Humanitext Reader

コルネリウス・ネポス · パウサニアス伝 §5.1-5.5

パウサニアスの神殿への逃亡と餓死

5 / 5 箇所 · ラテン語

要旨

エポロスたちはパウサニアスを市内で逮捕しようとするが、計画を察知した彼は神殿に逃げ込む。エポロスたちは神殿を封鎖して彼を餓死させ、彼は救出直後に死亡し、後にデルポイの託宣によりその地に埋葬される。

§5.1His rebus ephori cognitis satius putarunt in urbe eum comprehendi.
これらの事柄を知ると、エポロスたちは市内で彼を逮捕する方が得策であると考えた。
quo cum essent profecti et Pausanias placato Argilio, ut putabat, Lacedaemonem reverteretur, in itinere, cum iam in eo esset ut comprehenderetur, ex vultu cuiusdam ephori, qui eum admoneri cupiebat, insidias sibi fieri intellexit.
彼らがそこへ出発し、パウサニアスも、自分ではそう思ったように、アルギリオスをなだめてラケダイモンへ戻る途中、まさに逮捕されようとしたその時、自分に警告が伝わることを望んでいたあるエポロスの表情から、自分に対して罠が仕掛けられていることを察知した。
§5.2itaque paucis ante gradibus, quam qui eum sequebantur, in aedem Minervae, quae Chalcioicos vocatur, confugit.
そこで、彼を追っていた者たちよりもわずか数歩早く、ハルキオイコスと呼ばれるミネルウァの神殿へ逃げ込んだ。
hinc ne exire posset, statim ephori valvas eius aedis obstruxerunt tectumque sunt demoliti, quo celerius sub divo interiret.
ここから彼が出られないように、エポロスたちはすぐにその神殿の扉を塞ぎ、屋根を取り壊した。 彼が野ざらしの中でより速く死ぬようにするためであった。
§5.3dicitur eo tempore matrem Pausaniae vixisse eamque iam magno natu, postquam de scelere filii comperit, in primis ad filium claudendum lapidem ad introitum aedis attulisse.
その当時、パウサニアスの母親が存命であり、すでに高齢であったが、息子の罪について知ると、息子を閉じ込めるために、誰よりも先に神殿の入り口へ石を運んできたと言われている。
§5.4hic cum semianimis de templo elatus esset, confestim animam efflavit.
彼は、息絶え絶えの状態で神殿から運び出されると、ただちに息を引き取った。
sic Pausanias magnam belli gloriam turpi morte maculavit.
このようにして、パウサニアスは戦争における大きな栄光を、不名誉な死によって汚した。
§5.5cuius mortui corpus cum eodem nonnulli dicerent inferri oportere, quo ii qui ad supplicium essent dati, displicuit pluribus, et procul ab eo loco infoderunt, quo erat mortuus.
彼の死体を、処刑された者たちが投げ込まれるのと同じ場所に運ぶべきだと主張する者も一部にいたが、多数の者には受け入れられず、彼らは彼が死んだその場所から遠く離れた場所に埋めた。
inde posterius dei Delphici responso erutus atque eodem loco sepultus est, ubi vitam posuerat.
その後、デルポイの神の神託により、遺体は掘り起こされ、彼が命を落としたまさにその場所に埋葬された。

語釈・文法注

  1. §5.1His rebus ephori cognitis — 主節の主語である `ephori` が独立奪格句 `his rebus cognitis` の内部に挟み込まれている。構文上は `His rebus cognitis, ephori satius putarunt...` と同等であり、`ephori` は `putarunt` の主語である。
  2. §5.1in eo esset ut comprehenderetur — 非人称表現 `in eo esse ut...`(まさに〜しようとしている、〜の瀬戸際にある)の構文。接続法未完了過去 `comprehenderetur` を伴い、「彼がまさに逮捕されようとしていたとき」を表す。
  3. §5.1admoneri cupiebat — 受動不定詞 `admoneri`(警告されること)の主語は、関係代名詞 `qui` の先行詞ではなく、主節の主語 `eum`(パウサニアス)である。すなわち、「彼(パウサニアス)が警告されることをそのエポロスが望んでいた」という意味。
  4. §5.2paucis ante gradibus, quam — 比較を導く `ante... quam` の前に、程度の差を示す奪格 `paucis gradibus`(数歩だけ)が置かれた形。「彼を追っていた者たちよりも数歩早く」を意味する。
  5. §5.3ad filium claudendum — 前置詞 `ad` と動形容詞(ゲルンディウーム)が名詞 `filium` と性・数・格一致した目的表現(〜するために)。
  6. §5.5eodem... quo — 指示副詞 `eodem`(同じ場所へ)と、関係副詞 `quo`(そこへ)が相関的に用いられており、「〜と同じ場所へ」を意味する。`quo` に続く節内の動詞 `inferri` または `asportari` 等が省略されている。

この箇所を引用する

コルネリウス・ネポス, パウサニアス伝 §5.1-5.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo004.humanitext-lat2:5.1-5.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。