勝ると考え、白兵戦で戦いながら敵の武器によって討ち取られた。

語釈・文法注

  1. §4.2quae res — 文頭の関係代名詞(関係代名詞の連結)であり、直前の文で述べられた「ハブリアスが公職の指揮官たち以上の権威を持ち、兵士たちから慕われていた事実」を先行詞として受けている。
  2. §4.2sibi perniciei — sibi(彼自身にとって、利害の与格)と perniciei(破滅となる、目的・結果の与格)が組み合わさった二重与格(double dative)の構文である。
  3. §4.3quae exciperet — 関係代名詞 quae に接続法未完了 exciperet が続くことで、目的(「〜するための」)を表す関係節(形容詞節)を形成している。先行詞は classis である。
  4. §4.3praestare honestam mortem existimans turpi vitae — 分詞 existimans(〜と考えて)の目的語として、対格不定詞(AcI)構文「honestam mortem praestare turpi vitae」が続いている。自動詞 praestare(〜より勝る)は比較対象を 与格(turpi vitae)で取るため、「名誉ある死(対格、不定詞の主語)が不名誉な生(与格)に勝る」という意味になる。

この箇所を引用する

コルネリウス・ネポス, カブリアス伝 §4.1-4.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo012.humanitext-lat2:4.1-4.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。